Bỏ nghề lập trình đi làm tài xế: Khi chiếc áo 'thành công' của xã hội trở nên quá chật

Câu chuyện một cựu sinh viên Đại học Bách Khoa (31 tuổi) giấu gia đình bỏ nghề lập trình để chạy xe ôm công nghệ tạo ra nhiều tranh cãi trên mạng xã hội. Giữa muôn vàn lời chê trách và mỉa mai, tôi lại nhìn lại một sự thật nhức nhối: Xã hội rất giỏi phán xét, nhưng chẳng ai trả giùm bạn tờ hóa đơn tiền điện, đừng lấy thước đo thành công của mình để ốp lên cuộc đời người khác.

Mấy ngày nay, cộng đồng mạng bàn tán rôm rả, thậm chí không ít người buông lời mỉa mai quanh câu chuyện một cựu sinh viên Bách Khoa giấu gia đình bỏ nghề lập trình viên để đi làm tài xế xe ôm công nghệ. Những cái chép miệng đầy định kiến như "Học cho lắm vào rồi đi chạy xe" xuất hiện nhan nhản trên các diễn đàn. Đứng dưới góc độ của một người chủ doanh nghiệp đang quản lý nhiều nhân sự trẻ, một người tham gia rất nhiều các hoạt động cùng sinh viên, và cũng là một người từng đưa ra quyết định "điên rồ" không kém trong quá khứ, tôi lại nhìn câu chuyện này dưới một lăng kính hoàn toàn khác: vừa thấy thương, lại vừa thấy quen.

Cảm giác quen thuộc ấy đưa tôi trở về thời điểm quyết định nộp đơn xin nghỉ việc tại hội sở chính của một ngân hàng lớn. Khi ấy, lộ trình sự nghiệp của tôi đang rộng mở, thậm chí tôi còn được cơ quan tạo điều kiện tài trợ đi du học thạc sĩ tại Singapore. Lúc cầm tờ đơn nghỉ việc trên tay, hàng trăm ánh mắt ái ngại và những lời can ngăn, phản đối bủa vây tôi. Nhiều người tin chắc tôi đang đi một nước cờ thất bại thảm hại.

Thế nhưng, giữa giông bão dư luận đó, chỉ có hai người phụ nữ duy nhất ủng hộ tôi là mẹ và vợ. Họ cũng đầy lo âu cho tương lai của tôi và gia đình, nhưng quan trọng hơn cả, họ là những người duy nhất hiểu tôi đang phải vật lộn với điều gì và tôi có thực sự hạnh phúc mỗi sáng thức dậy đi làm hay không.

Ông Vũ Bảo Thắng - Founder & CEO Meta Ecom Group, Phó Ban Phát triển nguồn nhân lực Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam.

Ông Vũ Bảo Thắng - Founder & CEO Meta Ecom Group, Phó Ban Phát triển nguồn nhân lực Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam.

Xã hội ngoài kia rất giỏi trong việc phán xét người khác. Thế nhưng, khi bạn rơi vào bế tắc, kiệt sức hay trầm cảm vì một công việc không lối thoát, xã hội có trả giúp bạn tờ hóa đơn tiền điện hay mua sữa cho con bạn không? Chắc chắn là không! Vậy nên, người cựu sinh viên Bách Khoa kia hoàn toàn không đáng bị cười nhạo. Cậu ấy đang tự kiếm tiền bằng chính mồ hôi công sức của mình. Chỉ cần cậu ấy thấy thanh thản, lo được cho bản thân, làm tròn trách nhiệm với gia đình và không gây hại cho cộng đồng, thì quyết định đó hoàn toàn đáng được tôn trọng.

Tuy nhiên, với tư cách là người từng trải qua giai đoạn chênh vênh đó, tôi nhận ra nếu ngày ấy mình chỉ dừng lại ở việc nghỉ việc và làm một công việc tự do để trốn tránh áp lực, có lẽ đến giờ tôi đã không có được hạnh phúc trọn vẹn.

Việc tự do trải nghiệm là cần thiết, nhưng chúng ta chỉ có một cuộc đời để sống, đừng chỉ sống cho riêng mình. Ít nhất, hãy sống cho gia đình, rộng hơn là người thân và tổ chức mình đang cống hiến. Để không rơi vào trạng thái sống bản năng hay tiếp tục mất phương hướng, các bạn trẻ có thể tham khảo một mô hình định vị bản thân dựa trên sự giao thoa của ba yếu tố cốt lõi: Megatrend, Exceptional và Understanding.

Yếu tố đầu tiên là xu hướng thị trường (Megatrend), tức là bạn phải nắm bắt được xã hội đang thực sự cần gì, nhu cầu tuyển dụng ra sao và ngành nào đang trên đà tăng trưởng. Bởi lẽ, kỹ năng của bạn dù xuất chúng đến đâu nhưng nếu thị trường từ chối thì cũng trở nên vô nghĩa.

Tiếp nối xu hướng là sự nổi trội cá nhân (Exceptional), đòi hỏi mỗi người phải tự tìm ra và mài giũa những thế mạnh bẩm sinh, những trải nghiệm độc đáo để tạo nên sự khác biệt giữa hàng nghìn người cùng ngành nghề.

Và cuối cùng, không thể thiếu sự thấu hiểu sâu sắc (Understanding) về lĩnh vực mình theo đuổi. Đây không phải là mớ lý thuyết sách vở, mà là sự am tường về cách vận hành thực tế, các mối quan hệ, văn hóa ngành và cả những góc khuất. Điều này giúp bạn biết đặt ưu điểm của mình vào đúng chỗ, đúng thời điểm.

Ba yếu tố này bổ trợ chặt chẽ cho nhau: xu hướng thị trường cho bạn mục tiêu, sự nổi trội cá nhân trao cho bạn vũ khí, còn sự thấu hiểu giúp bạn am tường chiến trường. Khi ba điều kiện này giao nhau, đó là lúc bạn không cần viện đến hai chữ "đam mê" đầy mông lung mà vẫn có động lực theo đuổi sự nghiệp lâu dài, vì bạn biết rõ mình đang bước đi đúng hướng.

Đến hiện tại, với con đường đang đi, tôi đã biết rõ mình phải làm gì. Chặng đường phía trước chắc chắn còn rất nhiều khó khăn, và tôi cũng chẳng dám vỗ ngực nói rằng mình chắc chắn sẽ "rực rỡ". Nhưng, tôi có niềm tin mãnh liệt vào sự lựa chọn của mình. Tôi hạnh phúc vì những gì mình làm đang lo lắng được cho gia đình, mang lại sinh kế cho anh em nhân sự và đóng góp được cho xã hội. Với tôi, thế là đủ.

Đừng lấy thước đo thành công của mình để ốp lên cuộc đời người khác. Hãy chọn một con đường mà khi bước đi, bạn thấy lòng mình thanh thản nhất.

Lê Vượng (Ghi)

Nguồn SVVN: https://svvn.tienphong.vn/bo-nghe-lap-trinh-di-lam-tai-xe-khi-chiec-ao-thanh-cong-cua-xa-hoi-tro-nen-qua-chat-post1835383.tpo