Bộ Công Thương tháo gỡ khó khăn cho địa phương, doanh nghiệp về cấp C/O

Tham gia cuộc họp về phía Bộ Công Thương có ông Nguyễn Anh Sơn, Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu; ông Trần Thanh Hải và bà Trịnh Thị Thu Hiền - Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu; ông Hoàng Ninh - Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số; các Phòng Quản lý Xuất nhập khẩu khu vực...

Cùng tham gia cuộc họp có đại diện Cục Hải quan (Bộ Tài chính); đại diện Sở Công Thương các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương...

Cục Xuất nhập khẩu họp với các địa phương, doanh nghiệp để tháo gỡ khó khăn về cấp C/O.

Hồ sơ cấp C/O chuyển mạnh về địa phương

Triển khai khoản 6 Điều 28 Nghị định số 146/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 của Chính phủ quy định về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực công nghiệp và thương mại, Bộ trưởng Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư số 40/2025/TT-BCT ngày 22/6/2025. Theo đó, từ ngày 01/7/2025, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền cấp các loại C/O và văn bản chấp thuận.

Ngày 20/5/2026, Bộ trưởng Bộ Công Thương ban hành Thông tư số 26/2026/TT-BCT sửa đổi, bổ sung một số quy định về phân cấp, cắt giảm, đơn giản hoá thủ tục hành chính trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương. Theo đó, từ ngày 01/8/2026, Bộ Công Thương chỉ thực hiện cấp 12 mẫu C/O. 

Trong thời gian chuyển tiếp từ ngày 01/7/2025 đến ngày 01/8/2026 (13 tháng), Bộ Công Thương và các cơ quan, tổ chức cấp C/O tại địa phương đồng thời thực hiện việc cấp tất cả các loại C/O và văn bản chấp thuận. Trong thời gian này, để bảo đảm việc triển khai thống nhất, thông suốt, Bộ Công Thương thường xuyên có văn bản hướng dẫn, đôn đốc, hỗ trợ và trao đổi nghiệp vụ với các cơ quan, tổ chức cấp C/O tại địa phương.

Hiện nay, Cục Xuất nhập khẩu đã nhận được phản ánh của một số hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp về một số khó khăn, vướng mắc phát sinh trong việc tiếp nhận, xử lý hồ sơ và thực hiện thủ tục cấp C/O theo Thông tư số 26/2026/TT-BCT.

Phát biểu khai mạc cuộc họp, ông Nguyễn Anh Sơn cho biết, thời gian qua, việc cấp C/O cho một số mặt hàng, trong đó có da giày, túi xách và thủy sản, đang có xu hướng tăng. Vì vậy, cuộc họp được tổ chức với sự tham gia của Cục Hải quan, các Sở Công Thương, hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp nhằm trao đổi, giải đáp khó khăn, vướng mắc và tìm giải pháp tháo gỡ các vấn đề liên quan đến cấp C/O được thông suốt, tạo thuận lợi nhất cho hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Anh Sơn phát biểu khai mạc cuộc họp.

Thông tin chi tiết hơn về tình hình cấp C/O thời gian qua, bà Trần Thanh Bình, Trưởng Phòng Xuất xứ hàng hóa, Cục Xuất nhập khẩu cho biết, từ ngày 1/7/2025, Cục Xuất nhập khẩu đã phối hợp triển khai và ban hành nhiều văn bản nhằm bảo đảm hướng dẫn nghiệp vụ, quy trình cho các cơ quan, tổ chức cấp C/O, đặc biệt tại các địa phương mới được phân cấp nhiệm vụ.

Số liệu thời gian qua cho thấy sự dịch chuyển đáng kể về nơi thực hiện thủ tục. Từ ngày 1/7/2025 đến ngày 1/8/2026, khoảng 80% hồ sơ C/O thương nhân đề nghị cấp vẫn được thực hiện tại các cơ quan cấp thuộc Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương; khoảng 20% được thực hiện tại 34 cơ quan, tổ chức cấp ở địa phương. Tuy nhiên, tỷ lệ hồ sơ được cấp tại địa phương trong 15 ngày đầu tháng 8 (thời điểm Thông tư 26 bắt đầu có hiệu lực) đã tăng khoảng 2 lần so với 7 tháng đầu năm.

