Hà Nội chuẩn bị nguồn nhân lực cho thí điểm luật sư công

Xác định cụ thể người đủ điều kiện, có nhu cầu

Từ ngày 1-10-2026 đến hết ngày 30-9-2028, theo Nghị quyết số 24/2026/QH16, việc thí điểm luật sư công được tổ chức và thực hiện tại 8 bộ và 10 tỉnh, thành phố, trong đó có Thủ đô Hà Nội.

Theo Sở Tư pháp thành phố Hà Nội, bước đầu thành phố đã rà soát được 392 cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp và người lao động trong khu vực nhà nước có trình độ chuyên môn pháp lý, đủ điều kiện hoặc có khả năng tạo nguồn để thực hiện nhiệm vụ luật sư công.

Trong đó, 30 trường hợp thuộc nhóm 1, là những người đã được cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư hoặc thuộc đối tượng được miễn đào tạo nghề luật sư, miễn tập sự hành nghề luật sư; 362 trường hợp thuộc nhóm 2, là những người đã hoàn thành đào tạo nghề luật sư hoặc thuộc đối tượng được miễn đào tạo nghề luật sư và tập sự 4 tháng.

Các luật sư thuộc Đoàn Luật sư Hà Nội tư vấn pháp lý miễn phí cho người dân. Ảnh minh hoạ: PV

Kết quả rà soát cho thấy, trong đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức của thành phố, có những người có trình độ chuyên môn và kinh nghiệm thực tiễn pháp luật, trong đó có người đã có chứng chỉ hành nghề luật sư, có trình độ tiến sĩ luật, chuyên viên cao cấp hoặc tương đương.

Tuy nhiên, Sở Tư pháp thành phố Hà Nội cho biết, số lượng trên mới là nguồn nhân lực được rà soát, chưa đồng nghĩa với số lượng luật sư công có thể bố trí ngay. Để xác định người có thể tham gia thực tế còn phải xem xét điều kiện hành nghề, vị trí việc làm, nhu cầu của cơ quan, khả năng bố trí, tuyển dụng và nguyện vọng của cá nhân.

Trong thời gian tới, thành phố Hà Nội sẽ tiếp tục phân loại nguồn nhân lực, xác định cụ thể người đủ điều kiện, có nhu cầu và có khả năng bố trí làm luật sư công; ưu tiên rà soát kỹ nhóm đã có chứng chỉ hành nghề luật sư và nhóm được miễn đào tạo, miễn tập sự để xác định nguồn có khả năng triển khai trước.

Đồng thời, xác định các nhóm vụ việc cần sử dụng luật sư công trong giai đoạn đầu, tập trung vào tố tụng hành chính, đất đai, đầu tư, giải phóng mặt bằng, các dự án lớn và những vụ việc pháp lý phức tạp; xây dựng cơ chế sử dụng luật sư công theo vụ việc; tăng cường bồi dưỡng kỹ năng thực tiễn cho đội ngũ luật sư công, tập trung vào các lĩnh vực phát sinh nhiều nhu cầu như tố tụng hành chính, đất đai, đầu tư, hợp đồng, giải phóng mặt bằng, khiếu nại, tố cáo và xử lý các vụ việc phức tạp.

Từ thực tiễn rà soát, Sở Tư pháp thành phố Hà Nội kiến nghị Bộ Tư pháp cần sớm có hướng dẫn thống nhất một số nội dung còn cần làm rõ trong quá trình thực hiện Nghị quyết số 24/2026/QH16 và Nghị định số 364/2026/NĐ-CP, trong đó có các thủ tục liên quan đến việc hình thành đội ngũ luật sư công; quản lý, sử dụng và giới thiệu luật sư công; trách nhiệm của cơ quan sử dụng và luật sư công trong từng loại vụ việc.

Đồng thời nghiên cứu cơ chế điều phối, sử dụng luật sư công linh hoạt giữa các cơ quan, đơn vị đảm bảo hiệu quả trên thực tế, trong trường hợp cơ quan có nhu cầu nhưng không có luật sư công phù hợp.

Hướng dẫn rõ mối quan hệ giữa luật sư công với bộ phận pháp chế, công chức chuyên môn và các cơ quan tư pháp trong quá trình xử lý vụ việc, bảo đảm không chồng chéo hoặc bỏ trống trách nhiệm.

Phấn đấu công bố đợt đầu vào khoảng giữa tháng 10-2026

Luật sư Đào Ngọc Chuyền, Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam cho rằng, để chế định luật sư công vận hành thực chất, trước hết là phải chuẩn bị được đội ngũ đáp ứng đồng thời yêu cầu về điều kiện hành nghề, kinh nghiệm công vụ và năng lực chuyên môn.

Luật sư công không chỉ cần am hiểu hồ sơ quản lý nhà nước, kỹ năng tư vấn, tranh tụng mà còn phải có ngoại ngữ pháp lý, khả năng phối hợp liên ngành, dự báo và phòng ngừa rủi ro pháp lý.

Việc đào tạo, bồi dưỡng cần được triển khai ngay từ quý IV-2026, chương trình cần kết hợp kiến thức nền với các học phần chuyên sâu theo vị trí việc làm, tăng cường tình huống thực tiễn, đánh giá bằng sản phẩm tư vấn, bản tranh tụng và xử lý vụ việc, thay vì chỉ chú trọng số lượng khóa học.

Bên cạnh đó, cần chuẩn bị kỹ năng cho luật sư công trong các lĩnh vực có tính chất phức tạp như đầu tư quốc tế, PPP, đất đai, năng lượng, hạ tầng, thương mại quốc tế và giải quyết tranh chấp nhà đầu tư - nhà nước.

Luật sư Đào Ngọc Chuyền cũng đề nghị thiết lập cơ chế phối hợp thường xuyên giữa Bộ Tư pháp, các cơ quan thí điểm, Liên đoàn và các Đoàn Luật sư; đồng thời có hệ thống dữ liệu theo dõi từ đào tạo, tập sự, cấp chứng chỉ, thẻ luật sư đến số lượng, kết quả giải quyết vụ việc.

Theo Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng, các bộ, ngành, địa phương tham gia thí điểm cần rà soát, hoàn thiện danh sách dự kiến đề xuất công nhận luật sư công gửi Bộ Tư pháp trước ngày 10-10, để phấn đấu công bố đợt đầu vào khoảng giữa tháng 10-2026.

Người đứng đầu các Bộ, ngành, địa phương phải căn cứ nhu cầu thực tiễn để quyết định số lượng luật sư công, chịu trách nhiệm về lựa chọn nhân sự theo hướng “đúng người, đúng việc, đúng điều kiện, đúng tiêu chuẩn”, không chạy theo số lượng và tránh dàn trải.

Người được công nhận luật sư công phải thực sự tham gia những công việc có tính chất pháp lý thuộc phạm vi được quy định, thay vì được công nhận nhưng vẫn chỉ thực hiện công việc của cán bộ, công chức như trước.

Theo Nghị quyết 24/2026/QH16, luật sư công thực hiện các công việc pháp lý tại khu vực nhà nước gồm: Tư vấn, đại diện, tham gia tố tụng và giải quyết tranh chấp trong nước, quốc tế về đầu tư, thương mại, hành chính, dân sự; tham gia quá trình thi hành án dân sự, hành chính; tư vấn pháp lý trong quá trình xây dựng và triển khai các dự án kinh tế – xã hội; tham gia giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài; thực hiện các công việc pháp lý khác theo phân công.

Phạm vi công việc của luật sư công không bao gồm hoạt động trợ giúp pháp lý và không trùng lặp với hoạt động pháp chế của cơ quan, tổ chức.