Bên trong nơi lưu giữ 72.000 hồ sơ, kỷ vật cán bộ đi B
Hơn 72.000 hồ sơ, thư từ, sổ tiết kiệm, tài sản và vật dụng cá nhân của cán bộ đi B vẫn được gìn giữ tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III. Sau hơn nửa thế kỷ, nhiều kỷ vật vẫn lặng lẽ chờ ngày trở về với chủ nhân hoặc gia đình.
Không gian trưng bày "Thanh xuân gửi lại" tại trụ sở Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước, số 12 Đào Tấn, Hà Nội, tái hiện ký ức về những cán bộ từng bí mật lên đường vào chiến trường miền Nam. Trưng bày mở cửa miễn phí từ ngày 17/7 đến hết ngày 2/9/2026, đón khách tham quan từ 9h đến 16h hằng ngày.
Hiện Trung tâm Lưu trữ quốc gia III đang bảo quản hơn 72.000 hồ sơ và kỷ vật của cán bộ đi B thuộc 89 tỉnh, thành phố theo địa giới hành chính giai đoạn 1945-1975. Mỗi lá thư, cuốn lý lịch, sổ tiết kiệm hay vật dụng cá nhân đều gắn với một cuộc đời và một thời thanh xuân đã gửi lại trước ngày lên đường.
Không gian lưu giữ những "thanh xuân gửi lại". Ảnh: T.Anh
Những hòm hồ sơ và kỷ vật được sắp đặt trong không gian trưng bày về cán bộ đi B. Ảnh: T.Anh
Hình ảnh sông Bến Hải, vĩ tuyến 17 từng chia cắt hai miền Nam - Bắc suốt 21 năm. Ảnh: T.Anh
Sau Hiệp định Geneva năm 1954, hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ miền Nam tập kết ra Bắc. Từ năm 1959 đến 1975, trước yêu cầu của chiến trường, nhiều người cùng cán bộ miền Bắc tiếp tục vượt Trường Sơn vào Nam thực hiện nhiệm vụ.
Lực lượng đi B chủ yếu là cán bộ dân sự, gồm đảng viên, trí thức, văn nghệ sĩ, chuyên gia và công nhân kỹ thuật trong nhiều lĩnh vực.
Giấy tờ, hồ sơ của những người từng đi B. Ảnh: T.Anh
Một số giấy tờ trong hồ sơ đi B của ông Phạm Quang Nghị. Ảnh: T.Anh
Do nhiệm vụ phải giữ bí mật tuyệt đối, trước khi lên đường, cán bộ đi B tập kết tại các địa điểm bí mật và gửi lại cho tổ chức toàn bộ giấy tờ, tài sản cá nhân. Trong số đó có lý lịch, thẻ cán bộ, thẻ đoàn viên, ảnh, thư từ, huân huy chương và sổ tiết kiệm.
Nhiều hồ sơ được bảo quản đến nay gắn với những tên tuổi nổi tiếng trong các lĩnh vực chính trị, văn hóa, nghệ thuật và y tế.
Mỗi bức ảnh, tài liệu được trưng bày không chỉ phản ánh bối cảnh lịch sử mà còn giúp người xem hình dung rõ hơn về hành trình lên đường âm thầm của hàng vạn cán bộ thời chiến.
Khách tham quan tìm hiểu các tư liệu về đất nước và cán bộ đi B. Ảnh: T.Anh
Hồ sơ đi B viết tay của nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu. Ảnh: T.Anh
Trong số các tư liệu được lưu giữ có hồ sơ của nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu. Những năm tháng hoạt động cách mạng và chiến trường sau này trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều tác phẩm nổi tiếng của ông.
Các trang giấy đã ngả màu nhưng nét chữ, ngày tháng và thông tin cá nhân vẫn còn rõ, lưu lại dấu ấn của một thế hệ văn nghệ sĩ gắn bó với cách mạng.
