Bổ sung trạm sạc xe điện tại chung cư: Cần rà soát đồng bộ hạ tầng

Vấn đề này vừa được bàn thảo sôi nổi tại tọa đàm “Chuyển đổi phương tiện xanh: Gỡ nút thắt hạ tầng cho chung cư Hà Nội” - một trong những hoạt động của Chương trình truyền thông về bảo vệ môi trường trên địa bàn thành phố Hà Nội năm 2026, do Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội tổ chức.

Quang cảnh tọa đàm. Ảnh: Ngọc Tú

Không thể chỉ giải quyết bằng việc bố trí chỗ sạc

Theo kỹ sư Phạm Xuân Điệp, Trưởng ban quản trị chung cư New Skyline, tại các chung cư hiện hữu, tầng hầm thường là khu vực tập trung nhiều phương tiện, có hệ thống điện, thông gió và PCCC được thiết kế theo công năng ban đầu. Khi bổ sung hoạt động sạc xe điện, những điều kiện này cần được đánh giá lại trên cơ sở quy định kỹ thuật áp dụng đối với công trình.

Trước hết là khả năng đáp ứng của hệ thống điện. Số lượng phương tiện tăng lên kéo theo nhu cầu sử dụng điện lớn hơn, nhất là khi nhiều xe cùng sạc trong một khoảng thời gian. Nếu không tính toán phụ tải, kiểm tra dây dẫn, thiết bị bảo vệ và khả năng cấp điện, việc bổ sung điểm sạc có thể làm gia tăng nguy cơ quá tải hoặc sự cố điện.

Tiếp đó là bài toán bố trí mặt bằng. Khu vực sạc cần được tổ chức hợp lý, không cản trở lối đi, đường tiếp cận của lực lượng chữa cháy và lối thoát nạn. Việc phân vùng, ngăn cách khu vực sạc và bố trí thiết bị phải căn cứ quy chuẩn, thiết kế công trình và điều kiện thực tế, không thể áp dụng một phương án duy nhất cho mọi tòa nhà.

“Ngay như toà nhà New Skyline chúng tôi, đầu năm 2024, chung cư mới chỉ ghi nhận khoảng 30 xe máy điện của cư dân, nhưng thời điểm gần đây đã lên đến 102 chiếc. Sự gia tăng cơ học quá nhanh này hoàn toàn nằm ngoài dự liệu của thiết kế tòa nhà ban đầu, gây áp lực trực tiếp lên hệ thống phân phối điện nội khu của chung cư”, kỹ sư Phạm Xuân Điệp cho biết.

Đại diện cơ quan quản lý, chuyên gia, Ban quản trị tòa nhà tham gia trao đổi tại tọa đàm. Ảnh: Ngọc Tú

Tương tự, tại chung cư UDIC Riverside 1, phường Vĩnh Hưng, thành phố Hà Nội, theo chia sẻ của Phó ban quản trị Phạm Anh Tú, tòa nhà anh đã đi vào vận hành từ cuối 2017, khi đó chưa có thiết kế hạ tầng, tiện ích cho xe điện.

“Để giải quyết nhu cầu của cư dân, trước mắt toà nhà đã nghiên cứu và dành riêng một khu cho xe máy điện, xe đạp điện ở hầm B1 với khoảng khoảng hơn 10 ổ sạc cho hơn 100 xe điện gửi tháng, bố trí ngay khu vực eparking để có thể quan sát rõ nhất, nếu có xảy ra sự cố còn phát hiện xử lý nhanh nhất.

Hiện nay, toà nhà cũng đã mở rộng khu vực dành cho xe máy điện, xe đạp điện so với năm 2024, 2025 nhưng số lượng cư dân đăng ký gửi đang tăng lên hằng tuần, thậm chí hằng ngày nên cũng là bài toán nan giải. Mặc dù vậy, vấn đề an toàn cho toà nhà/cư dân luôn phải lên hàng đầu. Ban quản trị chúng tôi hiện vẫn chưa có giải pháp giải quyết bền vững”, anh Phạm Anh Tú chia sẻ.

