Bị siết yêu cầu phát thải, khu công nghiệp Việt Nam đứng trước áp lực chuyển đổi xanh

CBAM đặt ra yêu cầu mới với doanh nghiệp sản xuất

Theo Savills, Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon (CBAM) của Liên minh châu Âu (EU) đã bước vào giai đoạn chính thức từ đầu năm 2026. Cơ chế này được triển khai nhằm hạn chế nguy cơ “rò rỉ carbon” thông qua việc gắn chi phí carbon với lượng phát thải hàm chứa trong một số nhóm hàng hóa nhập khẩu.

Trong giai đoạn hiện tại, CBAM áp dụng đối với sáu nhóm ngành gồm sắt thép, nhôm, xi măng, phân bón, điện và hydro. Đối với các doanh nghiệp sản xuất ngoài EU, khả năng đo lường và cung cấp dữ liệu phát thải ngày càng trở nên quan trọng. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp nâng cao năng lực quản lý năng lượng, theo dõi lượng phát thải và từng bước tiếp cận các nguồn năng lượng có hàm lượng carbon thấp hơn.

Tác động của CBAM không chỉ giới hạn ở những doanh nghiệp trực tiếp xuất khẩu hàng hóa sang EU. Theo Savills, các yêu cầu về carbon và môi trường, xã hội, quản trị (ESG) ngày càng được tích hợp vào tiêu chuẩn mua hàng, chiến lược chuỗi cung ứng và quyết định lựa chọn địa điểm sản xuất của các tập đoàn đa quốc gia.

Trong bối cảnh đó, chất lượng hạ tầng công nghiệp trở thành một yếu tố ngày càng quan trọng trong chiến lược giảm phát thải của doanh nghiệp. Các khu công nghiệp và nhà xưởng tích hợp năng lượng tái tạo, giải pháp tiết kiệm năng lượng, hệ thống quản lý nước và chất thải cùng công cụ đo lường dữ liệu có thể hỗ trợ khách thuê kiểm soát tốt hơn tác động môi trường trong quá trình vận hành.

Tại Việt Nam, quá trình chuyển đổi sang mô hình khu công nghiệp sinh thái cũng đang được thúc đẩy, với trọng tâm là nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, sản xuất sạch hơn, phát triển cộng sinh công nghiệp và giảm phát thải.

Hạ tầng xanh trở thành yếu tố cạnh tranh của khu công nghiệp

Ông John Campbell, Giám đốc, Trưởng bộ phận Dịch vụ Bất động sản Công nghiệp, Savills Việt Nam, nhận định CBAM đang khiến bài toán carbon trở nên cụ thể hơn đối với các doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng quốc tế. Theo ông, khi lựa chọn địa điểm sản xuất, doanh nghiệp ngày càng quan tâm đến khả năng tiếp cận năng lượng, hiệu quả vận hành và dữ liệu phát thải, bên cạnh những yếu tố truyền thống như vị trí, chi phí và kết nối hạ tầng.

Xu hướng này tạo cơ hội cho các chủ đầu tư khu công nghiệp tại Việt Nam nâng cấp sản phẩm và dịch vụ. Thay vì chỉ cung cấp mặt bằng, các nhà phát triển có thể hướng tới xây dựng hạ tầng hỗ trợ mục tiêu giảm phát thải và đáp ứng yêu cầu ESG của khách thuê.

Theo chuyên gia Savills, chi phí đất, nguồn lao động và kết nối logistics vẫn là những yếu tố quan trọng đối với nhà sản xuất. Tuy nhiên, khả năng tiếp cận năng lượng, hiệu quả sử dụng tài nguyên, tiêu chuẩn công trình và dữ liệu ESG đang ngày càng được cân nhắc trong quá trình lựa chọn địa điểm đầu tư.

Đối với các nhà phát triển bất động sản công nghiệp, xu hướng này mở ra cơ hội nâng cao năng lực cạnh tranh thông qua việc tích hợp năng lượng tái tạo, giải pháp tiết kiệm năng lượng và công nghệ quản lý vận hành ngay từ giai đoạn phát triển dự án.

Các chứng nhận công trình xanh như LEED, BREEAM hay Green Mark có thể hỗ trợ quá trình chuyển đổi. Tuy nhiên, bên cạnh chứng nhận, hiệu quả vận hành thực tế và khả năng đo lường dữ liệu trong suốt vòng đời tài sản sẽ ngày càng có ý nghĩa quan trọng.

CBAM là một trong những yếu tố thúc đẩy quá trình chuyển đổi của bất động sản công nghiệp. Về dài hạn, hạ tầng hỗ trợ hiệu quả năng lượng, giảm phát thải và minh bạch dữ liệu có thể trở thành lợi thế cạnh tranh của Việt Nam trong thu hút các dự án sản xuất có giá trị cao.