Bộ trưởng Bộ GD&ĐT sẽ giải trình những vấn đề 'nóng' nào của ngành?
Nhiều vấn đề về nhà giáo, phân luồng, thi cử, tuyển sinh và AI được yêu cầu làm rõ tại Phiên giải trình.
Sáng 20/9, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tổ chức Phiên giải trình của Bộ trưởng GD&ĐT về tình hình thực hiện chính sách, pháp luật trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo.
Phiên giải trình của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT sáng 20/9. Ảnh: Media Quốc hội
Phát biểu chỉ đạo, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh nhấn mạnh, đây là dịp đánh giá việc triển khai các chính sách mới, nhận diện khó khăn, vướng mắc, bất cập; làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm và đề xuất giải pháp để các quy định của pháp luật được thực hiện đồng bộ, thống nhất, hiệu quả.
Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Bộ trưởng Bộ GD&ĐT là người giải trình chính; đồng thời, Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính, các bộ, ngành và địa phương cùng làm rõ những nội dung thuộc phạm vi quản lý, trách nhiệm và phối hợp tổ chức thực hiện.
Làm rõ việc thực hiện Luật Nhà giáo và chính sách đối với giáo viên
Về tổ chức triển khai các luật, nghị quyết của Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị đánh giá thực chất tiến độ, kết quả thực hiện; việc ban hành văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành và tính đồng bộ giữa các quy định.
Cần xác định rõ những chính sách còn chậm, còn vướng do quy định pháp luật, nguồn lực hay tổ chức thực hiện; đồng thời làm rõ trách nhiệm và hướng xử lý. Việc phân cấp, phân quyền trong quản lý giáo dục, nhất là khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cũng cần được rà soát, bảo đảm nhiệm vụ đi đôi với thẩm quyền, nhân lực, nguồn lực và trách nhiệm giải trình.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh phát biểu chỉ đạo. Ảnh: Media Quốc hội
Đối với đội ngũ nhà giáo, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị làm rõ việc triển khai các quy định của Luật Nhà giáo về tuyển dụng, quản lý, sử dụng, điều động, biệt phái, thuyên chuyển; chính sách tiền lương, phụ cấp, đãi ngộ và thu hút giáo viên đến vùng khó khăn.
Tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ theo cấp học, môn học, địa bàn cần có giải pháp căn cơ. Trong đó, cần dự báo cung - cầu giáo viên gắn với biến động dân số, mạng lưới trường lớp, đồng thời có cơ chế tuyển dụng, điều tiết và sử dụng đội ngũ phù hợp.
Bảo đảm công bằng giáo dục, đổi mới thi cử
Về phân luồng học sinh, hỗ trợ người học và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị làm rõ việc triển khai mô hình trường trung học nghề, chính sách phân luồng sau trung học cơ sở, điều kiện bảo đảm chất lượng, cơ chế liên thông và cơ hội học tập.
Việc đào tạo, thu hút và sử dụng nhân lực cần gắn với dự báo nhu cầu, nhất là những ngành, lĩnh vực đất nước đang cần; khắc phục tình trạng đào tạo chưa sát nhu cầu sử dụng. Đồng thời, phải bảo đảm cơ hội tiếp cận giáo dục công bằng, không để hoàn cảnh kinh tế, điều kiện địa lý trở thành rào cản học tập.
Các đại biểu tham dự Phiên giải trình. Ảnh: Media Quốc hội
Đối với kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học, cần bảo đảm nghiêm túc, khách quan, công bằng, an toàn, ổn định, giảm áp lực không cần thiết. Chính sách tuyển sinh phải minh bạch, có tính ổn định, nhất quán và khả năng dự báo, hạn chế những thay đổi gây khó khăn cho người học.
Phó Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu chú trọng xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, nhân văn; tăng cường giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng, tư vấn tâm lý, phòng chống bạo lực học đường và bảo vệ học sinh trên môi trường mạng.
Trước sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo, cần có định hướng phù hợp trong quản lý, sử dụng AI trong giáo dục. Chuyển đổi số và AI phải phục vụ nâng cao chất lượng dạy, học và quản trị nhà trường, đồng thời bảo đảm liêm chính học thuật, an toàn dữ liệu, khả năng tư duy độc lập và sáng tạo của người học.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị sau Phiên giải trình, Ủy ban Văn hóa và Xã hội tổng hợp đầy đủ ý kiến, xác định rõ nhiệm vụ, cơ quan chịu trách nhiệm, thời hạn hoàn thành và kết quả cần đạt; kiến nghị giải pháp hoàn thiện chính sách, pháp luật, nâng cao hiệu lực, hiệu quả tổ chức thực hiện.
Qua đó, góp phần tháo gỡ kịp thời khó khăn, vướng mắc, đưa các chính sách mới thực sự đi vào nhà trường, đến với người thầy và người học.