Khối lượng hồ sơ tăng nhanh đặt áp lực không nhỏ lên các cơ quan cấp C/O tại địa phương. Tại TP. Hồ Chí Minh, ông Lê Văn Danh, Phó Giám đốc Sở Công Thương cho biết, Sở đã bố trí tổ C/O gồm 7 thành viên, gồm tổ trưởng, tổ phó và 5 chuyên viên. Sở đang tiếp nhận 9.056 hồ sơ, trong đó, doanh nghiệp từ các tỉnh, thành phố khác chiếm hơn 50% số hồ sơ. Bước đầu cán bộ cấp C/O tại TP. Hồ Chí Minh phải làm ngày đêm, cả thứ Bảy và Chủ nhật để xử lý lượng hồ sơ này.

Theo ông Lê Văn Danh, khó khăn của địa phương và doanh nghiệp trong tuần đầu tiên tập trung vào việc nhiều hồ sơ chưa bảo đảm thành phần theo quy định tại Nghị định 31/2018/NĐ-CP ngày 8/3/2018 quy định chi tiết Luật Quản lý ngoại thương về xuất xứ hàng hóa, thiếu chứng từ, trong đó có đơn xin cấp C/O. Một số hồ sơ bảng kê chưa có chữ ký, con dấu; doanh nghiệp cũng thường chọn nhầm cơ quan cấp C/O, khiến hồ sơ phải trả đi trả lại.

Cuộc họp được tổ chức trực tuyến với các địa phương.

Một vấn đề khác được TP. Hồ Chí Minh nêu là hồ sơ giấy. Theo quy định, doanh nghiệp phải liên hệ Sở Công Thương để nhận các biểu mẫu giấy, sau đó mới khai và thực hiện cấp, làm phát sinh thêm thời gian. Do đó, Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh kiến nghị tiến tới điện tử hóa toàn bộ quy trình để tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.

Tại Hà Nội, ông Nguyễn Thế Hiệp, Phó Giám đốc Sở Công Thương, cho biết số lượng hồ sơ cũng tăng nhanh từ sau ngày 1/8/2026. Trong 2.576 hồ sơ Sở nhận được, 43% thuộc các địa phương ngoài Hà Nội, chủ yếu là C/O mẫu B và mẫu E. Sở dự kiến khối lượng có thể tăng lên 1.500 hồ sơ/ngày và đang đề xuất bổ sung nhân sự để không phát sinh hồ sơ tồn đọng.

Gỡ vướng từ hệ thống đến nhân lực, nghiệp vụ

Không chỉ áp lực về số lượng, quá trình phân cấp còn phát sinh những vấn đề liên quan đến hệ thống điện tử, hồ sơ thương nhân, chuyên môn nghiệp vụ và cách thức xử lý giữa các cơ quan cấp C/O.

Qua tổng hợp phản ánh của Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam, Hiệp hội Da giày - Túi xách Việt Nam, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam cùng các ý kiến trên báo điện tử và mạng xã hội, Cục Xuất nhập khẩu xác định nhiều nhóm vấn đề cần rà soát.

Trước hết là tình trạng xử lý hồ sơ còn chậm, tỷ lệ yêu cầu bổ sung hồ sơ, chứng từ còn cao. Một số trường hợp liên quan đến thay đổi địa giới hành chính, tên đơn vị hành chính hoặc cách thể hiện tên doanh nghiệp bằng tiếng Anh và tiếng Việt khiến thông tin chưa thống nhất.

Đáng chú ý, có những thông tin đã có trên hệ thống hải quan hoặc hệ thống của doanh nghiệp nhưng vẫn phát sinh yêu cầu bổ sung thêm chứng từ chứng minh quá trình sản xuất, hình ảnh chi tiết các công đoạn sản xuất. Điều này kéo dài thời gian xử lý.

