Bệnh tay chân miệng gia tăng, nhiều ca trở nặng do biến chủng EV71

Nhân viên y tế Bệnh viện Nhi đồng 1 Thành phố Hồ Chí Minh chăm sóc bệnh nhi mắc tay chân miệng. (Ảnh: Đinh Hằng/TTXVN)

Từ đầu năm 2026 đến nay, bệnh tay chân miệng tại Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh, thành phố phía Nam có xu hướng gia tăng. Đáng lo ngại là sự xuất hiện của chủng Enterovirus 71 (EV71) - chủng virus có độc lực cao, lây lan nhanh, dễ gây biến chứng nặng và có nguy cơ tử vong, đặc biệt ở trẻ dưới 5 tuổi.

Gia tăng trẻ mắc tay chân miệng, nhiều ca nặng

Thời gian gần đây, Khoa Nhiễm - Thần kinh, Bệnh viện Nhi đồng 1 liên tục tiếp nhận ca bệnh tay chân miệng mới. Bác sỹ Dư Tuấn Quy, Trưởng Khoa Nhiễm - Thần kinh cho biết, hiện Khoa đang điều trị cho khoảng 30 ca bệnh nội trú; trong đó có 8 ca mắc nặng, từ độ 2B đến độ 3 (bệnh tay chân miệng được chia thành 4 cấp độ).

Bác sỹ Dư Tuấn Quy, Trưởng Khoa Nhiễm - Thần kinh, Bệnh viện Nhi đồng 1 Thành phố Hồ Chí Minh, khám cho bệnh nhi mắc tay chân miệng. (Ảnh: Đinh Hằng/TTXVN)

Bên cạnh đó, ở phòng khám cũng thường xuyên khám và điều trị ngoại trú cho khoảng 60-70 bệnh nhi mắc tay chân miệng. Bác sỹ Quy đánh giá, so với cùng kỳ năm ngoái, tổng số ca bệnh chưa có sự gia tăng đột biến, tuy nhiên, số ca mắc nặng lại tăng đáng kể. Đặc biệt, kết quả xét nghiệm đã ghi nhận sự xuất hiện trở lại của chủng virus EV71.

“EV71 là chủng virus mà giới y khoa lo ngại nhất vì nó dễ gây biến chứng viêm não, viêm cơ tim, thậm chí dẫn đến tử vong,” bác sỹ Quy thông tin.

Sau khi cháu trai nằm viện 7 ngày do mắc tay chân miệng và được thông báo chuẩn bị xuất viện, ông Trương Duy Thành (ngụ Đức Hòa, Tây Ninh) cùng gia đình mới thở phào nhẹ nhõm.

Trước đó, bé trai Trương Duy Long (3 tuổi) sốt cao không hạ, không chịu ăn uống, thỉnh thoảng có những cơn co giật nhẹ, gia đình đưa đến Bệnh viện Nhi đồng 1 khám và được xác định mắc tay chân miệng độ nặng.

“Ban đầu, chúng tôi nghĩ cháu bị sốt do viêm họng, ăn uống khó thôi nhưng khi đưa đến bệnh viện thì bác sỹ thông báo cháu mắc tay chân miệng độ nặng và phải nằm ở phòng cấp cứu 3 ngày. Lúc đó chúng tôi lo lắng lắm vì không nghĩ cháu lại bị nặng như thế,” ông Thành cho hay. Tình hình tương tự diễn ra tại Bệnh viện Nhi đồng 2.

Số liệu thống kê cho thấy, từ đầu năm 2026 đến nay, trung bình mỗi tháng, đơn vị này tiếp nhận từ 700-1.300 trẻ đến khám, điều trị bệnh tay chân miệng. Trong số trẻ đến khám, có từ 80-160 trẻ phải nhập viện điều trị nội trú và nhiều trẻ nhập viện ở độ nặng từ 2B trở lên.

Từ đầu năm đến nay, Bệnh viện Nhi đồng 2 cũng đã điều trị cho 4 trẻ mắc tay chân miệng độ 4. Theo bác sỹ Dư Tuấn Quy, hiện nay nhiều phụ huynh vẫn còn chưa hiểu đúng về bệnh tay chân miệng. Nhiều trẻ đi học nhưng trong lớp chưa có ai mắc tay chân miệng hoặc thậm chí chưa đi học nhưng vẫn mắc bệnh là do tâm lý chủ quan của phụ huynh.

Thực tế, có khoảng 10% người lớn là người lành mang trùng. Khi đi ra ngoài về, nếu người lớn không vệ sinh sạch sẽ mà tiếp xúc, bế ẵm hay hôn trẻ thì chính họ là nguồn lây bệnh cho con mình.

