Hà Nội mở rộng không gian phát triển, nâng cao chất lượng thu hút FDI

Hình thành các cực tăng trưởng mới

Theo định hướng quy hoạch, Hà Nội đang từng bước hình thành hệ thống không gian phát triển công nghiệp, công nghệ cao với quy mô lớn, tạo nền tảng quan trọng để thu hút các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Số liệu báo cáo từ Sở Tài chính Hà Nội cho biết, thành phố hiện có 26 khu công nghiệp và khu công nghệ cao (bao gồm cả khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao) đã được xác định trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô, với tổng diện tích khoảng 7.272ha.

Trong số này, có 8 khu đang hoạt động với diện tích 2.739ha; 7 khu đã được thành lập nhưng chưa đi vào hoạt động, diện tích 1.660ha; 11 khu chưa thành lập, diện tích khoảng 2.827,6ha. Đáng chú ý, Quy hoạch tổng thể Thủ đô còn bổ sung mới 13 khu công nghệ cao và khu công nghiệp, bao gồm cả khu công nghệ số tập trung, với tổng diện tích khoảng 2.367,57ha. Đây là cơ sở để Hà Nội chủ động chuẩn bị quỹ đất, hạ tầng và không gian tiếp nhận các dự án đầu tư quy mô lớn có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao.

Khu công nghệ cao Hoà Lạc được thành phố Hà Nội xác định là hạt nhân trong thu hút đầu tư FDI chất lượng cao. Ảnh: Phạm Hùng

Bên cạnh hệ thống khu công nghiệp, thành phố đã thành lập 109 cụm công nghiệp với tổng diện tích khoảng 2.393ha, trong đó có 77 cụm đang hoạt động. Đồng thời, Hà Nội đã lập và trình Thủ tướng Chính phủ quy hoạch 198 cụm công nghiệp với diện tích khoảng 7.296ha. Đặc biệt, trên cơ sở chỉ đạo của Bộ Chính trị tại Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17-3-2026 về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới, thành phố đang nghiên cứu thành lập khu kinh tế tự do, khu thương mại tự do. Đây được xem là hướng đi mới nhằm tạo lập những cơ chế, chính sách có tính đột phá trong thu hút đầu tư, thương mại quốc tế và phát triển các ngành dịch vụ có giá trị gia tăng cao.

Đáng chú ý trong định hướng mới, Hà Nội không phát triển không gian thu hút FDI theo mô hình tập trung vào một vài khu công nghiệp đơn lẻ mà hướng tới cấu trúc đa cực, đa chức năng, gắn với các hành lang kinh tế và lợi thế từng khu vực. Theo đó, trục Nhật Tân - Nội Bài có tiềm năng phát triển tổ hợp tài chính, thương mại, logistics và trụ sở khu vực của các tập đoàn quốc tế. Không gian hai bên sông Hồng được định hướng trở thành trục dịch vụ, văn hóa, du lịch và công nghiệp sáng tạo. Trong khi đó, khu vực phía Bắc, phía Đông và phía Nam có thể hình thành các cực công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ và logistics. Khu vực trung tâm tiếp tục phát huy lợi thế về dịch vụ tài chính, quản trị, tư vấn, đổi mới sáng tạo và công nghiệp văn hóa.

Theo đánh giá, với cách tiếp cận này giúp Hà Nội đa dạng hóa địa điểm và lĩnh vực tiếp nhận vốn đầu tư, đồng thời tạo sự liên kết giữa sản xuất công nghiệp với dịch vụ, thương mại, nghiên cứu và phát triển. Đây cũng là điều kiện để nâng cao hiệu quả sử dụng đất, hạ tầng và nguồn lực xã hội, thay vì chỉ chú trọng mở rộng diện tích khu công nghiệp.

Chuyển dịch dòng vốn theo hướng chất lượng cao

Thời gian gần đây, khu vực FDI đã và đang đóng vai trò quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô. Theo số liệu từ Sở Tài chính Hà Nội, giai đoạn 2021-2025, thành phố thu hút khoảng 14,945 tỷ USD vốn FDI. Trong đó, kinh doanh bất động sản chiếm 34,68% tổng vốn FDI; bán buôn và bán lẻ chiếm 27,54%; công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm 10,66%. Riêng 9 tháng đầu năm 2026, Hà Nội thu hút khoảng 4,067 tỷ USD vốn FDI, tăng 5,9% so với cùng kỳ năm 2025 và hoàn thành hơn 90,4% mục tiêu cả năm (4,5 tỷ USD).

Tốc độ tăng trưởng của khu vực FDI trong cùng giai đoạn đạt trên 35%/năm, thể hiện vai trò quan trọng của khu vực này đối với tăng trưởng chung. Trên phạm vi cả nước, tỷ trọng đóng góp của khu vực FDI vào GDP dao động từ 21-22,25%. Không chỉ đóng góp vào tăng trưởng, khu vực FDI còn tạo việc làm cho khoảng 288.000 lao động trên tổng số 4,206 triệu lao động của thành phố. Thu ngân sách nhà nước từ khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đạt khoảng 4,9% tổng thu ngân sách trên địa bàn.

Thành phố Hà Nội đang nỗ lực đổi mới và đơn giản hoá các thủ tục đầu tư để tập trung thu hút các dự án FDI chất lượng cao. Ảnh: Phạm Hùng

Theo Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Lê Trung Hiếu, để phát huy tốt hơn vai trò của khu vực FDI, thành phố đang tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm: Hoàn thiện cơ chế, chính sách và tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy được xác định là nhiệm vụ xuyên suốt nhằm nâng cao hiệu quả thu hút đầu tư nước ngoài (FDI) trên địa bàn Thủ đô; đổi mới mạnh mẽ mô hình thu hút FDI theo hướng có chọn lọc, chất lượng cao, lấy khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực; đồng thời đổi mới quy trình, mô hình quản trị đầu tư nước ngoài, cải thiện thực chất môi trường đầu tư kinh doanh.

Thành phố tập trung ưu tiên phát triển các ngành công nghệ chiến lược, lĩnh vực có giá trị gia tăng cao, từng bước hình thành những hệ sinh thái sản xuất, kinh doanh và đổi mới sáng tạo có sức cạnh tranh quốc tế. Cùng với đó, đẩy nhanh phát triển đồng bộ hệ thống hạ tầng chiến lược, nâng cấp Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, hoàn thiện hạ tầng các khu, cụm công nghiệp và đưa vào khai thác hiệu quả những không gian phát triển mới.

Nhiệm vụ quan trọng khác là phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, tăng cường liên kết giữa khu vực doanh nghiệp FDI với khu vực kinh tế trong nước, tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và mạng lưới sản xuất toàn cầu. Đồng thời xây dựng môi trường đầu tư đạt chuẩn quốc tế thông qua đẩy mạnh cải cách hành chính, đơn giản hóa thủ tục, tăng cường ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý nhà nước. Đổi mới hoạt động xúc tiến đầu tư, mở rộng hợp tác quốc tế và xây dựng thương hiệu đầu tư của Thủ đô gắn với các lợi thế về vị trí, nguồn nhân lực, hạ tầng...

“Song song với thu hút đầu tư, thành phố tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá hiệu quả dự án, chủ động phòng ngừa rủi ro, bảo đảm tuân thủ quy hoạch, tiêu chuẩn môi trường và mục tiêu phát triển bền vững. Chú trọng nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động đầu tư gián tiếp nước ngoài, đồng thời phát triển thị trường vốn trên địa bàn theo hướng minh bạch, hiện đại, đa dạng hóa các kênh huy động nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội”, Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Lê Trung Hiếu cho hay.