Bệnh viện Phổi tỉnh Phú Thọ đẩy mạnh phòng, chống bệnh lao: Hành động sớm – Bảo vệ cộng đồng

Chủ động triển khai đồng bộ các giải pháp phòng, chống lao

Năm 2026, chủ đề toàn cầu được lựa chọn là: “Yes! We Can End TB! Led by Countries! Powered by People!” (“Đúng! Chúng ta có thể chấm dứt bệnh lao! Quốc gia dẫn dắt – Nhân dân đồng hành!”). Tại Việt Nam, thông điệp được cụ thể hóa thành: “Phát hiện lao gắn với khám sức khỏe định kỳ cho mỗi người dân” – thể hiện rõ định hướng chuyển từ “chữa bệnh” sang “phòng bệnh”, lấy người dân làm trung tâm.

Trong những năm qua, công tác phòng, chống lao tại tỉnh Phú Thọ được triển khai bài bản, có sự chỉ đạo chặt chẽ từ Sở Y tế và sự phối hợp của nhiều ngành, địa phương. Bệnh viện Phổi tỉnh Phú Thọ được giao là đơn vị đầu mối, chịu trách nhiệm xây dựng kế hoạch, điều phối và giám sát toàn bộ hoạt động phòng, chống lao trên địa bàn.

Hệ thống phòng, chống lao được củng cố đồng bộ từ tuyến tỉnh đến cơ sở, với sự tham gia của các bệnh viện, trung tâm y tế và 100% trạm y tế xã, phường. Các trạm y tế không chỉ thực hiện phát hiện, chuyển tuyến bệnh nhân nghi lao mà còn tham gia quản lý, giám sát điều trị tại cộng đồng, bảo đảm tính liên tục và hiệu quả trong chăm sóc người bệnh.

Các bác sĩ tại Bệnh viện Phổi tỉnh Phú Thọ tuyên truyền, hướng dẫn cho người bệnh.

Bên cạnh đó, công tác phối hợp liên ngành được chú trọng, với sự tham gia của các tổ chức đoàn thể như Mặt trận Tổ quốc, Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Hội Chữ thập đỏ… góp phần tăng cường truyền thông, hỗ trợ bệnh nhân lao trong cộng đồng, đặc biệt là các đối tượng yếu thế.

Các hoạt động truyền thông được triển khai đa dạng, từ báo chí, truyền hình đến mạng xã hội, fanpage, hệ thống loa truyền thanh cơ sở. Hằng năm, ngành y tế phát hành khoảng 12.000–14.000 tờ rơi, 250–280 poster tuyên truyền, góp phần nâng cao nhận thức, giảm kỳ thị và khuyến khích người dân chủ động khám, phát hiện bệnh sớm.

Nâng cao hiệu quả phát hiện, điều trị và kiểm soát nguồn lây

Một trong những trọng tâm của chương trình phòng, chống lao là tăng cường phát hiện sớm bệnh trong cộng đồng. Tại Phú Thọ, hoạt động sàng lọc chủ động được triển khai rộng rãi tại các xã, phường, khu công nghiệp và trại giam, giúp phát hiện nhiều trường hợp nghi lao để can thiệp kịp thời.

Giai đoạn 2021–2025, hàng chục nghìn người dân đã được tiếp cận các hoạt động sàng lọc. Riêng tại tỉnh Phú Thọ (cũ), số người được phỏng vấn và chụp X-quang dao động từ 7.952 người năm 2021 lên đến 17.400 người năm 2022 và duy trì ở mức hàng nghìn người mỗi năm. Qua đó, nhiều trường hợp có tổn thương nghi lao đã được phát hiện và tiếp tục xét nghiệm chẩn đoán.

Các bác sĩ tiến hành thủ thuật nội soi và Kỹ thuật sinh thiết màng phổi dưới ctscanner cho bệnh nhân.

Song song với đó, các kỹ thuật hiện đại như xét nghiệm GeneXpert được triển khai giúp phát hiện nhanh và chính xác vi khuẩn lao, đặc biệt là lao kháng thuốc. Việc áp dụng đồng bộ các phương pháp chẩn đoán tiên tiến đã góp phần nâng cao chất lượng phát hiện bệnh, giảm bỏ sót nguồn lây trong cộng đồng.

