Biết ơn một quãng đường đẹp của tuổi trẻ và nghề báo

Hai mươi năm là một chặng đường đủ dài để ghi dấu sự trưởng thành của một cơ quan báo chí chuyên ngành, đủ để khẳng định bản sắc, uy tín và những giá trị bền vững mà Tạp chí Kinh tế Môi trường đã kiên trì theo đuổi kể từ ngày thành lập. Ngay từ những số báo in đầu tiên còn nhiều khó khăn về nhân lực, cơ sở vật chất và nguồn lực hoạt động, đến một cơ quan báo chí có vị thế trong lĩnh vực kinh tế, tài nguyên, môi trường và phát triển bền vững như hôm nay là kết quả của sự nỗ lực không ngừng nghỉ của nhiều thế hệ lãnh đạo, cán bộ, phóng viên, biên tập viên và cộng tác viên.

Nhà báo Nguyễn Vân Anh, nguyên Thư ký tòa soạn Tạp chí Kinh tế Môi trường.

Trong hành trình ấy có những người đã gắn bó, cống hiến bằng tất cả tâm huyết của tuổi trẻ, góp phần đặt những viên gạch nền móng cho sự phát triển của Tạp chí. Dù hiện nay không còn công tác tại đơn vị, nhưng những ký ức về một thời làm nghề đầy nhiệt huyết vẫn luôn được họ gìn giữ như một phần quan trọng của cuộc đời và sự nghiệp báo chí.

Nhân dịp kỷ niệm 20 năm thành lập Tạp chí Kinh tế Môi trường (10/7/2006 - 10/7/2026), phóng viên đã có cuộc trao đổi với nhà báo Nguyễn Vân Anh - nguyên Thư ký Tòa soạn Tạp chí Kinh tế Môi trường, người từng nhiều năm gắn bó với tạp chí trong giai đoạn phát triển quan trọng.

Qua những chia sẻ chân thành và giàu cảm xúc, chị đã cùng nhìn lại những kỷ niệm sâu sắc của một thời làm báo, những dấu mốc đáng nhớ trên hành trình xây dựng thương hiệu Tạp chí Kinh tế Môi trường, cũng như những suy ngẫm về trách nhiệm của báo chí trong việc lan tỏa tư duy phát triển xanh, bảo vệ môi trường và thúc đẩy phát triển bền vững.

Nhân dịp Tạp chí Kinh tế Môi trường tròn 20 tuổi, chị có thể chia sẻ những cảm xúc và ký ức sâu sắc nhất trong quãng thời gian công tác tại Tạp chí?

Nhà báo Nguyễn Vân Anh: Đã 6 năm kể từ ngày tôi rời Tạp chí Kinh tế Môi trường, nhưng mỗi khi nhắc đến nơi đây, trong tôi vẫn vẹn nguyên những cảm xúc thân thương như được trở về ngôi nhà thứ hai của mình. Với tôi, các bác, các chú, các anh chị em ở Tạp chí không chỉ là những người đồng nghiệp mà còn là những người thân, người thầy đã chỉ bảo, dìu dắt, giúp tôi trưởng thành hơn mỗi ngày cả về tuổi đời và tuổi nghề.

Còn nhớ trong những năm tháng khó khăn, để duy trì được Tạp chí in ra đều đặn hàng tháng, mỗi cán bộ, phóng viên, biên tập viên đều sẵn sàng đảm nhận nhiều công việc khác nhau, không quản ngại khó khăn, vất vả. Chính sự đoàn kết, tận tâm và tình cảm chân thành ấy đã tạo nên một tập thể gắn bó như gia đình.

Tôi không thể quên những ngày làm việc đến tối muộn để kịp tiến độ xuất bản, những lần rà soát “bản bông” đến sát giờ in, rồi đến tận xưởng in để kiểm tra chất lượng in ấn, những chuyến công tác dài ngày, những hành trình tri ân - thiện nguyện vì môi trường và cộng đồng... Và có lẽ, cảm giác tự hào nhất là khi cầm trên tay một số báo “nóng hổi” vừa phát hành, biết rằng phía sau từng trang báo là tâm huyết, trách nhiệm và tình yêu nghề của rất nhiều người tôi yêu quý, kính trọng.

Nhìn lại chặng đường ấy, tôi luôn trân trọng quãng thời gian đẹp của tuổi trẻ và nghề báo được gắn bó với Tạp chí Kinh tế Môi trường.

Nhân dịp Tạp chí tròn 20 năm thành lập, tôi xin được gửi lời tri ân tới các thế hệ lãnh đạo Hội Kinh tế Môi trường Việt Nam, Tạp chí Kinh tế Môi trường cùng toàn thể anh chị em đồng nghiệp đã đồng hành, sẻ chia và tạo điều kiện để tôi được học nghề, trưởng thành.

