Bỏ thủ tục xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp viên chức: Đánh giá thực chất theo vị trí việc làm

Giảm thủ tục, nâng chất lượng chuyên môn

Nhiều năm qua, dù tích lũy được nhiều thành tích, cô Phạm Thị Thanh Nghi, giáo viên Trường THCS Tân Tạo (TPHCM) vẫn không đủ điều kiện thăng hạng viên chức từ hạng II lên hạng I. Cũng như cô Nghi, nhiều giáo viên đã tốn thời gian hoàn thiện hồ sơ, viết báo cáo để được xét thăng hạng viên chức nhưng chưa được như mong đợi. Cô Nghi cho rằng, điều viên chức đang mong chờ là cơ chế bố trí, thay đổi bậc nghề nghiệp phải khả thi, công bằng. “Khi nỗ lực được đánh giá đúng, giáo viên sẽ có thêm động lực công tác và tiếp tục cống hiến”, cô Nghi nói.

Viên chức ngành y tế TPHCM khám sức khỏe miễn phí cho người dân tại Trạm Y tế xã Bà Điểm. Ảnh: NGÔ BÌNH

Từ thực tiễn quản lý bệnh viện với 448 viên chức, ông Lâm Tuấn Tú, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Vũng Tàu (TPHCM) cho biết, khi không còn phụ thuộc vào các đợt xét thăng hạng, đội ngũ y, bác sĩ, điều dưỡng sẽ có thêm thời gian dành cho công tác khám, chữa bệnh, nghiên cứu khoa học, cập nhật kỹ thuật mới và nâng cao chất lượng phục vụ người bệnh. Hiện bệnh viện đang xây dựng hệ thống tiêu chí đánh giá riêng cho từng nhóm vị trí việc làm.

Đối với khối lâm sàng, cận lâm sàng, điều dưỡng, dược và hành chính có các tiêu chí như: tập trung vào chất lượng điều trị, khả năng triển khai kỹ thuật mới, mức độ hoàn thành nhiệm vụ và sự hài lòng của người bệnh. Kết quả đánh giá sẽ là căn cứ để xem xét chi thu nhập tăng thêm, cử đi đào tạo chuyên sâu, quy hoạch cán bộ và giao nhiệm vụ.

TS Trần Thị Lệ Thu, giảng viên Khoa Luật, Trường Đại học Kinh tế - Luật (ĐHQG TPHCM) phân tích, khi không còn “vòng kim cô” của các kỳ thi hoặc xét thăng hạng, việc thay đổi chức danh nghề nghiệp sẽ gắn với nhu cầu sử dụng nhân lực của đơn vị, tiêu chuẩn chức danh và kết quả đánh giá theo quy định của pháp luật về viên chức, các văn bản hướng dẫn. Sự thay đổi này sẽ tạo động lực để viên chức tập trung nâng cao chất lượng chuyên môn, hiệu quả công việc và đổi mới sáng tạo thay vì đầu tư quá nhiều cho việc chuẩn bị hồ sơ hoặc ôn thi.

Cần tiêu chí đánh giá khách quan, minh bạch

Theo Quyết định số 874 của Bộ Nội vụ, từ ngày 22-7, 3 thủ tục hành chính liên quan đến chức danh nghề nghiệp viên chức được bãi bỏ gồm: bổ nhiệm vào chức danh nghề nghiệp viên chức, xếp lương đối với người hoàn thành chế độ tập sự; xét chuyển chức danh nghề nghiệp viên chức; xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp viên chức. Việc bãi bỏ các thủ tục này trên cơ sở quy định của Luật Viên chức năm 2025 và Nghị định số 259 năm 2026 của Chính phủ.

Viên chức ngành y tế TPHCM khám sức khỏe miễn phí cho người dân tại Trạm Y tế xã Bà Điểm. Ảnh: NGÔ BÌNH

Cùng với đó, theo Nghị định số 232/2026/NĐ-CP về vị trí việc làm viên chức, bậc nghề nghiệp được xác định theo 5 bậc (từ bậc 1 đến bậc 5). Viên chức được bố trí vào bậc nghề nghiệp phù hợp với năng lực và yêu cầu nhiệm vụ; được xếp lương tương ứng với bậc nghề nghiệp đó. Ông Phan Minh Hợp, Chủ tịch UBND xã Châu Pha (TPHCM), cho rằng đây là cơ sở để các cơ quan, đơn vị đánh giá và sử dụng viên chức thực chất hơn, đồng thời tạo điều kiện để những người có năng lực hoàn thành tốt nhiệm vụ được ghi nhận theo đúng quy định. Địa phương sẽ tăng cường đánh giá viên chức trên cơ sở kết quả thực hiện nhiệm vụ, chất lượng công việc và yêu cầu của vị trí việc làm, bảo đảm khách quan, công bằng và đúng thực chất.

Theo TS Trần Thị Lệ Thu, điều quan trọng nhất là các bộ, ngành, địa phương và đơn vị sự nghiệp công lập phải xây dựng tiêu chí đánh giá viên chức minh bạch, khách quan và có thể đo lường được. Do đó, cơ quan quản lý cần hoàn thiện hệ thống vị trí việc làm, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp và quy trình đánh giá; tránh đánh giá cảm tính, thiếu thống nhất hoặc thiếu công bằng giữa các đơn vị. Cần tăng cường kiểm tra, giám sát, công khai quy trình và kết quả đánh giá để bảo đảm việc bố trí và thay đổi bậc nghề nghiệp thực sự dựa trên năng lực, kết quả thực hiện nhiệm vụ và yêu cầu của vị trí việc làm.