Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn giải trình về 6 'điểm nghẽn' ngành giáo dục và đào tạo
Ngày 31/10, tại phiên thảo luận về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn đã giải trình làm rõ 6 vấn đề trọng tâm của ngành.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn phát biểu giải trình (Ảnh: Quang Vinh)
Sắp xếp, luân chuyển giáo viên tránh thừa-thiếu cục bộ
Về cơ sở vật chất, trường lớp, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết, việc xây dựng đủ trường lớp và đủ giáo viên là yêu cầu số một. Thực hiện các nghị quyết Chính phủ và Chỉ thị Thủ tướng, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã hướng dẫn các địa phương chuẩn bị về trường lớp, đầy đủ cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học theo danh mục mà Bộ đã ban hành kèm theo chương trình giáo dục phổ thông. Đến nay, cả nước đã đưa vào sử dụng 108 trường phổ thông nội trú liên cấp. Trên cơ sở đánh giá kết quả triển khai trong giai đoạn một, Bộ sẽ tiếp tục đề xuất để mở rộng các trường ở những địa bàn khó khăn, không chỉ là ở vùng biên giới.
“Sau khi chương trình mục tiêu quốc gia được hợp nhất, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã xây dựng, đề xuất những tiêu chí, định mức ưu tiên cho các địa phương xây dựng trường lớp và trang bị cơ sở vật chất để nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo, mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục công bằng cho người dân” Bộ trưởng cho biết.

Các đại biểu tham dự phiên thảo luận (Ảnh: Quang Vinh)
Về đội ngũ nhà giáo, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn thông tin, sau quá trình sắp xếp, đã có một số lượng khá lớn (hơn 30.000) cán bộ quản lý giáo dục dôi dư chuyển sang dạy học đã góp phần giảm tình trạng thiếu giáo viên. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã hướng dẫn các địa phương khẩn trương trong việc sắp xếp đội ngũ giáo viên, điều chuyển, luân chuyển giữa các địa bàn khác nhau để tránh việc thừa thiếu cục bộ. Cùng với đó, Bộ đang chuẩn bị ban hành thông tư điều chỉnh định mức đội ngũ giáo viên ở các trường lớp; hướng dẫn để các địa phương thống kê đầy đủ, chính xác số lượng đội ngũ nhà giáo lên cơ sở dữ liệu toàn ngành. Trên cơ sở đó, kiến nghị, đề xuất với cấp có thẩm quyền bổ sung biên chế tuyển dụng trong thời gian tới.
Trong năm 2027 sẽ hoàn thành việc sửa đổi, hoàn thiện bộ sách giáo khoa
Bộ trưởng cũng thông tin, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành kế hoạch để rà soát sửa đổi, hoàn thiện đồng bộ chương trình sách giáo khoa. Trong năm 2027 sẽ hoàn thành việc sửa đổi, hoàn thiện bộ sách giáo khoa để đưa vào sử dụng thống nhất từ năm học 2028 - 2029. “Thực hiện theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, từ năm học 2028 - 2029 sẽ cung cấp miễn phí sách giáo khoa cho học sinh, sớm hơn 1 năm so với Nghị quyết và Quyết định của Chính phủ” Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nói.
Liên quan đến công tác thi cử, tuyển sinh, Bộ trưởng cho biết, trên cơ sở đánh giá, rà soát các vấn đề xảy ra trong thực tiễn, trong thời gian tới, Bộ sẽ có những biện pháp để vừa nâng cao chất lượng thi cử vừa kiểm soát được gian lận, tiêu cực. Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã tham mưu Thủ tướng ban hành chỉ thị về tăng cường các biện pháp để chống gian lận trong thi cử, đánh giá kết quả học tập.
Kiểm soát bạo lực học đường, bảo vệ học sinh trên môi trường mạng
Về an toàn trường học, vệ sinh an toàn thực phẩm, Bộ đã xin ý kiến về thông tư quy định việc cung cấp bữa ăn nội trú, bán trú và đang xin ý kiến để ban hành trong thời gian tới.
Đối với vấn đề bạo lực học đường, đặc biệt là an toàn đối với trẻ em, học sinh trên không gian mạng, Bộ trưởng cho biết, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng với Bộ Công an và các bộ, ngành liên quan để trong thời gian tới hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật, quy định rõ trách nhiệm của các bên liên quan trong việc bảo vệ học sinh trên môi trường mạng, trách nhiệm của các nhà mạng, các bên cung cấp dịch vụ trên mạng.

Các đại biểu tham dự phiên thảo luận (Ảnh: Quang Vinh)
Trong thời gian tới, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ đề xuất với Chính phủ sửa đổi Nghị định 80 nhằm tăng cường kiểm soát bạo lực học đường, các biện pháp phòng chống, xử lý; quy định rõ trách nhiệm của nhà trường, địa phương, gia đình và các bên liên quan để bảo vệ học sinh, bảo đảm kỷ cương trong trường học.
Về đào tạo nguồn nhân lực, theo Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn, hiện nay, Chính phủ chỉ đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng và triển khai nhiều đề án về đào tạo nguồn nhân lực để phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Vừa qua, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tham mưu Chính phủ ban hành Nghị định 119 về chế độ học bổng cho sinh viên các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt, công nghệ chiến lược, qua đó tạo ra tác động rất lớn để thu hút sinh viên theo học các ngành này. Cùng với đó là cơ chế để các địa phương, bộ, ngành đặt hàng theo nhu cầu thực tiễn trong các lĩnh vực then chốt và chiến lược.

Bà Châu Quỳnh Dao phát biểu (Ảnh: Quang Vinh)
Đến bao giờ trò nghèo mới được ăn no, ăn đủ và ăn sạch?
Đại biểu Quốc hội Châu Quỳnh Dao (Đoàn An Giang) đặt vấn đề: Tại sao phía sau cổng trường, học sinh phải chịu một đĩa cơm, một chai nước lại giá cao hơn so với bên ngoài?. Cổng trường khép kín vì sự an toàn vô tình biến căng tin thành một thị trường độc quyền và các cháu không có sự chọn lựa. Căn nguyên là do quy định về đấu giá tài sản công. Cử tri rất mừng bởi vì Chính phủ đã ban hành chính sách miễn, giảm thuế, trong đó có đơn vị cung cấp các dịch vụ trong trường học. Nhưng điều này chỉ giải quyết phần ngọn. Bởi vì hình dung một khẩu phần ăn 35.000 đồng, thuế chỉ 8%, tức là 2.000 đồng; phí mặt bằng 30 - 40%, 10 đến 14.000 đồng. Như vậy nếu chỉ giảm thuế mà không xóa bỏ đấu giá tài sản công trong trường thì đến bao giờ trò nghèo mới được ăn no, ăn đủ và ăn sạch? Bà Dao đề nghị Chính phủ sớm sửa đổi, bổ sung Nghị định hướng dẫn Luật Quản lý, sử dụng tài sản công; trong đó cho phép áp dụng cơ chế đặc thù đối với tài sản phục vụ an sinh, phụ trợ nội bộ trong trường học, bệnh viện; chuyển hình thức từ đấu giá thuê mặt bằng sang thu cố định chi phí hao mòn tối thiểu và đấu thầu để lựa chọn đơn vị có uy tín, có tiêu chuẩn dịch vụ tốt nhất.