Đặc biệt, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới PGS.TS Trương Mạnh Tiến, TS. Trương Thanh Tùng, TS. Trịnh Văn Súy, Nhà báo Huy Thủy, Nhà báo Tường Quân, Nhà báo An Bình, Nhà báo Kim Dung - những người thầy, người anh, người chị đã tận tình chỉ bảo, truyền cho tôi tình yêu nghề và tinh thần trách nhiệm của người làm báo. Những bài học quý báu ấy sẽ luôn là hành trang tôi mang theo trên chặng đường nghề nghiệp và cuộc sống sau này...

Với vai trò Thư ký Tòa soạn, chị đã trực tiếp chứng kiến quá trình phát triển của Tạp chí từ những ngày đầu còn nhiều khó khăn. Theo chị, đâu là những dấu mốc quan trọng góp phần tạo nên vị thế của Tạp chí Kinh tế Môi trường như ngày hôm nay?

Nhà báo Nguyễn Vân Anh: Theo tôi, vị thế của Tạp chí Kinh tế Môi trường hôm nay được hình thành từ nhiều dấu mốc quan trọng. Tạp chí đã không ngừng đổi mới nội dung, hình thức thể hiện, bám sát những vấn đề môi trường, phát triển bền vững gắn với thực tiễn đời sống. Bên cạnh đó, việc tổ chức các diễn đàn, hội thảo, tọa đàm khoa học đã góp phần kết nối các chuyên gia, nhà quản lý và doanh nghiệp để cùng trao đổi, phản biện và đề xuất giải pháp cho các vấn đề môi trường.

Một dấu ấn đáng ghi nhận khác là việc phát triển hệ thống cộng tác viên tại nhiều tỉnh, thành phố và từng bước đẩy mạnh chuyển đổi số. Sự ra đời và phát triển của Tạp chí điện tử đã giúp thông tin đến với bạn đọc nhanh hơn, rộng hơn, kịp thời hơn, phù hợp với xu thế báo chí hiện đại.

Tuy nhiên, theo tôi, yếu tố quan trọng nhất vẫn là sự đồng lòng, tâm huyết của các thế hệ lãnh đạo Hội, Ban Biên tập, cán bộ, phóng viên, biên tập viên và cộng tác viên. Chính sự kiên định với tôn chỉ, mục đích hoạt động đã tạo nên bản sắc và uy tín của Tạp chí Kinh tế Môi trường trong suốt 20 năm qua.

Trong quá trình làm nghề, chị cùng đội ngũ phóng viên, biên tập viên đã thực hiện nhiều tuyến bài. Trong số đó, tác phẩm nào để lại dấu ấn đặc biệt đối với chị?

Nhà báo Nguyễn Vân Anh: Trong nhiều năm làm nghề, tôi may mắn được tham gia thực hiện nhiều tuyến bài ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Nhưng đọng lại sâu sắc nhất trong tôi vẫn là những bài viết về các hành trình tri ân, về nguồn và lan tỏa thông điệp bảo vệ môi trường. Mỗi bài viết đều gắn với một chuyến đi, một kỷ niệm đặc biệt và những bài học mà tôi luôn trân trọng.

Tôi đặc biệt nhớ các chương trình “Môi trường xanh và Hạnh nguyện tốt lành”, “Cây của Phật trồng nơi cửa Phật” hay hành trình về nguồn “Côn Đảo linh thiêng và oai hùng”. Mỗi hành trình không chỉ giúp chúng tôi tìm về những “địa chỉ đỏ” của lịch sử, tri ân các thế hệ đi trước mà còn mang theo những mầm xanh đến với cộng đồng. Những cây Bồ đề được gieo trồng tại các ngôi chùa, di tích lịch sử hay những vùng quê còn nhiều khó khăn rồi bén rễ, xanh tốt theo năm tháng. Trồng thêm một cây xanh để lan tỏa ý thức gìn giữ môi trường và trách nhiệm với cộng đồng.

Có lẽ, điều tôi nhận được lớn nhất sau những năm gắn bó với Tạp chí không chỉ là kinh nghiệm nghề nghiệp mà còn là ý thức rõ hơn về trách nhiệm của mình với môi trường. Qua những bài báo mình viết, những chương trình mình tham gia, tôi dần thay đổi từ những việc rất nhỏ trong cuộc sống hàng ngày như: hạn chế sử dụng túi nilon, giảm đồ nhựa dùng một lần và duy trì lối sống thân thiện hơn với môi trường.

Theo chị, việc kiên trì theo đuổi tôn chỉ tuyên truyền về kinh tế gắn với bảo vệ môi trường, phát triển bền vững trong suốt hai thập kỷ qua đã mang lại những giá trị và đóng góp gì cho xã hội cũng như công tác hoạch định chính sách?

