Bỏ qua lần đánh răng buổi tối, khoang miệng phải đối mặt với điều gì?

Một ngày ăn uống khiến trên bề mặt răng tích tụ mảng bám, cặn thức ăn và vi khuẩn. Nếu chỉ vệ sinh răng vào buổi sáng rồi bỏ qua buổi tối, những chất này tiếp tục lưu lại trong khoang miệng khi cơ thể bước vào giấc ngủ.

Đặc biệt, ban đêm là khoảng thời gian việc tự làm sạch của khoang miệng giảm xuống. Khi lượng nước bọt tiết ra ít hơn, khả năng hỗ trợ làm sạch và trung hòa axit cũng giảm. Đây là một trong những lý do các hướng dẫn nha khoa khuyến nghị đánh răng hai lần mỗi ngày, trong đó một lần nên thực hiện vào thời điểm cuối cùng trước khi đi ngủ.

Nếu bỏ qua bước này thường xuyên, mảng bám có thêm thời gian tích tụ trên răng và quanh đường viền nướu.

Mảng bám là một lớp màng chứa vi khuẩn hình thành trên răng. Khi không được loại bỏ đầy đủ, vi khuẩn trong mảng bám có thể tạo axit và làm tổn thương bề mặt răng theo thời gian, từ đó làm tăng nguy cơ sâu răng.

Fluoride trong kem đánh răng có vai trò hỗ trợ bảo vệ men răng và phòng sâu răng. Vì vậy, đánh răng vào buổi tối không đơn thuần là lấy thức ăn thừa ra khỏi miệng, mà còn giúp fluoride tiếp xúc với răng trong thời gian nghỉ ngơi.

Mảng bám không chỉ nằm trên thân răng. Nếu tích tụ quanh đường viền nướu, nó có thể góp phần gây viêm nướu và các vấn đề nha chu.

Đây cũng là lý do việc làm sạch giữa các răng được khuyến nghị thực hiện hằng ngày, bởi bàn chải không phải lúc nào cũng tiếp cận được toàn bộ những vị trí nhỏ hẹp giữa hai răng.

Mùi hôi miệng có thể liên quan đến sự tích tụ vi khuẩn, mảng bám, thức ăn và các vấn đề ở răng hoặc nướu. Việc làm sạch răng, nướu và lưỡi thường xuyên là một trong những cách kiểm soát tình trạng này.

Vì thế, nếu sáng thức dậy thường xuyên có hơi thở nặng mùi, việc xem lại thói quen vệ sinh răng miệng vào tối hôm trước là một điểm nên bắt đầu.

Một số nghiên cứu đã tìm thấy mối liên hệ giữa vệ sinh răng miệng và sức khỏe toàn thân, trong đó có bệnh tim mạch. Tuy nhiên, không nên hiểu rằng chỉ cần bỏ một lần đánh răng là sẽ gây ra bệnh tim.

Một nghiên cứu công bố trên Scientific Reports năm 2023 theo dõi 1.675 bệnh nhân từ 20 tuổi trở lên từng nhập viện. Các nhà nghiên cứu nhận thấy những nhóm có đánh răng vào ban đêm có kết quả sống còn tốt hơn nhóm không đánh răng, nhưng chính nghiên cứu cũng lưu ý rằng kết quả này được thực hiện trên nhóm bệnh nhân nhập viện và không thể khái quát trực tiếp cho người khỏe mạnh nói chung.

Do đó, bằng chứng hiện có phù hợp hơn với cách hiểu rằng vệ sinh răng miệng là một phần của chăm sóc sức khỏe tổng thể, thay vì coi đánh răng buổi tối như một biện pháp trực tiếp phòng bệnh tim.

Không cần biến việc vệ sinh răng miệng trước khi ngủ thành một quy trình phức tạp.

Với đa số người trưởng thành, khuyến nghị cơ bản là đánh răng 2 lần mỗi ngày, khoảng 2 phút mỗi lần và sử dụng kem đánh răng có fluoride. Hiệp hội Nha khoa Hoa Kỳ cũng khuyến nghị làm sạch kẽ răng hằng ngày bằng chỉ nha khoa hoặc dụng cụ vệ sinh kẽ răng phù hợp.

Một trình tự đơn giản có thể duy trì mỗi tối gồm:

Chải sạch các mặt của răng trong khoảng 2 phút.
Chú ý vùng tiếp giáp giữa răng và nướu.
Làm sạch kẽ răng bằng chỉ nha khoa hoặc dụng cụ phù hợp.
Làm sạch lưỡi nhẹ nhàng nếu cần.
Sau khi chải, nhổ kem đánh răng thay vì súc miệng thật nhiều nước để hạn chế rửa trôi fluoride còn lại trên răng.

Không nhất thiết phải chọn bàn chải đắt tiền. Bàn chải điện hay bàn chải thường đều có thể sử dụng hiệu quả nếu làm sạch kỹ các bề mặt răng.

Điểm đáng lưu ý của các vấn đề răng miệng là chúng có thể tiến triển trong thời gian dài trước khi khiến người bệnh cảm thấy khó chịu rõ rệt. Khi đã xuất hiện đau răng, chảy máu hoặc sưng nướu, răng lung lay hay hơi thở có mùi kéo dài, việc chỉ thay đổi cách đánh răng tại nhà có thể chưa đủ và nên được nha sĩ kiểm tra.

Một lần đánh răng trước khi ngủ chỉ kéo dài vài phút, nhưng đó lại là bước giúp kết thúc một ngày ăn uống bằng việc loại bỏ mảng bám thay vì để chúng tiếp tục lưu lại trong khoang miệng qua đêm. Duy trì đều đặn thói quen này cùng việc làm sạch kẽ răng và khám nha khoa định kỳ sẽ giúp việc chăm sóc răng miệng chủ động hơn, thay vì chờ đến lúc xuất hiện vấn đề mới xử lý.