Bộ GD&ĐT đề xuất bỏ thi lớp 10 chuyên theo từng môn, chuyển sang thi theo 3 khối

Bộ GD&ĐT vừa công bố dự thảo lần thứ ba Thông tư ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của trường THPT chuyên, với những thay đổi đáng chú ý về phương thức tuyển sinh và tổ chức dạy học tại các trường chuyên.

Thí sinh tham dự kỳ thi tuyển sinh lớp 10 vào Trường THPT chuyên Hùng Vương (tỉnh Gia Lai) năm học 2026-2027. Ảnh: Hoàng Hoài

Theo dự thảo được gửi lấy ý kiến ngày 9-11, các trường THPT chuyên sẽ không còn tổ chức tuyển sinh và đào tạo theo từng môn chuyên riêng biệt như Toán, Vật lý, Hóa học, Ngữ văn… mà chuyển sang 3 khối chuyên.

Cụ thể, khối Khoa học tự nhiên gồm các môn Toán, Vật lý, Hóa học, Sinh học và Tin học; khối Khoa học xã hội có Ngữ văn, Lịch sử và Địa lý; khối Ngoại ngữ bao gồm các ngoại ngữ được giảng dạy theo chương trình giáo dục phổ thông.

Theo phương án này, học sinh đăng ký dự tuyển vào 1 trong 3 khối chuyên thay vì lựa chọn 1 môn chuyên ngay từ đầu. Các thí sinh dự tuyển cùng khối sẽ áp dụng chung phương thức tuyển sinh và cùng điểm chuẩn; nhà trường không xác định chỉ tiêu tuyển sinh riêng theo từng môn chuyên.

Việc chuyển từ tuyển sinh theo môn sang tuyển sinh theo khối kéo theo thay đổi trong cấu trúc kỳ thi vào lớp 10 trường chuyên.

Theo dự thảo, thí sinh dự tuyển khối Khoa học tự nhiên sẽ làm 3 bài thi gồm Toán nâng cao, Ngữ văn và bài đánh giá năng lực đọc hiểu Khoa học tự nhiên.

Với khối Khoa học xã hội, thí sinh làm bài Ngữ văn nâng cao, Toán và bài đánh giá năng lực đọc hiểu Khoa học xã hội. Trong khi đó, thí sinh dự tuyển khối Ngoại ngữ sẽ thi Toán, Ngữ văn và môn Ngoại ngữ đã đăng ký.

Điểm đáng chú ý là bài đánh giá năng lực đọc hiểu Khoa học tự nhiên và Khoa học xã hội được thiết kế theo hướng tổng hợp, tập trung kiểm tra khả năng đọc hiểu, tư duy logic, lập luận và giải quyết vấn đề, không yêu cầu học sinh phải có kiến thức chuyên sâu của từng môn học.

Bài thi Toán và Ngữ văn thông thường sử dụng đề thi chung trong kỳ tuyển sinh lớp 10 do Sở GD&ĐT tổ chức. Điểm các bài thi nâng cao và bài thi Ngoại ngữ được tính hệ số tối thiểu 2; những bài thi còn lại tính hệ số 1.

Đáng chú ý, học sinh không phải xác định ngay môn học chuyên sâu khi đăng ký thi vào lớp 10.

Trong học kỳ I năm lớp 10, các em được học tập, trải nghiệm, tham gia những dự án học tập nhập môn và được tư vấn để xác định lĩnh vực, ngành nghề quan tâm.

Đến cuối học kỳ I, ngoài môn chuyên bắt buộc của khối, mỗi học sinh được đăng ký thêm 2 môn thuộc khối để học chuyên sâu, phù hợp với năng lực, sở trường và định hướng xét tuyển đại học.

Từ học kỳ II lớp 10, các em bắt đầu học những chuyên đề định hướng nâng cao. Từ lớp 11, việc học nội dung nâng cao được ổn định theo các môn chuyên sâu đã lựa chọn.

Trường hợp có nguyện vọng thay đổi, học sinh có thể được xem xét điều chỉnh môn chuyên sâu vào cuối năm học lớp 10 hoặc lớp 11, trên cơ sở đánh giá năng lực, kết quả học tập, tư vấn của nhà trường và sự đồng ý của cha mẹ học sinh.

Theo Bộ GD&ĐT, cách tổ chức này hướng đến tuyển chọn học sinh có nền tảng kiến thức, tư duy và tiềm năng phát triển phù hợp với từng lĩnh vực, đồng thời hạn chế tình trạng học sinh phải định hướng chuyên sâu vào 1 môn học quá sớm.

Một trong những mục tiêu của dự thảo là đổi mới mô hình trường chuyên theo hướng phát triển năng lực liên môn, liên ngành, tăng cường trải nghiệm và định hướng nghề nghiệp cho học sinh.