Nhà báo Nguyễn Vân Anh: Trong bối cảnh phát triển kinh tế ngày càng đặt ra nhiều áp lực đối với tài nguyên và môi trường, việc Tạp chí Kinh tế Môi trường kiên trì theo đuổi tôn chỉ phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường có ý nghĩa rất quan trọng.

Tôi cho rằng, giá trị lớn nhất là góp phần nâng cao nhận thức xã hội về phát triển bền vững. Thông qua các bài viết, diễn đàn, hội thảo và hoạt động truyền thông, Tạp chí đã giúp lan tỏa tư duy phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, sử dụng hiệu quả tài nguyên và bảo vệ môi trường sống.

Không chỉ dừng lại ở công tác tuyên truyền, nhiều nội dung phản biện, góp ý chính sách, phản ánh thực tiễn từ cơ sở đã trở thành kênh thông tin tham khảo hữu ích cho các cơ quan quản lý, nhà hoạch định chính sách và cộng đồng doanh nghiệp. Tạp chí cũng góp phần kết nối các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý và doanh nghiệp trong việc tìm kiếm các giải pháp phát triển bền vững.

Sau hai thập kỷ, những giá trị ấy đã góp phần khẳng định vai trò của báo chí chuyên ngành trong việc đồng hành cùng sự phát triển của đất nước theo hướng xanh hơn, bền vững hơn và có trách nhiệm hơn với các thế hệ tương lai.

Nhìn lại chặng đường đã qua, chị đánh giá như thế nào về sự thay đổi của nghề báo nói chung và báo chí chuyên ngành kinh tế môi trường nói riêng trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của truyền thông đa nền tảng?

Nhà báo Nguyễn Vân Anh: Nghề báo hôm nay đang thay đổi với tốc độ nhanh hơn bất kỳ giai đoạn nào trước đây. Chuyển đổi số, mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo và truyền thông đa nền tảng đang tạo ra cả cơ hội lẫn thách thức đối với người làm báo.

Nếu trước đây phóng viên cạnh tranh về tốc độ đưa tin thì hiện nay phải cạnh tranh cả về chất lượng nội dung, độ tin cậy và khả năng tạo ra giá trị khác biệt. AI có thể hỗ trợ tổng hợp dữ liệu, xử lý thông tin hay sản xuất nội dung ở mức độ nhất định, nhưng không thể thay thế hoàn toàn tư duy phản biện, trải nghiệm thực tế, đạo đức nghề nghiệp và cảm xúc của người làm báo.

Đối với báo chí chuyên ngành kinh tế môi trường, yêu cầu này càng cao hơn bởi đây là lĩnh vực đòi hỏi kiến thức chuyên môn, khả năng phân tích chính sách và góc nhìn dài hạn. Người làm báo cần liên tục học hỏi, thích nghi với công nghệ mới, đồng thời giữ vững bản lĩnh nghề nghiệp để bảo đảm tính chính xác, khách quan và trách nhiệm xã hội trong từng tác phẩm báo chí.

Từ những kinh nghiệm tích lũy trong nhiều năm gắn bó với Tạp chí Kinh tế Môi trường, chị muốn gửi gắm điều gì tới thế hệ phóng viên, biên tập viên trẻ đang tiếp tục viết nên hành trình phát triển của Tạp chí trong giai đoạn mới?

Nhà báo Nguyễn Vân Anh: Tôi luôn tin rằng các bạn trẻ chính là hiện tại và tương lai của Tạp chí Kinh tế Môi trường. Các bạn có lợi thế về sức trẻ, tư duy đổi mới và khả năng tiếp cận nhanh với công nghệ hiện đại. Hãy mạnh dạn thử nghiệm những cách làm mới, những hình thức thể hiện sáng tạo hơn để đưa các vấn đề kinh tế, môi trường đến gần hơn với độc giả.

Trong thời đại báo chí đa nền tảng, một tác phẩm báo chí có thể được thực hiện bằng nhiều phương thức khác nhau, kết hợp giữa văn bản, hình ảnh, video, infographic hay các hình thức tương tác số. Tuy nhiên, dù công nghệ có phát triển đến đâu thì giá trị cốt lõi của nghề báo vẫn không thay đổi. Đó là sự trung thực, trách nhiệm và cái tâm với nghề. Bên cạnh việc phát triển báo điện tử, tôi cũng mong các bạn tiếp tục gìn giữ giá trị của báo in - nơi lưu giữ chiều sâu thông tin, giá trị tư liệu và bản sắc riêng của một cơ quan báo chí.

Hãy tiếp tục làm nghề bằng sự nhiệt huyết của tuổi trẻ, nhưng cũng bằng sự cẩn trọng và trách nhiệm của người làm báo. Đó sẽ là nền tảng để Tạp chí Kinh tế Môi trường tiếp tục phát triển vững vàng trong chặng đường phía trước.

Hải Đăng(thực hiện)