Bộ trưởng Tài chính: Cấp voucher hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa giảm chi phí
Sáng 28/9, hội nghị đại biểu Quốc hội chuyên trách lần thứ nhất khóa 16 thảo luận về nhóm dự án luật thuộc lĩnh vực kinh tế, tài chính, trong đó có dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Dự án luật bổ sung quy định nâng ngưỡng doanh thu được lựa chọn áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản lên 10 tỷ đồng/năm với doanh nghiệp và cá nhân cư trú, nhằm tháo gỡ vướng mắc trong tuân thủ thủ tục hành chính về thuế.
Cùng với việc sửa đổi, bổ sung nhiều quy định hỗ trợ mặt bằng sản xuất, dự thảo luật lần đầu bổ sung quy định về hình thức “cấp voucher” cho doanh nghiệp nhỏ và vừa để thanh toán phần kinh phí hỗ trợ giảm tiền thuê đất bên cạnh hình thức Nhà nước hoàn trả cho chủ đầu tư.

Đại biểu Lê Thanh Hoàn. Ảnh: Media QH
Đại biểu Lê Thanh Hoàn (đoàn Thanh Hóa) đánh giá việc cấp voucher trực tiếp cho doanh nghiệp là giải pháp lần đầu tiên xuất hiện và “chưa rõ thực hiện dưới hình thức gì”.
“Voucher có phải là giấy tờ có giá được phát hành chung hay sẽ được phát hành riêng cho từng doanh nghiệp dưới dạng văn bản đề nghị? Cần giải trình và làm rõ thêm”, ông Hoàn đặt vấn đề.
Đại biểu Trần Văn Lâm (đoàn Bắc Ninh) đồng tình với chủ trương miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, song ông đề nghị xem xét lại thời điểm bắt đầu tính miễn thuế.
Những năm đầu, doanh nghiệp thường tập trung đầu tư nhà xưởng, mua sắm thiết bị, tuyển dụng lao động, tìm kiếm khách hàng và xây dựng thị trường. Thời điểm này doanh nghiệp chưa có lãi, lợi nhuận rất thấp, thậm chí thua lỗ.
Đại biểu cho rằng, nếu thời gian miễn thuế tính từ ngày đăng ký, thời gian ưu đãi có thể trôi qua trong khi doanh nghiệp chưa phát sinh số thuế phải nộp, tức là chưa có lãi thì đã hết thời hạn miễn giảm thuế. Vì thế lúc này ưu đãi sẽ “không thực tế”.

Đại biểu Trần Văn Lâm. Ảnh: Media QH
Từ đây, đại biểu đề nghị thời gian miễn thuế nên tính từ năm đầu tiên doanh nghiệp có thu nhập chịu thuế, thay vì tính từ năm đầu tiên đăng ký.
Đại biểu Nguyễn Văn Huy (đoàn Hưng Yên) đề nghị cân nhắc kỹ quy định miễn thuế 3 năm đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa vì nếu áp dụng đối tượng rộng với toàn bộ doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập, chính sách có thể tạo ra chi phí ngân sách lớn, nhưng chưa chắc tương xứng với mức độ cần thiết của từng nhóm doanh nghiệp.
Ông cho rằng cần có mức ưu đãi cao hơn, thời gian dài hơn hoặc có điều kiện với những doanh nghiệp thuộc ngành, lĩnh vực ưu tiên, có hoạt động đổi mới sáng tạo. Đồng thời, cần quy định rõ nguyên tắc không để doanh nghiệp lợi dụng chính sách bằng cách chia tách, thành lập doanh nghiệp mới hoặc chuyển hoạt động sang pháp nhân mới chỉ nhằm mục đích tiếp tục hưởng ưu đãi.

Đại biểu Nguyễn Văn Huy. Ảnh: Media QH
“Chúng ta không nên đặt mục tiêu đơn thuần là có thêm nhiều chính sách hỗ trợ. Quan trọng hơn là mỗi đồng ngân sách, mỗi ưu đãi về thuế, đất đai phải thực sự tạo ra thêm năng lực cạnh tranh, thêm việc làm và giá trị để thúc đẩy doanh nghiệp lớn lên”, ông Huy lý giải.
Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, ngân sách chi 10.000 tỷ đồng/năm
Phát biểu giải trình cuối phiên thảo luận, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết dự thảo luật xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa căn cứ vào số lao động bình quân và nguồn vốn.
Theo đó, số lao động bình quân là không quá 300 người, nguồn vốn dưới 150 tỷ đồng hoặc doanh số dưới 400 tỷ đồng. Với tiêu chí này, doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm 98,4% tổng số doanh nghiệp Việt Nam.
Về các chính sách hỗ trợ, Bộ trưởng khẳng định nguyên tắc tạo điều kiện tối đa cho doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh; hỗ trợ và khuyến khích doanh nghiệp phát triển cả về quy mô lẫn chất lượng; đồng thời hài hòa với quy mô ngân sách.
“Chúng tôi xác định thúc đẩy doanh nghiệp nhỏ và vừa trưởng thành là nhiệm vụ hết sức quan trọng để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số”, Bộ trưởng Tài chính bày tỏ.

Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu giải trình. Ảnh: Media QH
Với chính sách hỗ trợ về thuế, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết đã tính toán hài hòa với quy định của luật thuế và bảo đảm nguyên tắc: hỗ trợ về nghĩa vụ thuế và giảm thiểu chi phí tuân thủ chính sách thuế.
Trên thế giới, các nước đều hỗ trợ 3 năm đầu khi khởi nghiệp. Đây là thời gian khó khăn nhất khi bỏ tiền vốn mua sắm thiết bị, triển khai và tiếp cận thị trường.
Bộ trưởng cho hay nếu mức hỗ trợ 3 năm đầu với quy mô số lượng doanh nghiệp vừa và nhỏ hiện tại thì hàng năm ngân sách chi ra khoảng 10.000 tỷ đồng. Cùng với đó, áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản nhất đối với thuế giá trị gia tăng (VAT) và thuế thu nhập doanh nghiệp để giảm chi phí tuân thủ, dễ làm, dễ tính.
Về phiếu hỗ trợ (voucher), Bộ trưởng Tài chính nhấn mạnh đây là điểm mới quy định trong dự thảo luật. Theo đó, voucher là chứng chỉ hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa giảm một số chi phí khi thực hiện một số dịch vụ, có ghi rõ thời gian và không được chuyển nhượng.
“Khi doanh nghiệp đủ điều kiện mang voucher đến thì được giảm chi phí”, Bộ trưởng Tài chính cho biết thêm.
