Bộ GD&ĐT lý giải về cụm từ 'Steve Jobs Việt Nam' trong đề Ngữ văn

Chiều 12/6, tại họp báo thông tin nhanh về công tác tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, đại diện Bộ GD&ĐT đã trả lời các câu hỏi của báo chí liên quan đến đề thi môn Ngữ văn, trong đó có nội dung nghị luận xã hội nhắc đến cụm từ "Steve Jobs Việt Nam".

Câu hỏi mở không đòi hỏi một đáp án duy nhất

GS.TS Nguyễn Ngọc Hà – Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD&ĐT) cho biết Bộ đã nhận được các phản ánh liên quan đến đề thi Ngữ văn. Theo ông Hà, khi xây dựng đề thi, yếu tố công bằng giữa các vùng miền, điều kiện học tập và khả năng tiếp cận của học sinh ở các địa phương khác nhau luôn được cân nhắc đối với tất cả các môn thi.

Trả lời câu hỏi về ngữ liệu "Steve Jobs Việt Nam" trong đề thi Ngữ văn, ông Hà khẳng định đây không phải nội dung được đưa vào một cách ngẫu nhiên mà đã trải qua quá trình phản biện, trao đổi trong hội đồng ra đề. Theo đại diện Bộ GD&ĐT, đây là câu hỏi được thiết kế ở phần phân hóa của đề thi. Khác với năm 2025 khi câu nghị luận xã hội chiếm 4 điểm, năm nay nội dung này chỉ chiếm 2 điểm nhưng vẫn giữ vai trò đánh giá khả năng tư duy, lập luận và vận dụng hiểu biết xã hội của thí sinh.

GS.TS Nguyễn Ngọc Hà giải thích về những thắc xoay quanh môn Ngữ văn

Ông Hà cho biết những băn khoăn về khả năng tiếp cận của học sinh ở vùng khó khăn cũng đã được tính đến trong quá trình xây dựng đề. Tuy nhiên, mục tiêu của câu hỏi không nằm ở việc thí sinh có biết hay không biết một nhân vật cụ thể được nhắc đến trong ngữ liệu, mà ở khả năng đọc hiểu, phân tích, lập luận và giải quyết vấn đề đặt ra trong đề bài.

Theo ông Hà, câu nghị luận xã hội của môn Ngữ văn có đặc thù khác với nhiều môn học khác khi không yêu cầu thí sinh ghi nhớ chính xác các dữ kiện hay thông tin cụ thể. Điều quan trọng là học sinh hiểu đúng vấn đề, xác định đúng yêu cầu của đề và thể hiện được quan điểm, lập luận của mình. Vì vậy, đề thi Ngữ văn luôn có những yêu cầu mang tính mở, hướng tới đánh giá năng lực tư duy và khả năng vận dụng hiểu biết của thí sinh thay vì chỉ kiểm tra khả năng ghi nhớ kiến thức.

Lần đầu áp dụng rubric trong chấm thi Ngữ văn

Liên quan đến công tác chấm thi, Bộ GD&ĐT cho biết năm 2026 là năm đầu tiên môn Ngữ văn được chấm theo rubric (bảng tiêu chí đánh giá chi tiết). Việc áp dụng rubric nhằm chuẩn hóa quá trình chấm thi, bảo đảm tính khách quan, minh bạch và thống nhất giữa các hội đồng chấm thi trên cả nước. Cách làm này giúp giảm tác động của yếu tố chủ quan, hạn chế tình trạng chấm lỏng, chấm chặt giữa các giám khảo, qua đó tăng tính công bằng đối với môn học có nhiều yếu tố định tính như Ngữ văn.

Theo đại diện Bộ GD&ĐT, đối với những câu hỏi nghị luận xã hội mang tính mở, việc đánh giá không dựa trên việc thí sinh có đưa ra cùng một đáp án hay cùng một quan điểm hay không. Thay vào đó, bài làm sẽ được chấm theo các tiêu chí cụ thể về mức độ đáp ứng yêu cầu của đề, khả năng phân tích, lập luận và tính thuyết phục của quan điểm được trình bày. Vì vậy, thí sinh có thể có những cách tiếp cận và góc nhìn khác nhau về cùng một vấn đề nhưng vẫn được ghi nhận nếu lập luận hợp lý và có cơ sở. Bộ GD&ĐT cho biết nội dung này đã được tập huấn từ trước và một số địa phương cũng đã có kinh nghiệm triển khai.