Bí thư Trần Văn Lâu: Phá thế 'ốc đảo', đưa Vĩnh Long bứt phá trong kỷ nguyên mới

Sau sáp nhập, tỉnh Vĩnh Long mang vóc dáng và tâm thế mới để bước vào kỷ nguyên mới, khởi đầu là năm bản lề 2026. Trao đổi với Pháp Luật TP.HCM, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Trần Văn Lâu chia sẻ về những trăn trở, dự tính và khát vọng đưa tỉnh nhà bứt phá thời gian tới.

Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Trần Văn Lâu chia sẻ về những trăn trở, dự tính và khát vọng đưa tỉnh nhà bứt phá trong thời gian tới.

Vượt qua giai đoạn chuyển giao, tiềm lực tài chính kỷ lục

. Phóng viên: Thưa Bí thư Tỉnh ủy, nhìn lại năm 2025, Vĩnh Long đã trải qua quá trình sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Ông đánh giá thế nào về những thành tựu đạt được trong giai đoạn đầu vận hành mô hình mới này?

+ Bí thư Trần Văn Lâu: Năm 2025 là năm triển khai nhiều công việc quan trọng với tinh thần “vừa chạy vừa xếp hàng”. Tỉnh đã hoàn thành hợp nhất 3 địa phương (Vĩnh Long, Bến Tre, Trà Vinh) từ ngày 1-7-2025. Thành tựu lớn nhất là giữ vững ổn định chính trị và niềm tin của nhân dân trong quá trình sắp xếp bộ máy khổng lồ.

Về kinh tế, dù vừa làm vừa kiện toàn tổ chức nhưng tỉnh vẫn giữ đà tăng trưởng. Thu ngân sách đạt kỷ lục 22.448 tỉ đồng, vượt gần 5% dự toán. Điều này cho thấy tiềm lực tài chính của tỉnh mới rất lớn. Ý nghĩa nhất là đời sống người dân được chăm lo tốt với thu nhập bình quân đầu người đạt 82,25 triệu đồng, tăng 12,89% so với năm 2024. Có thể nói, Vĩnh Long đã vượt qua giai đoạn chuyển giao êm thuận, tạo tiền đề vững chắc cho nhiệm kỳ mới.

. Việc vận hành bộ máy chính quyền 2 cấp sau sáp nhập là thách thức lớn. Tỉnh có giải pháp gì để bộ máy không bị “phình to”, vận hành nhanh và hiệu quả hơn?

+ Quy mô tỉnh lớn hơn nhưng bộ máy phải tinh lại. Vĩnh Long kiên quyết vận hành chính quyền 2 cấp để cắt giảm tầng nấc trung gian. Phương châm của tỉnh theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng là "6 rõ": Rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm, rõ quy trình, rõ kết quả.

Vĩnh Long đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng chính quyền số để giám sát công việc. Tôi đã nhấn mạnh: UBND tỉnh không né tránh, không chờ đợi hướng dẫn mà phải có lộ trình, có trách nhiệm giải thích. Cán bộ nào làm chậm, làm sai kiến nghị của dân thì phải chịu trách nhiệm trước Đảng bộ và Nhân dân. Sự hài lòng của người dân là thước đo duy nhất.

Vị thế "tựa sông, hướng biển", dẫn dắt phía Đông miền Tây

. Với tiềm lực mới, Vĩnh Long nắm giữ những "thế" và "lực" nào để trở thành "cực tăng trưởng" dẫn dắt khu vực phía Đông của miền Tây?

+ Bây giờ nói về Vĩnh Long là nói về một tầm vóc khác. Về “Thế”, tỉnh có diện tích 6.296,2 km2, vị trí chiến lược: phía Bắc, Tây giáp Đồng Tháp; phía Nam giáp Cần Thơ; phía Đông là Biển Đông. Vĩnh Long nằm giữa sông Tiền và sông Hậu. Đây là thế “tựa sông, hướng biển” để trở thành đầu mối logistics, hành lang kinh tế biển hiện đại.

Về “Lực”, Vĩnh Long có dân số trên 3,4 triệu người, lao động dồi dào trên 1,9 triệu người. Sự cộng hưởng giữa vùng ngọt, vùng lợ và kinh tế biển của 3 địa phương cũ tạo ra hệ sinh thái tài nguyên đa dạng. Vĩnh Long không còn là sự cộng dồn cơ học mà là sự tích hợp sức mạnh để trở thành “đầu tàu” dẫn dắt phía Đông miền Tây.