Đơn tình nguyện đi B viết bằng máu của ông Nguyễn Văn Quyền, Hà Nội. Ảnh: T.Anh
Trong khối tài liệu lưu trữ có những hiện vật đặc biệt như đơn tình nguyện lên đường được viết bằng máu. Lá đơn thể hiện quyết tâm của người cán bộ trẻ khi xin được vào chiến trường, góp sức cho cuộc đấu tranh thống nhất đất nước.
Khách tham quan ghi lại hình ảnh những tài liệu, kỷ vật thời chiến. Ảnh: T.Anh
Những hồ sơ, giấy tờ cá nhân nay trở thành tư liệu quý, giúp gia đình và thế hệ sau hiểu thêm về hành trình của người thân. Với nhiều người, đây cũng có thể là lần đầu họ biết kỷ vật của cha ông mình vẫn đang được gìn giữ nguyên vẹn.
Bình tông đựng nước cùng giấy tờ cá nhân của một cán bộ đi B. Ảnh: T.Anh
Bên cạnh hồ sơ là những vật dụng sinh hoạt mộc mạc như bình tông, ăng-gô đựng cơm, chiếc màn hay đồ dùng cá nhân. Trải qua nhiều thập kỷ, các hiện vật vẫn được bảo quản cẩn trọng như chứng tích về đời sống gian khó của cán bộ trên đường ra chiến trường.
Hộp dùng đựng vàng được một cán bộ đi B gửi lại trước ngày lên đường. Ảnh: T.Anh
Nhiều cán bộ miền Nam không có gia đình ở miền Bắc đã gửi lại vàng và tài sản cá nhân cho tổ chức lưu giữ. Tuy nhiên, trong số tài sản bằng vàng còn được bảo quản, chỉ ít hồ sơ ghi đầy đủ tên tuổi, địa chỉ chủ nhân.
Sau hơn nửa thế kỷ, Trung tâm Lưu trữ quốc gia III mới tìm được thân nhân của hai cán bộ để trao lại số vàng gửi gắm. Một số sổ tiết kiệm dù đã xác định được gia đình, nay chủ yếu mang giá trị lịch sử và kỷ niệm.
Sau khi Ủy ban Thống nhất giải thể năm 1976, khối hồ sơ, kỷ vật được chuyển qua nhiều cơ quan trước khi bàn giao cho Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước quản lý.
Đến nay, Trung tâm đã trực tiếp trao trả kỷ vật gốc cho 65 trường hợp và phối hợp trao hồ sơ, tài sản cho khoảng 150 cán bộ đi B cùng thân nhân.
Dù vậy, nhiều gia đình vẫn chưa biết kỷ vật của người thân đang được lưu giữ tại đây. Sau hơn nửa thế kỷ, mỗi hiện vật vẫn lặng lẽ chờ ngày trở về.
Không gian trưng bày "Thanh xuân gửi lại" được mở cửa đến hết ngày 2/9/2026. Ảnh: T.Anh
Tin nóng
Trong chiến lược phát triển du lịch bền vững, xu hướng ẩm thực truyền thống chứng minh vai trò then chốt trong việc gia tăng giá trị trải nghiệm và giữ chân du khách đến với Cần Thơ.
Ngoài biển xanh và những điểm check-in nổi tiếng, Đà Nẵng quê hương Hoa hậu Tiểu Vy, còn có nhiều con suối mát lành giữa núi rừng. Đây là những điểm đến được nhiều người lựa chọn để tránh nóng và tận hưởng không gian thiên nhiên trong lành.
Men theo bờ sông Đuống hiền hòa, tôi tìm đến ngôi nhà nhỏ của Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Nghị vào một ngày hè giữa tháng 7. Mẹ đã hiến dâng cho đất nước những gì quý báu nhất của đời mình, đó là 3 người con đã hy sinh anh dũng vì sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Hơn 900 vận động viên trong nước và quốc tế cùng tranh tài quyền thuật, đối kháng tại Giải Vô địch các câu lạc bộ võ cổ truyền quốc gia lần thứ XV ở Gia Lai.
