Sẽ đề xuất các đối tượng không được thành lập công ty luật sau khi nghỉ hưu trong thời gian nhất định

Đây là nội dung được nêu trong dự thảo Chính sách sửa đổi Luật Luật sư do Bộ Tư pháp chủ trì soạn thảo.

Theo Hồ sơ thẩm định chính sách của Luật Luật sư (sửa đổi), Bộ Tư pháp đã đề xuất sửa đổi, bổ sung nhiều quy định nhằm nâng cao chất lượng luật sư, phát triển thị trường dịch vụ pháp lý; đổi mới công tác quản lý nhà nước về luật sư...

Một trong những nội dung đáng chú ý là nhằm phát triển thị trường dịch vụ pháp lý gắn với bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội và phù hợp với các cam kết quốc tế của Việt Nam..., Bộ Tư pháp đề xuất rà soát, quy định một số đối tượng không được thành lập, tham gia thành lập tổ chức hành nghề luật sư trong một thời gian nhất định sau khi nghỉ công tác tại cơ quan Nhà nước phù hợp với pháp luật về phòng chống tham nhũng.

Pháp Luật TP.HCM ghi nhận ý kiến về đề xuất này của Bộ Tư pháp:

TS.LS ĐẶNG VĂN CƯỜNG, Đoàn Luật sư TP Hà Nội:

Phù hợp với luật phòng chống tham nhũng, có thể tối thiểu 5 năm

Khoản 2 Điều 20 Luật phòng chống tham nhũng quy định người có chức vụ, quyền hạn trong cơ quan, tổ chức, đơn vị không được: Thành lập, tham gia quản lý, điều hành doanh nghiệp tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, công ty hợp danh, hợp tác xã, trừ trường hợp luật có quy định khác; thành lập, giữ chức danh, chức vụ quản lý, điều hành doanh nghiệp tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, công ty hợp danh, hợp tác xã thuộc lĩnh vực mà trước đây mình có trách nhiệm quản lý trong thời hạn nhất định theo quy định của Chính phủ...

 TS.LS Đặng Văn Cường.

TS.LS Đặng Văn Cường.

Như vậy, đề xuất quy định cụ thể về việc một số cán bộ nhà nước ở một số vị trí công tác sau khi rời khỏi vị trí đó như nghỉ việc, nghỉ hưu thì không được quản lý, điều hành văn phòng luật sư, công ty luật, không tham gia thành lập, góp vốn vào các tổ chức hành nghề luật sư là phù hợp với quy định của luật phòng chống tham nhũng, đảm bảo hạn chế những tiêu cực có thể phát sinh.

Không phải tất cả những người có chức vụ quyền hạn, có sức ảnh hưởng trong các cơ quan nhà nước khi tham gia hoạt động nghề nghiệp luật sư thì đều tác động gây ảnh hưởng đến các cơ quan tổ chức. Tổng kết thực tiễn cho thấy các luật sư vi phạm kỷ luật, vi phạm pháp luật không nhiều, đặc biệt là đối với những người đã từng có chức vụ quyền hạn trong cơ quan nhà nước.

Tuy nhiên, quy định hạn chế 1 số vị trí trong cơ quan nhà nước (có thể là những người giữ các chức danh tư pháp trước khi nghỉ hưu) tham gia quản lý, điều hành, thành lập tổ chức hành nghề luật sư trong một khoảng thời gian nhất định là để “phòng ngừa” tiêu cực, phòng chống tham nhũng, hạn chế các hành vi tiêu cực có thể phát sinh, đảm bảo một nền tư pháp lành mạnh, an toàn, hướng đến sự Công Bằng, bình đẳng trong xã hội được thực hiện ngày càng tốt hơn.

Về thời gian bị hạn chế, tôi cho rằng mức tối thiểu 5 năm sau khi có chứng chỉ hành nghề luật sư là phù hợp; bởi hiện nay một luật sư (nói chung) muốn thành lập hoặc tham gia thành lập tổ chức hành nghề luật sư phải có ít nhất hai năm hành nghề liên tục làm việc theo hợp đồng lao động cho tổ chức hành nghề luật sư hoặc hành nghề với tư cách cá nhân theo hợp đồng lao động cho cơ quan, tổ chức.

ThS LƯU ĐỨC QUANG, Trường Đại học Kinh tế - Luật, ĐHQG TP.HCM:

Cần thiết để ngăn chặn xung đột lợi ích, nhưng cần đúng đối tượng

Việc xác lập một "khoảng nghỉ" để ngăn chặn xung đột lợi ích là cần thiết nhưng cần phân định rạch ròi giữa công chức tư pháp và viên chức hoạt động trong lĩnh vực pháp luật (giảng viên luật) để đảm bảo tính công bằng.

 ThS Lưu Đức Quang.

ThS Lưu Đức Quang.

Thực tế tại Việt Nam, giảng viên tại các trường đại học công lập hiện nay đều là viên chức. Đồng thời pháp luật vẫn cho phép viên chức tham gia các hoạt động nghề nghiệp ngoài giờ để phát huy chất xám. Ví dụ một viên chức là giảng viên luật có thể tham gia làm cố vấn cho các công ty luật, trọng tài viên tại các trung tâm trọng tài thương mại ...

Tuy nhiên, khác với khối viên chức, đối với nhóm công chức giữ chức danh tư pháp như: Thẩm phán, Kiểm sát viên, Điều tra viên, dự thảo đang hướng tới việc thiết lập khoảng thời gian chờ nhất định sau khi thôi chức vụ mới được thành lập/tham gia thành lập tổ chức hành nghề luật sư, đây được xem là rào cản cần thiết để ngăn chặn tình trạng cạnh tranh không lành mạnh.