Về hệ thống điện tử, doanh nghiệp phản ánh giới hạn dung lượng và tình trạng quá tải khi tải dữ liệu. Các hiệp hội đề nghị thống nhất quy trình, thành phần hồ sơ và tiêu chí khai báo, nhất là với hồ sơ điều chỉnh, bổ sung; cần tổng hợp đầy đủ các nội dung phải bổ sung ngay từ đầu, tránh việc mỗi lần xử lý lại phát sinh yêu cầu mới khiến doanh nghiệp phải bổ sung nhiều lần.

Bà Phan Thị Thanh Xuân - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Da giày - Túi xách Việt Nam nêu ý kiến tại cuộc họp.

Bà Phan Thị Thanh Xuân, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Da giày - Túi xách Việt Nam cho rằng, khi phân quyền cấp C/O từ các Phòng Xuất nhập khẩu khu vực thuộc Cục Xuất nhập khẩu sang đơn vị cấp mới là Sở Công Thương các địa phương, có sự khác biệt trong quá trình xử lý hồ sơ do trước đây các Phòng Xuất nhập khẩu khu vực đã có nhiều thông tin về doanh nghiệp cũng như nắm rõ hồ sơ năng lực và kinh nghiệm của các doanh nghiệp. Trong khi đó, khi chuyển việc phân quyền về cấp C/O cho các địa phương, các cán bộ C/O phải làm quen lại từ đầu và doanh nghiệp cũng phải khai hồ sơ lại từ đầu, dẫn đến khó khăn và chậm trễ trong cấp C/O.

“Để đảm bảo mục tiêu thông suốt thì cần tăng cường trao đổi, tập huấn để các đơn vị tiếp cận hồ sơ một cách chính thống, thống nhất cách xử lý hồ sơ pháp lý. Ví dụ, đối với doanh nghiệp da giày có hồ sơ xuất khẩu tốt hơn 10 năm thì cần có phân luồng, không thể đòi hỏi doanh nghiệp bắt đầu hồ sơ lại từ đầu như doanh nghiệp mới xuất khẩu”, bà Phan Thị Thanh Xuân nêu.

Một kiến nghị khác là cho phép chuyển tiếp, tự động kế thừa hồ sơ thương nhân đã đăng ký trên hệ thống sang Sở Công Thương địa phương, tránh doanh nghiệp phải đăng ký lại. Trong giai đoạn chuyển đổi, các hiệp hội đề nghị cho phép tiếp nhận, phê duyệt hồ sơ song song hoặc áp dụng cơ chế hồ sơ thương nhân tạm thời để doanh nghiệp vẫn có thể nộp hồ sơ đề nghị cấp C/O trong khi hồ sơ thương nhân đang được thẩm định.

Với các địa phương có lượng hồ sơ lớn, vấn đề nhân lực được đặt ra rõ nét. Tại Quảng Ninh, ông Nguyễn Tiến Dũng, Phó Giám đốc Sở Công Thương cho biết, địa phương đang xử lý khoảng 90-100 bộ hồ sơ/ngày. Do là tỉnh biên giới, có nhiều mặt hàng tươi sống, cán bộ phải làm việc 12-16 tiếng/ngày, kể cả thứ Bảy, Chủ nhật để xử lý hồ sơ.

Tại Lạng Sơn, ông Hoàng Khánh Duy, Phó Giám đốc Sở Công Thương chia sẻ, khối lượng doanh nghiệp đăng ký về Sở tăng 15% so với thời điểm trước ngày 1/8. Sở đã bố trí cán bộ làm việc ngoài giờ để tháo gỡ khó khăn cho thương nhân. Đặc thù của Lạng Sơn là khoảng 99% C/O được cấp là mẫu E, chủ yếu cho hàng hóa nông sản, hoa quả sang Trung Quốc.

Ông Hoàng Ninh - Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số phát biểu tại cuộc họp.

Theo ông Hoàng Ninh, Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Bộ Công Thương, từ ngày 1/1/2026 đến 7/8/2026, tổng số C/O được luân chuyển là 820.000 bộ.

