Bộ GD&ĐT đề xuất cấm dạy trước chương trình dưới danh nghĩa tăng cường

Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư quy định về tổ chức hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học tại các cơ sở giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên. Điểm mới nhận được nhiều sự quan tâm là quy định không tổ chức dạy trước chương trình, luyện thi dưới danh nghĩa giáo dục tăng cường.

Dự thảo Thông tư được xây dựng nhằm cụ thể hóa Luật Giáo dục, đáp ứng yêu cầu triển khai Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 trong điều kiện dạy học hai buổi mỗi ngày, đồng thời đưa các nội dung về năng lực số và trí tuệ nhân tạo vào trường học theo định hướng của Nghị quyết số 71-NQ/TW.

Làm rõ hai nhóm hoạt động giáo dục

Theo dự thảo, hoạt động giáo dục tăng cường được tổ chức trong khung thời gian hoạt động của nhà trường nhằm củng cố, mở rộng kiến thức, kỹ năng, phát triển phẩm chất và năng lực của học sinh. Đây là những nội dung hỗ trợ thực hiện mục tiêu giáo dục nhưng không thuộc chương trình học bắt buộc.

Hoạt động giáo dục tăng cường gồm ba nhóm nội dung chính. Nhóm thứ nhất là giáo dục lý tưởng, đạo đức, lối sống, truyền thống lịch sử, pháp luật, quốc phòng và an ninh. Nhóm thứ hai tập trung vào giáo dục thể chất, nghệ thuật, hướng nghiệp, khởi nghiệp, kỹ năng mềm, kỹ năng sinh tồn, phòng chống thiên tai và bảo vệ trẻ em. Nhóm thứ ba bổ sung nhiều nội dung mới như phát triển năng lực số, kiến thức về trí tuệ nhân tạo, an toàn không gian mạng, STEM, STEAM, khoa học, công nghệ, tin học và ngoại ngữ.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng quy định hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học do sở giáo dục và đào tạo tổ chức, quản lý trên cơ sở học sinh và cha mẹ học sinh tự nguyện đăng ký. Hoạt động này được triển khai ngoài thời gian học chính khóa.

Nội dung chủ yếu gồm bồi dưỡng năng khiếu nghệ thuật, thể thao, chương trình ngoại ngữ nâng cao, câu lạc bộ sở thích, dự án học tập, giao lưu văn hóa, trải nghiệm sáng tạo và các kỹ năng bổ trợ theo nguyện vọng cá nhân. Việc tham gia hoàn toàn dựa trên nhu cầu, sở thích và định hướng nghề nghiệp của học sinh.

Bổ sung nội dung phát triển năng lực số và kiến thức về trí tuệ nhân tạo trong hoạt động giáo dục tăng cường. Ảnh: Trường THPT Lý Thái Tổ (Hà Nội).

Đưa AI và năng lực số vào trường học

Một trong những điểm mới của dự thảo là bổ sung nội dung phát triển năng lực số và kiến thức về trí tuệ nhân tạo trong hoạt động giáo dục tăng cường.

Đây được xem là bước chuẩn bị để học sinh sớm tiếp cận những kỹ năng cần thiết trong môi trường số, đồng thời nâng cao nhận thức về an toàn trên không gian mạng và ứng dụng công nghệ trong học tập.

Việc đưa AI, STEM và các nội dung công nghệ vào trường học cũng phù hợp với định hướng đổi mới giáo dục theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.

Quy định chặt chẽ về đội ngũ và học liệu

Dự thảo yêu cầu người trực tiếp giảng dạy phải đáp ứng tiêu chuẩn về trình độ chuyên môn, phẩm chất đạo đức và vị trí việc làm.

Đối với người không phải giáo viên của nhà trường, hồ sơ phải có văn bằng, chứng chỉ hoặc minh chứng năng lực chuyên môn được cơ sở giáo dục thẩm định. Đồng thời, người tham gia giảng dạy phải có lý lịch tư pháp rõ ràng hoặc cam kết không vi phạm các quy định liên quan đến trẻ em và được tập huấn về quy tắc ứng xử trước khi thực hiện nhiệm vụ.

Riêng nghệ nhân hoặc người có uy tín trong cộng đồng không có bằng sư phạm, hiệu trưởng sẽ chịu trách nhiệm thẩm định năng lực và kinh nghiệm thực tế trước khi bố trí tham gia giảng dạy.

Đối với học liệu, dự thảo phân định rõ trách nhiệm thẩm định giữa cơ sở giáo dục và sở giáo dục và đào tạo. Các tài liệu chưa được thẩm định, phê duyệt sẽ không được sử dụng trong hoạt động giáo dục.

Bảo đảm minh bạch về kinh phí và an toàn

Theo dự thảo, các hoạt động giáo dục có thể tổ chức tại doanh nghiệp, làng nghề, nông trại hoặc các không gian trải nghiệm nếu phù hợp với nội dung giáo dục.

Người đứng đầu cơ sở giáo dục phải trực tiếp đánh giá điều kiện an toàn tại địa điểm tổ chức và báo cáo cơ quan quản lý giáo dục phê duyệt trong kế hoạch trước khi triển khai.

Về kinh phí, mức thu phải tuân thủ trần học phí hoặc mức thu do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quy định, đồng thời bảo đảm công khai, minh bạch theo quy định hiện hành.

Góc nhìn

Đề xuất không cho phép dạy trước chương trình và luyện thi dưới danh nghĩa giáo dục tăng cường cho thấy định hướng tách bạch giữa hoạt động bổ trợ với chương trình học chính khóa. Nếu được ban hành, quy định này sẽ góp phần hạn chế tình trạng biến các lớp tăng cường thành hình thức học trước chương trình, đồng thời tạo điều kiện để học sinh tiếp cận nhiều hơn các kỹ năng mới như năng lực số, trí tuệ nhân tạo, STEM và kỹ năng sống, phù hợp mục tiêu phát triển toàn diện theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.