Yếu tố an toàn phải đặt lên hàng đầu

Liên quan tới vấn đề hạ tầng cho xe điện tại chung cư, Phó trưởng Phòng Quản lý vận tải và An toàn giao thông, Sở Xây dựng Hà Nội Nguyễn Tuyển cho biết, Bộ Xây dựng đã ban hành Thông tư 31/2026/TT-BXD sửa đổi quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nhà chung cư là một nội dung cần được các chủ thể quản lý quan tâm khi chuẩn bị phương án hạ tầng sạc. Thông tư có hiệu lực từ ngày 15-12-2026, các chung cư cần đọc kỹ văn bản này để xác định chính xác yêu cầu áp dụng, mốc thời gian và trách nhiệm tương ứng, tránh thực hiện theo cách hiểu chưa đầy đủ.

Nhiều chung cư trên địa bàn Hà Nội đang loay hoay cho giải pháp chuyển đổi phương tiện xanh. Ảnh: PV

Đối với chung cư hiện hữu, việc rà soát cần bắt đầu từ hồ sơ thiết kế, hiện trạng hệ thống điện, thiết bị PCCC và diện tích có thể tổ chức khu vực sạc. Trên cơ sở kết quả đánh giá, cần xác định công trình có thể bố trí khu vực sạc ở đâu, có phải cải tạo hay nâng cấp hạ tầng hay không và những điều kiện nào phải hoàn thành trước khi đưa vào sử dụng.

Ông Nguyễn Tuyển cũng lưu ý, không nên đồng nhất việc cho phép trông giữ xe điện với việc cho phép sạc xe điện tại mọi vị trí. Hai hoạt động có yêu cầu quản lý và điều kiện kỹ thuật khác nhau. Tương tự, việc lắp đặt thiết bị sạc cần được xem xét theo đúng phạm vi áp dụng của các quy định về xây dựng, điện và PCCC, thay vì suy luận rằng một thiết bị đạt tiêu chuẩn là đủ bảo đảm an toàn cho toàn bộ khu vực.

Các ban quản trị, đơn vị quản lý vận hành cần chủ động phối hợp với cơ quan chuyên môn để rà soát, lập phương án và tổ chức kiểm tra định kỳ. Đối với những hạng mục cần cải tạo, việc triển khai phải tuân thủ trình tự, thủ tục theo quy định, không tự ý thay đổi công năng hoặc hệ thống kỹ thuật của công trình.

Trao đổi về vấn đề này, TS Hoàng Dương Tùng, Chủ tịch mạng lưới không khí sạch Việt Nam cho rằng, bên cạnh đầu tư kỹ thuật, ý thức của người sử dụng có vai trò quan trọng. Cư dân cần tuân thủ vị trí đỗ và sạc được bố trí, không tự ý đấu nối điện, sử dụng thiết bị không phù hợp hoặc kéo dây sạc qua lối đi chung. Đơn vị vận hành cần kiểm tra hiện trạng, hướng dẫn cư dân, duy trì hệ thống giám sát và thực hiện quy trình ứng phó sự cố theo phương án đã được phê duyệt.

Trong trường hợp phát hiện nguy cơ mất an toàn, cần có cơ chế thông báo, xử lý và phối hợp với lực lượng chức năng kịp thời. Việc kiểm tra không nên chỉ tập trung vào thời điểm lắp đặt ban đầu mà phải gắn với quá trình vận hành thực tế, khi số lượng phương tiện và nhu cầu sạc có thể tiếp tục tăng.

“Về lâu dài, Hà Nội cần có hướng dẫn kỹ thuật dễ tiếp cận đối với các nhóm chung cư có đặc điểm tương đồng, đồng thời tổ chức tư vấn, khảo sát cho những công trình có điều kiện phức tạp. Cách làm này vừa hạn chế nguy cơ đầu tư manh mún, vừa giúp ban quản trị và cư dân hiểu rõ trách nhiệm của mình”, TS Hoàng Dương Tùng nhấn mạnh.