Ông Hoàng Ninh cũng cho biết đang phối hợp với Cục Xuất nhập khẩu để rà soát, thống nhất quy trình, xử lý việc các đơn vị cấp C/O nhìn thấy hồ sơ thương nhân đăng ký tại tổ chức cấp C/O khác. Đối với cơ chế luồng xanh, luồng vàng, luồng đỏ, hiện cơ chế này đã có và cũng đã có quy định về việc kiểm tra hồ sơ, qua đó có thể giảm thủ tục cho các doanh nghiệp có thâm niên xuất khẩu.

Chung tay gỡ khó cho doanh nghiệp

Ở góc độ quản lý cấp C/O, ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, cho biết hệ thống cấp C/O mới đã đi vào hoạt động 8 tháng. Cũng trong 8 tháng này, Cục Xuất nhập khẩu đã nhiều lần đề nghị Cục Hải quan kết nối hệ thống này vào Cơ chế Một cửa Quốc gia, Cơ chế Một cửa ASEAN, qua đó tích hợp để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp xuất khẩu, đặc biệt là doanh nghiệp xuất khẩu sang Trung Quốc.

Ông Trần Thanh Hải đề nghị các địa phương thống nhất các nội dung để xử lý sớm hồ sơ cho doanh nghiệp.

Đối với kiến nghị này, đại diện Cục Hải quan cho biết sẽ nắm tình hình và báo cáo lại lãnh đạo Cục nhằm tìm giải pháp gỡ khó cho doanh nghiệp thời gian tới.

“Luật Giao dịch điện tử và các văn bản có liên quan đã công nhận giá trị của hồ sơ giấy và hồ sơ trên môi trường điện tử là như nhau. Đề nghị các Sở Công Thương thống nhất nội dung này để xử lý sớm hồ sơ cho doanh nghiệp”, ông Trần Thanh Hải nhấn mạnh.

Liên quan đến thành phần hồ sơ và quy trình, thủ tục cấp C/O, bà Trịnh Thị Thu Hiền, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, nhấn mạnh đề nghị các cơ quan, tổ chức cấp C/O trên cả nước thống nhất thực hiện theo quy định tại Nghị định số 31/2018/NĐ-CP, tránh tình trạng các cơ quan cấp khác nhau yêu cầu thành phần hồ sơ và quy trình khác nhau.

Phát biểu kết luận cuộc họp, ông Nguyễn Anh Sơn cho biết thời gian tới, Cục Xuất nhập khẩu sẽ tiếp tục phối hợp với Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số để rà soát các vấn đề phát sinh; trong đó Cục Xuất nhập khẩu phụ trách nội dung, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số phụ trách kỹ thuật.

Đối với các hồ sơ tồn đọng tại một số cơ quan cấp, đặc biệt tại Sở Công Thương Đồng Nai và TP. Hồ Chí Minh, Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu đề nghị tập trung xử lý sớm cho doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Anh Sơn cho biết, đối với thương nhân đề nghị cấp C/O, mỗi mẫu C/O chỉ được đăng ký tại một tổ chức cấp. Đối với các thương nhân đã thực hiện số hóa và có hồ sơ trên hệ thống eCoSys, việc đăng ký không bị giới hạn bởi địa giới hành chính. Theo đó, một thương nhân tại Hà Nội hoặc tại bất kỳ địa phương nào có thể đăng ký tại các tổ chức cấp C/O thuộc 34 tỉnh, thành phố để thực hiện cấp C/O.

Về tăng cường năng lực quản lý, ông Nguyễn Anh Sơn cho biết Cục Xuất nhập khẩu đã chỉ đạo tổ chức tập huấn bổ sung tại khu vực phía Nam ngay trong tháng 8. Trong tuần, Cục Xuất nhập khẩu cũng dự kiến tổ chức Đoàn công tác làm việc tại địa phương để trao đổi, hướng dẫn và xử lý kiến nghị về các thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực xuất xứ hàng hóa.