Việc quy định thời gian chờ nhằm giải trừ những xung đột lợi ích tiềm tàng có thể xảy ra. Những người này thường nắm giữ các thông tin liên quan đến hoạt động nghề nghiệp, quy trình nội bộ của cơ quan cũ...

Do đó, đề xuất của cơ quan chủ trì soạn thảo là phù hợp nhưng khi rà soát cần phân loại tính chất của từng nhóm đối tượng để tận dụng nguồn nhân lực chất lượng cao thay vì tước đi cơ hội đóng góp của họ.

Luật sư NGUYỄN VĂN CẢNH, Đoàn Luật sư TP.HCM, nguyên kiểm sát viên VKS TP Vũng Tàu (cũ):

Giữ nguyên thời gian 2 năm như hiện hành là phù hợp

Theo định hướng của cơ quan soạn thảo thì những người từng giữ chức danh tư pháp như: Thẩm phán, Kiểm sát viên, hoặc làm trong cơ quan Nhà nước có chuyên môn về pháp luật, sau khi nghỉ việc một khoảng thời gian nhất định thì mới được thành lập, tham gia thành lập tổ chức hành nghề luật sư.

 LS Nguyễn Văn Cảnh.

LS Nguyễn Văn Cảnh.

Theo quy định hiện nay, Luật sư thành lập hoặc tham gia thành lập tổ chức hành nghề luật sư phải có ít nhất 2 năm hành nghề liên tục làm việc theo hợp đồng lao động cho tổ chức hành nghề luật sư hoặc hành nghề với tư cách cá nhân, trong đó đã bao gồm cả các luật sư trước đây đã là Thẩm phán, Kiểm sát viên, Điều tra viên... Như vậy, quy định hiện hành đã đảm bảo về mặt thời gian “ngưng công tác” để các đối tượng trên thành lập, tham gia thành lập tổ chức hành nghề luật sư nhằm tránh lợi dụng mối quan hệ, móc nối,... dẫn đến khả năng phát sinh tiêu cực nên việc dự thảo quy định thêm thời gian đối với các đối tượng nêu trên là không cần thiết.

Trái lại, năm 2018, Bộ Tư pháp đã ban hành Quyết định 1319/QĐ-BTP về việc phê duyệt phương án cắt giảm, đơn giản hóa các điều kiện kinh doanh trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý Nhà nước của Bộ, trong đó có đề xuất bãi bỏ điều kiện luật sư phải có ít nhất hai năm hành nghề liên tục làm việc theo hợp đồng lao động cho tổ chức hành nghề luật sư hoặc hành nghề với tư cách cá nhân theo hợp đồng lao động cho cơ quan, tổ chức mới được thành lập, tham gia thành lập tổ chức hành nghề luật sư. Tuy nhiên, từ thời điểm đó đến nay Luật Luật sư vẫn chưa sửa đổi nên quy định này vẫn chưa được thông qua.

Nên thiết nghĩ, trước yêu cầu ngày càng cao của xã hội đối với nghề luật sư, nhằm phát triển thị trường pháp lý minh bạch, cạnh tranh lành mạnh cũng nên xét ở góc độ bản thân các Thẩm phán, Kiểm sát viên, Điều tra viên... trước khi ra làm luật sư họ đã có rất nhiều kinh nghiệm, giờ nghỉ công tác, đã có lương hưu, có điều kiện thoải mái về mặt thời gian nên sẽ đóng góp cho xã hội được nhiều hơn. Để tránh việc lợi dụng mối quan hệ công tác trước đây dẫn đến khả năng phát sinh tiêu cực chỉ cần giữ nguyên quy định như pháp luật hiện hành là phù hợp.

Hạn chế được sự nể nang

Luật sư Nguyễn Minh Cảnh, Đoàn Luật sư TP.HCM cho rằng dự án Luật Luật sư căn cứ vào thực tiễn hoạt động trong nhiều năm qua và có tham khảo quy định tuyển dụng luật sư ở các nước khác. Có những quy định như người đang làm thẩm phán, kiểm sát viên (công tố viên) không được tham gia bào chữa hoặc bảo vệ quyền lợi... rõ ràng là nước nào cũng bảo đảm nghiêm ngặt. Dự án luật quy định chặt chẽ điều kiện để các luật sư trước đây làm việc ở cơ quan tiến hành tố tụng, sau chuyển sang hành nghề luật sư cũng nhằm phát huy lòng tự trọng nghề nghiệp, tinh thần học tập không ngừng và cao nhất là tinh thần thượng tôn pháp luật.

Đồng tình với đề xuất của Bộ Tư pháp, Luật sư Nguyễn Trọng Nghĩa, Đoàn Luật sư TP.HCM, cho rằng sự nể nang giữa cấp dưới với cấp trên cũ hoặc giữa các đồng nghiệp cũ là rất khó tránh khỏi. Điều này có thể tạo ra áp lực vô hình lên những người đang trực tiếp giải quyết vụ án.

Nếu không có độ trễ thời gian đủ dài, các luật sư xuất thân từ công chức tư pháp sẽ có lợi thế cạnh tranh áp đảo hơn so với các luật sư khác.

HỮU ĐĂNG - BÙI TRANG

Nguồn PLO: https://plo.vn/se-de-xuat-cac-doi-tuong-khong-duoc-thanh-lap-cong-ty-luat-sau-khi-nghi-huu-trong-thoi-gian-nhat-dinh-post903947.html