Công tác điều trị bệnh lao tại tỉnh đạt hiệu quả cao, với tỷ lệ điều trị khỏi duy trì trên 90%. 100% bệnh nhân được quản lý, theo dõi và điều trị theo đúng quy định của Chương trình Chống lao Quốc gia.

Đối với lao kháng thuốc – một thách thức lớn trong công tác phòng, chống lao – tất cả bệnh nhân đều được xét nghiệm phát hiện và điều trị kịp thời. Việc quản lý chặt chẽ nguồn lây, giám sát điều trị nghiêm ngặt và đảm bảo cung ứng đầy đủ thuốc đã góp phần kiểm soát hiệu quả tình trạng này.

Ngoài ra, công tác phối hợp lao/HIV cũng được triển khai đồng bộ. Tỷ lệ bệnh nhân lao được tư vấn xét nghiệm HIV đạt trên 90%, góp phần nâng cao hiệu quả điều trị và giảm nguy cơ lây nhiễm chéo trong cộng đồng.

Hướng tới mục tiêu chấm dứt bệnh lao vào năm 2030

Bước sang giai đoạn 2026–2030, tỉnh Phú Thọ xác định rõ mục tiêu kiểm soát và tiến tới chấm dứt bệnh lao trên địa bàn. Theo kế hoạch, 100% xã, phường sẽ triển khai Chiến lược phòng, chống lao; tỷ lệ điều trị khỏi duy trì trên 93%; số người mắc lao phổi mới có bằng chứng vi khuẩn giảm xuống dưới 15/100.000 dân; số ca tử vong do lao giảm xuống dưới 0,2% bệnh nhân.

Để đạt được mục tiêu này, ngành y tế tỉnh Phú Thọ sẽ tiếp tục củng cố hệ thống phòng, chống lao, nâng cao năng lực chuyên môn cho tuyến cơ sở, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ trong chẩn đoán và điều trị bệnh. Các mô hình sàng lọc chủ động tại cộng đồng, khám sức khỏe định kỳ và quản lý sức khỏe toàn dân sẽ được triển khai mạnh mẽ.

Các bác sĩ tại Bệnh viện Phổi tỉnh Phú Thọ thường xuyên thăm, khám cho các bệnh nhân.

Đặc biệt, việc gắn phát hiện lao với khám sức khỏe định kỳ cho mỗi người dân được xem là giải pháp mang tính đột phá. Theo định hướng mới, từ năm 2026, người dân sẽ được khám sức khỏe hoặc sàng lọc miễn phí ít nhất một lần mỗi năm, trong đó có chụp X-quang và xét nghiệm cần thiết để phát hiện sớm bệnh lao.

Bên cạnh đó, việc huy động sự tham gia của toàn xã hội, từ các cơ quan, tổ chức đến từng cá nhân, được xác định là yếu tố quyết định thành công. Công tác truyền thông sẽ tiếp tục được đẩy mạnh nhằm thay đổi nhận thức, giảm kỳ thị và khuyến khích người dân chủ động phòng bệnh, tuân thủ điều trị.

Chung tay vì một cộng đồng không còn bệnh lao

Bệnh lao vẫn là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có khả năng lây lan trong cộng đồng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Tuy nhiên, với hệ thống chính sách đồng bộ, sự vào cuộc quyết liệt của ngành y tế và sự đồng hành của người dân, mục tiêu chấm dứt bệnh lao hoàn toàn có thể đạt được.

Hưởng ứng Ngày Thế giới phòng, chống bệnh lao 24/3, Bệnh viện Phổi tỉnh Phú Thọ kêu gọi mỗi người dân nâng cao ý thức phòng bệnh, chủ động khám sức khỏe định kỳ, phát hiện sớm và tuân thủ điều trị khi mắc bệnh.

Cuộc chiến chống lao không phải của riêng ngành y tế, mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Khi mỗi người dân trở thành một “chiến sĩ phòng bệnh”, thì ngày không còn bệnh lao sẽ không còn xa.

Hồng Quân