Bà Trần Thị Gái, hơn 80 tuổi, chuyên bán món bánh đúc mật gần 60 năm qua ở Huế - là người hiếm hoi còn giữ lại món ăn dân gian đầy kỷ niệm.
Các nước Trung Đông đang tăng cường sức hấp dẫn đối với du khách thông qua các chiến dịch quảng bá mới, tổ chức các sự kiện quy mô lớn, cải thiện khả năng tiếp cận và đẩy mạnh đầu tư nhằm duy trì niềm tin của du khách bất chấp xung đột trong khu vực, những bất ổn liên quan đến eo biển Hormuz và các lo ngại về không phận.
Tin mới
Các lực lượng đã mở rộng phạm vi tìm kiếm với hơn 30 m3 đất tại rãnh mộ thứ nhất (Khu A) và 20 m3 đất tại rãnh mộ Khu B để tiếp cận các khu vực nghi có hài cốt liệt sỹ.
Không chỉ sở hữu những bãi biển hoang sơ, Côn Đảo còn là điểm đến mang dấu ấn đặc biệt khi kết hợp giữa thiên nhiên nguyên bản, hệ sinh thái đa dạng và giá trị lịch sử lâu đời. Chính những trải nghiệm khác biệt đã khiến hòn đảo này trở thành lựa chọn đáng cân nhắc với những ai yêu thích khám phá và mong muốn tìm kiếm một kỳ nghỉ gần gũi với thiên nhiên.
Năm 2025, tỉnh Quảng Trị cùng cả nước kỷ niệm 140 năm ngày vua Hàm Nghi ban Chiếu Cần Vương (1885-2025), mở đầu phong trào Cần Vương chống thực dân Pháp. Nhắc đến phong trào Cần Vương, không thể không nói đến 2 vị Phụ chính đại thần giữ vai trò quan trọng trong phái chủ chiến phò vua Hàm Nghi, đó là Nguyễn Văn Tường và Tôn Thất Thuyết. Năm 2026 cũng tròn 140 năm ngày mất của Phụ chính đại thần Nguyễn Văn Tường (30/7/1886-30/7/2026).
Đường bay Cần Thơ-Đà Lạt được mở lại sẽ giúp rút ngắn hành trình giữa trung tâm của Đồng bằng sông Cửu Long với khu vực Tây Nguyên, đồng thời mở thêm lựa chọn đi lại cho người dân, du khách.
Thực hiện kế hoạch của Ban Chỉ đạo tỉnh Khánh Hòa về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, từ ngày 27 đến 31/7, Hải đoàn 32, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3 đã cử 10 cán bộ, chiến sĩ tham gia hỗ trợ các lực lượng chức năng lấy mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN tại Nghĩa trang Liệt sĩ Ninh Hòa - Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa.
Hơn nửa thế kỷ sau ngày đất nước thống nhất, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ vẫn được Đảng, Nhà nước quan tâm triển khai. Việc ứng dụng khoa học, công nghệ, đặc biệt là giám định ADN, đang thắp lên hy vọng để xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin, góp phần tri ân những người đã ngã xuống và mang lại niềm an ủi cho thân nhân liệt sĩ.
Từ ngày 19/8 tới, Vietnam Airlines sẽ khôi phục đường bay Cần Thơ-Đà Lạt, kết nối lại đường hàng không trực tiếp giữa Đồng bằng sông Cửu Long và khu vực Tây Nguyên sau gần 6 năm tạm dừng.
Giải leo núi 'Bước chân trên mây' mùa 3 diễn ra vào ngày 4/10 tại xã Sin Suối Hồ (Lai Châu), lần đầu mở rộng cho các VĐV phong trào trên cả nước.