. Trong quá trình phát triển, bài toán liên kết vùng và giữ gìn bản sắc riêng được Tỉnh ủy đặt ra như thế nào?

+ Liên kết vùng là yêu cầu bắt buộc. Vĩnh Long không cạnh tranh kiểu "hàng xóm có gì mình có nấy" mà định vị là trung tâm dịch vụ, logistics và chế biến sâu. Các tỉnh bạn có vùng nguyên liệu, chúng tôi có công nghệ và hạ tầng xuất khẩu. Đó là sự phân vai để cùng thắng.

Về bản sắc, dù sáp nhập nhưng "cái gốc" văn minh sông nước, sự hiếu khách, năng động của người Vĩnh Long phải được giữ vững. Theo Nghị quyết 268, tỉnh tập trung xây dựng con người Vĩnh Long phát triển toàn diện, gia đình hạnh phúc. Bản sắc chính là sức mạnh mềm để thu hút đầu tư và phát triển du lịch.

Phá thế "ốc đảo"

. Đâu là những "điểm nghẽn" cần tháo gỡ và Vĩnh Long sẽ "đột phá" thế nào trong năm 2026? Những dự án hạ tầng nào sẽ đóng vai trò "mở đường", thưa ông?

+ Điểm nghẽn lớn nhất vẫn là giao thông và thích ứng biến đổi khí hậu. Để phá thế "ốc đảo", năm 2026 tỉnh phê duyệt kế hoạch vốn ngân sách khoảng 13.846 tỉ đồng. Dự án “xương sống” là Tuyến đường bộ ven biển kết nối Bến Tre với Tiền Giang và Trà Vinh (đoạn qua Vĩnh Long kết nối với Đồng Tháp) theo Nghị quyết 253. Đây là con đường chiến lược mở ra không gian kinh tế biển.

Bí thư Tỉnh ủy Trần Văn Lâu cùng đoàn công tác thăm Công ty TNHH Chế biến Dừa Lương Quới, Khu công nghiệp An Hiệp. (Ảnh: PHƯƠNG THẢO vinhlong.gov.vn)

Cạnh đó, cầu Rạch Miễu 2 đã khánh thành; các dự án cầu Đại Ngãi, cầu Ba Lai 8, cầu Đình Khao đang được đẩy nhanh tiến độ. Đây là những "mạch máu" nối liền di sản của Bến Tre, Trà Vinh và Vĩnh Long.

Nông nghiệp đóng góp 32,65% GRDP nhưng dễ tổn thương trước biến đổi khí hậu. Do vậy, tỉnh tập trung vào các dự án thủy lợi khép kín, quản lý nước thông minh. Chúng tôi mở rộng hơn 81.000 ha nông nghiệp công nghệ cao, đặc biệt là chuỗi giá trị dừa hữu cơ; chuyển từ "sản xuất" sang "kinh tế biển", lấy mặn và lợ làm cơ hội.

Năm 2026, chúng tôi tập trung vào 3 trụ cột: Chuyển đổi số (đưa kinh tế số đạt 8,05%), Hạ tầng đồng bộ và Nguồn nhân lực chất lượng cao.

Mọi nỗ lực đều hướng tới hạnh phúc của nhân dân

. Vĩnh Long có bước đột phá nào về chính sách để khơi thông nguồn lực tư nhân?

+ Năm 2026, Vĩnh Long dồn lực cho chuỗi giá trị nông nghiệp thông minh. Thay vì xuất khẩu thô, tỉnh hỗ trợ doanh nghiệp chế biến sâu. Chúng ta phải đưa nông sản Vĩnh Long vào các thị trường khó tính bằng công nghệ và chất lượng.

Tỉnh chuyển từ tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế nông nghiệp trên cả 3 vùng sinh thái mặn, ngọt, lợ; phấn đấu đến năm 2030 có 15-20% diện tích sản xuất ứng dụng công nghệ cao.