Vì thế, bác sỹ Quy khuyến cáo, khi thấy trẻ có những dấu hiệu kinh điển như sốt, nổi ban ở lòng bàn tay, bàn chân, gối, mông hoặc loét miệng, chảy nước miếng… cần nghĩ đến tay chân miệng và đưa trẻ đi khám kịp thời.

Siết chặt công tác phòng, chống dịch

Là địa phương có dân số lớn nhất cả nước, Thành phố Hồ Chí Minh cũng thường xuyên dẫn đầu số lượng ca mắc các bệnh truyền nhiễm. Theo dữ liệu từ hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố (HCDC), tình hình bệnh tay chân miệng trên địa bàn đang có xu hướng gia tăng và diễn biến phức tạp.

Bệnh nhi mắc tay chân miệng được điều trị tại Bệnh viện Nhi đồng 1 Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: Đinh Hằng/TTXVN)

Từ đầu năm đến nay, toàn Thành phố đã ghi nhận 7.294 ca mắc, tăng 241,3% so với cùng kỳ năm 2025; trong đó có 98 ca bệnh nặng (từ độ 2B trở lên), chiếm 1,3% tổng số ca bệnh, tăng 4,6 lần so với năm trước. Thành phố cũng đã phát hiện 288 ổ dịch, bao gồm 162 ổ dịch tại trường học và 126 ổ dịch tại cộng đồng.

Qua hoạt động giám sát tác nhân gây bệnh, Thành phố đã ghi nhận sự xuất hiện của chủng Enterovirus 71 (EV71), chiếm 25% tổng số mẫu xét nghiệm. Đây là chủng virus có độc lực cao, lây lan nhanh, dễ gây biến chứng nặng và có nguy cơ tử vong, đặc biệt ở trẻ dưới 5 tuổi.

Nhằm chủ động kiểm soát dịch bệnh, ngăn chặn lây lan diện rộng và hạn chế tối đa các trường hợp tử vong do virus EV71, Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh đã chỉ đạo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố phối hợp với trạm y tế các phường, xã, đặc khu triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống dịch, đặc biệt tại các cơ sở mầm non, nhóm trẻ và cơ sở bảo trợ xã hội.

Các Trạm y tế xã, phường, đặc khu được giao nhiệm vụ theo dõi sát diễn biến dịch bệnh trên địa bàn, chủ động tham mưu cho chính quyền địa phương và trực tiếp tổ chức điều tra, xử lý triệt để các ca bệnh, ổ dịch theo đúng quy định.

Sở Y tế đề nghị Sở Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo các cơ sở giáo dục bảo đảm trang bị đầy đủ bồn rửa tay với nước sạch và xà phòng tại các vị trí thuận tiện cho trẻ và người chăm sóc. Khi phát hiện ca bệnh, các cơ sở giáo dục phải thông báo khẩn cho y tế địa phương để tổ chức khám, điều trị và xử lý ổ dịch nhanh chóng, hạn chế lây lan.

Sở Y tế cũng chỉ đạo các cơ sở khám, chữa bệnh sẵn sàng thu dung, điều trị bệnh nhân theo hướng dẫn mới nhất của Bộ Y tế. Đặc biệt, các đơn vị phải thực hiện lấy mẫu bệnh phẩm đối với tất cả trường hợp tay chân miệng từ độ 2B trở lên gửi về HCDC để xét nghiệm xác định tác nhân gây bệnh.

Để chủ động phòng bệnh tay chân miệng, Sở Y tế khuyến cáo người dân và cộng đồng thực hiện phương châm “3 sạch” gồm: ăn uống sạch, ở sạch, bàn tay và đồ chơi sạch. Người lớn và trẻ em rửa tay thường xuyên bằng xà phòng dưới vòi nước chảy nhiều lần trong ngày.

Lau sạch các bề mặt và dụng cụ tiếp xúc hằng ngày của trẻ như đồ chơi, dụng cụ học tập, tay nắm cửa, tay vịn cầu thang, mặt bàn, ghế, sàn nhà bằng xà phòng hoặc các chất tẩy rửa thông thường. Thực hiện tốt vệ sinh ăn uống, bảo đảm sử dụng nước sạch trong sinh hoạt hằng ngày. Không cho trẻ tiếp xúc với người bệnh hoặc nghi ngờ mắc bệnh. Khi phát hiện trẻ có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất để được khám và điều trị kịp thời./.

(TTXVN/Vietnam+)