Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang: Đưa 'bình dân học vụ số' lên non
Mấy năm trở lại đây, khắp các bản làng heo hút nơi biên cương Tây Bắc, hình ảnh cán bộ Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh Tuyên Quang cầm điện thoại thông minh hướng dẫn đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn quét mã QR, cài đặt VNeID hay hỗ trợ bà con đưa nông sản lên sàn thương mại điện tử đã trở nên quen thuộc. Đó cũng là cách BĐBP giúp người dân vùng cao hòa cùng dòng chảy chuyển đổi số (CĐS).
Đưa công nghệ đến tận bản làng
Cuối tháng 7 vừa qua, ngay sau Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, Trung tá Lê Đình Trọng, Chính trị viên Đồn Biên phòng Tùng Vài (BĐBP tỉnh Tuyên Quang) cùng cán bộ đơn vị có mặt tại UBND xã Tùng Vài để thống nhất với cấp ủy, chính quyền địa phương giải pháp tuyên truyền nghị quyết đến nhân dân. Thay vì các tập tài liệu, hình ảnh dày hàng chục trang như trước đây, các nội dung cốt lõi của nghị quyết được BĐBP biên soạn ngắn gọn, in trên tờ rơi tích hợp mã QR, giúp đồng bào có thể dễ dàng tra cứu bằng điện thoại thông minh.

Cán bộ Đồn Biên phòng Sơn Vĩ (Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang) tuyên truyền chuyển đổi số tại chợ phiên.
Sau cuộc họp ngắn, cán bộ chia thành nhiều nhóm, cùng đoàn viên, thanh niên địa phương tỏa về các thôn, bản. Các nội dung liên quan đến quản lý đất đai, bảo vệ môi trường, an sinh xã hội được tuyên truyền bằng cả tiếng phổ thông và tiếng của đồng bào dân tộc thiểu số. Với những nơi xa trung tâm, đường đi khó khăn, cán bộ biên phòng kiên trì mang tài liệu đến từng hộ gia đình để phổ biến, hướng dẫn. Cách làm ấy không chỉ giúp nghị quyết của Đảng nhanh chóng đến với đồng bào mà còn hình thành thói quen tiếp cận thông tin qua các nền tảng số.
Tại xã biên giới Sơn Vĩ, hình ảnh những tờ hướng dẫn kèm mã QR được đặt ngay khu vực tiếp dân, trung tâm hành chính công, nhà văn hóa hay các điểm sinh hoạt cộng đồng cũng đang trở nên quen thuộc. Chỉ với vài giây quét mã, người dân có thể tiếp cận đầy đủ thông tin về địa bàn, các quy định của pháp luật liên quan đến biên giới, thủ tục hành chính và nhiều nội dung thiết thực khác, góp phần hạn chế vi phạm pháp luật và nâng cao ý thức chấp hành các quy định ở khu vực biên giới. Đằng sau những mã QR nhỏ bé ấy là sự chuẩn bị công phu của cán bộ biên phòng và chính quyền địa phương với mong muốn đưa tri thức đến gần người dân hơn bằng cách đơn giản, thuận tiện, phù hợp nhất.
Gỡ “nút thắt” từ nâng cao dân trí
Từ thực tiễn địa bàn, Đảng ủy, Ban chỉ huy BĐBP tỉnh Tuyên Quang xác định: Muốn CĐS đi vào cuộc sống nơi biên cương, trước hết phải nâng cao dân trí, giúp đồng bào biết sử dụng công nghệ như một công cụ thiết thực phục vụ đời sống hằng ngày. Trao đổi với chúng tôi, Đại tá Hoàng Ngọc Định, Phó chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh kiêm Chỉ huy trưởng Ban chỉ huy BĐBP tỉnh Tuyên Quang cho biết: Từ nhận thức trên, Đảng ủy, Ban chỉ huy BĐBP tỉnh đã triển khai mô hình “BĐBP đồng hành CĐS nơi biên giới” gắn với “bình dân học vụ số”, thành lập các tổ CĐS tại tất cả đồn biên phòng. Mỗi tổ chỉ từ 3 đến 5 cán bộ với phương châm rất cụ thể: “Đi từng thôn bản, đến từng lán nương, hướng dẫn từng người”, lấy “cầm tay chỉ việc” làm phương pháp chủ đạo. Tổ chức khảo sát hạ tầng công nghệ viễn thông, vùng lõm sóng tại khu vực biên giới; hướng dẫn các kỹ năng số thiết yếu, gắn trực tiếp với đời sống của người dân. Các tổ CĐS trực tiếp hướng dẫn, hỗ trợ bà con từ những thao tác đơn giản nhất như: Mở điện thoại, kết nối internet, quét mã QR, cài đặt VNeID, sử dụng dịch vụ công trực tuyến, từng bước giúp người dân làm quen với môi trường số. Bên cạnh đó, xây dựng kho dữ liệu số (thông qua mã QR) với nội dung là các chủ trương, chính sách, trích dẫn văn bản pháp luật về biên giới của Đảng, Nhà nước có liên quan trực tiếp đến người dân...

Cán bộ Đồn Biên phòng Tùng Vài (Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang) đến từng hộ gia đình tuyên truyền cho nhân dân về chuyển đổi số.
Hiện nay, toàn lực lượng đã thành lập 24 tổ CĐS với 240 thành viên; đồng thời phối hợp với hội liên hiệp phụ nữ các xã biên giới thành lập 17 câu lạc bộ phụ nữ CĐS, trực tiếp hướng dẫn hơn 1.250 lượt người dân sử dụng điện thoại thông minh và internet an toàn, 598 lượt “bình dân học vụ số”, 372 lượt người dân đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử; hỗ trợ cài đặt thành công 2.223 lượt tài khoản dịch vụ công trực tuyến và VNeID, tạo 246 hòm thư điện tử... Đã có 539 mã QR thuộc kho dữ liệu số được triển khai tại 17 xã biên giới, giúp người dân tiếp cận nhanh chóng các thủ tục hành chính, chính sách của Đảng, Nhà nước và nhiều thông tin thiết yếu khác.
Không dừng lại ở việc đưa thông tin lên môi trường số, các đơn vị còn chủ động biến công nghệ thành công cụ phục vụ trực tiếp đời sống đồng bào. Tại Đồn Biên phòng Lũng Cú, cán bộ, chiến sĩ thường xuyên hướng dẫn người dân, nhất là phụ nữ, người cao tuổi thực hiện các thủ tục hành chính trên nền tảng số, cài đặt và sử dụng VNeID, khai thác dịch vụ công trực tuyến. Đơn vị còn tặng một bộ máy vi tính cho Chi bộ thôn Ma Xí (xã Lũng Cú) nhằm hỗ trợ công tác lãnh đạo, điều hành, quản lý hồ sơ, văn bản và triển khai các nhiệm vụ CĐS ở cơ sở.
Nhắc đến BĐBP tỉnh Tuyên Quang, đồng chí Trần Đức Chung, Phó bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Lũng Cú, bày tỏ tâm đắc: “Mô hình “BĐBP đồng hành CĐS nơi biên giới” đã và đang từng bước giúp đồng bào tiếp cận tri thức mới, làm chủ công nghệ để phát triển kinh tế, nâng cao đời sống, giữ vững chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia...".