Để khơi thông nguồn lực tư nhân, tỉnh cam kết môi trường đầu tư "An toàn - Minh bạch - Bền vững". Vĩnh Long thực hiện công khai đấu thầu và đồng hành cùng nhà đầu tư chiến lược.

Tỉnh triển khai Đề án phát triển kinh tế tư nhân, coi đây là động lực quan trọng; mục tiêu cắt giảm ít nhất 30% thủ tục hành chính không cần thiết. Vốn đầu tư công đóng vai trò dẫn dắt (chiếm 25-30%) để huy động vốn ngoài ngân sách. Tỉnh cũng ứng dụng quản lý dữ liệu khu, cụm công nghiệp trên nền tảng bản đồ số 4D để nhà đầu tư dễ tiếp cận quỹ đất sạch.

. Cuối cùng, Bí thư muốn gửi gắm thông điệp gì đến người dân và các nhà đầu tư?

+ Với nhân dân, tôi khẳng định: Mọi nỗ lực của tỉnh đều hướng tới hạnh phúc của bà con. Từ năm 2026, người dân được khám sức khỏe định kỳ miễn phí mỗi năm một lần, hồ sơ bệnh án được điện tử hóa. Phong trào “Bình dân học vụ số” sẽ giúp mỗi người dân nắm bắt công nghệ để vươn lên.

Với nhà đầu tư, Vĩnh Long hôm nay là "vùng đất mới" đầy tiềm năng. Chúng tôi chào đón quý vị bằng sự chân thành và cam kết hành động cụ thể. Vĩnh Long năm 2026 sẽ là một tỉnh Năng động, Xanh và đầy tính Nhân văn.

. Xin cảm ơn ông!

Vĩnh Long với hành trình trở thành trung tâm năng lượng sạch miền Tây

Với tầm nhìn chiến lược sau khi hợp nhất, Vĩnh Long đang đặt mục tiêu trở thành trung tâm sản xuất năng lượng sạch của vùng ĐBSCL và là mắt xích quan trọng trong mạng lưới xuất khẩu năng lượng tái tạo (NLTT) của cả nước.

Hiện nay, hệ thống năng lượng của tỉnh đã đạt tới quy mô ấn tượng với tổng công suất đạt khoảng 5.430 MW, cung ứng sản lượng điện 22-24 tỉ kW/năm. Cơ cấu NLTT đang chuyển dịch mạnh mẽ với sự góp mặt của 13 nhà máy điện gió đang vận hành với tổng công suất 572 MW, điện mặt trời có hai dự án tập trung với 189 MW và hơn 4.600 hệ thống điện mặt trời áp mái (171,56 MW).

Đặc biệt, năm 2026 sẽ là năm về đích của nhiều dự án trọng điểm. Ngay đầu năm, ba nhà máy điện gió (Sunpro, Duyên Hải, Thăng Long) sẽ phát điện, cùng với năm dự án khác hoàn thành vào cuối năm, dự kiến đóng góp thêm hơn 500 MW vào lưới điện quốc gia.

Mục tiêu chiến lược của Vĩnh Long đến năm 2030 là đưa tỉ lệ NLTT chiếm tối thiểu 31% tổng nguồn cung, với tổng công suất ít nhất đạt 2.500 MW. Trong đó, điện gió 53 dự án với tổng công suất quy hoạch 4.178,8 MW, điện mặt trời tập trung năm dự án với tổng công suất quy hoạch 339 MW, điện sinh khối và điện rác tám dự án với tổng công suất 112 MW, điện mặt trời áp mái khoảng 472 MW…

Ông Trần Văn Lâu ứng cử đại biểu Quốc hội và HĐND tỉnh Vĩnh Long

Ông Trần Văn Lâu, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Long ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI tại đơn vị bầu cử số 4, tỉnh Vĩnh Long.

Đơn vị này gồm các địa phương: phường Duyên Hải, Trường Long Hòa và các xã: Cầu Kè, Phong Thạnh, An Phú Tân, Tam Ngãi, Tân Hòa, Hùng Hòa, Tiểu Cần, Tập Ngãi, Lưu Nghiệp Anh, Đại An, Hàm Giang, Trà Cú, Long Hiệp, Tập Sơn, Long Hữu, Long Thành, Đông Hải, Long Vĩnh, Đôn Châu, Ngũ Lạc.

HẢI DƯƠNG

GIA TUỆ