Bệ phóng biến ý tưởng thành giải pháp công nghệ sáng tạo

Grab the Future Hackathon là sân chơi đổi mới sáng tạo cho thanh niên, đồng tổ chức bởi Grab Việt Nam và Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) tại Việt Nam, với sự đồng hành của Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC). Được phát động từ cuối tháng 5, chương trình vừa khép lại với giải nhất thuộc về GreenCart - đội thi với ý tưởng về nền tảng ứng dụng AI, nhằm kết nối người dùng với sản phẩm cận hạn sử dụng ở mức giá phù hợp hơn.

Điểm nổi bật của chương trình không chỉ nằm ở thử thách hackathon kéo dài 36 tiếng, mà còn là hành trình giúp người trẻ đi từ nhận diện vấn đề đến hình thành ý tưởng, kiểm chứng và từng bước hiện thực hóa giải pháp công nghệ.

Từ vấn đề trong đời sống đến bài toán công nghệ

Không bắt đầu bằng việc giúp người trẻ tạo ra giải pháp công nghệ phức tạp, Grab the Future Hackathon khuyến khích các đội thi quan sát bất tiện tồn tại trong đời sống hàng ngày và đặt câu hỏi: Làm sao để giải quyết chúng bằng công nghệ?

Với CLB Mất Ngủ, đội giành giải nhì, ý tưởng được nhen nhóm sau buổi đào tạo trong khuôn khổ chương trình, khi cố vấn chia sẻ về rào cản đối với người khuyết tật trong đời sống đô thị. Soi chiếu lại thực tế, đội thấy rõ hơn nhu cầu về giải pháp có thể hỗ trợ người khuyết tật khi di chuyển.

“Nhiều lần cùng bà đến bệnh viện, một thành viên nhóm mình thấy người khiếm thị gặp không ít trở ngại mỗi lần đặt xe. Do giới hạn về thị lực, họ không thể xác định phương hướng và đi đến điểm đón chính xác nếu không có sự giúp đỡ từ người khác”, Nguyễn Đỗ Tuấn Minh, đại diện CLB Mất Ngủ, cho biết.

CLB Mất Ngủ giành giải nhì với giải pháp hỗ trợ người khiếm thị sử dụng dịch vụ gọi xe công nghệ một cách độc lập hơn.

Trong khi đó, Panikotta, đội thi giành giải ba, chú ý đến bất tiện trong việc đi lại hàng ngày. "Khi quan sát trong khu vực sinh sống, mình nhận thấy ngay cả người đi bộ bình thường cũng ít nhiều gặp khó khăn vì thiếu lòng đường, thiếu vỉa hè hoặc gặp vật cản. Với người khuyết tật, khó khăn đó còn gấp bội vì việc di chuyển cần sự hỗ trợ từ công cụ, vật dụng hay người xung quanh”, Vũ Anh Thư, đại diện đội thi Panikotta, chia sẻ.

36 tiếng biến ý tưởng thành giải pháp thực tiễn

Sau khi nhận diện vấn đề, các đội được hỗ trợ để phát triển ý tưởng theo hướng rõ ràng, khả thi và phù hợp thực tế. Trước khi vào chung kết, các đội được trang bị thêm kiến thức và kỹ năng thông qua buổi đào tạo, chia sẻ với chuyên gia về trí tuệ nhân tạo, phân tích dữ liệu và phát triển sản phẩm. Nền tảng này giúp các đội thi tiếp cận bài toán rõ ràng và chặt chẽ hơn, để từng bước xác định giải pháp phù hợp hay tính năng có thể hoàn thiện trong thời gian giới hạn 36 tiếng.

GreenCart xuất sắc giành quán quân cuộc thi

Anh Nguyễn Xuân Bách - Kỹ sư phần mềm của Grab Việt Nam, cố vấn cuộc thi - cho biết: “Chúng tôi luôn khuyến khích các bạn brainstorm (tạm dịch: suy nghĩ đề tài) từ vấn đề hoặc ‘nỗi đau’ đời thường, dựa trên trải nghiệm cá nhân để phát triển ý tưởng. Nhưng điều quan trọng nhất là giúp các đội hiểu rõ đặc thù của hackathon: Thời gian giới hạn nên cần ưu tiên ý tưởng khả thi thay vì quá phức tạp”.

Trong 36 tiếng, các đội hoàn thiện mô hình thử nghiệm với sự đồng hành của cố vấn.

Những góp ý và hỗ trợ từ cố vấn giúp các đội từng bước tinh gọn ý tưởng, điều chỉnh hướng tiếp cận và nâng cao tính khả thi. Điển hình như CLB Mất Ngủ, từ ý tưởng ban đầu là can thiệp vào phần cứng điện thoại để hỗ trợ người dùng thao tác, nhóm điều chỉnh sang hướng tiếp cận khả thi là ứng dụng AI agents. Thay vì thao tác trên màn hình, người dùng có thể ra lệnh bằng giọng nói để thực hiện tác vụ như đặt xe, tìm kiếm tài xế hay xác nhận chuyến đi. Bên cạnh đó, khi tài xế đến gần điểm đón nhưng chưa xác định được hành khách, màn hình điện thoại tự động phát sáng và nhấp nháy để tài xế dễ dàng nhận diện.

Panikotta cũng bắt đầu với ý tưởng ứng dụng AI nhận diện hình ảnh. Nhóm phát triển nền tảng cập nhật theo thời gian thực mức độ tiếp cận của địa điểm và hạ tầng công cộng, đồng thời cảnh báo chướng ngại vật có thể ảnh hưởng đến việc di chuyển.

“Ban đầu, tụi mình chỉ nghĩ dùng AI để nhận diện hình ảnh. Sau khi được mentor góp ý, cả nhóm bắt đầu nghĩ nhiều hơn câu chuyện dữ liệu. Tụi mình đề xuất tận dụng camera hành trình của tài xế, đồng thời xây dựng cộng đồng cùng đóng góp dữ liệu để hệ thống có thể liên tục học hỏi và hoàn thiện”, đại diện đội Panikotta cho biết.

Panikotta đạt giải ba với OpenPath, nền tảng cung cấp thông tin thời gian thực về khả năng tiếp cận địa điểm.

Thông qua thể thức kết hợp giữa đào tạo - cố vấn - thử thách 36 tiếng hackathon, Grab the Future Hackathon hướng đến tạo môi trường để các bạn trẻ không chỉ phát huy tài năng về công nghệ, mà còn rèn luyện tư duy giải quyết vấn đề và khả năng biến ý tưởng thành giải pháp có tính thực tiễn.