Bộ Xây dựng đề nghị rà soát lại tổng mức đầu tư cao tốc kết nối TP.HCM với Đồng bằng sông Cửu Long

Theo đề xuất của UBND tỉnh Vĩnh Long, giai đoạn 1 của dự án sẽ xây dựng mới hơn 71 km cao tốc quy mô 4 làn xe, đồng thời mở rộng hơn 16 km các tuyến quốc lộ hiện hữu từ 2 làn lên 4 làn xe để bảo đảm khả năng kết nối.

Tổng mức đầu tư sơ bộ được xác định khoảng 30.355 tỷ đồng nếu thực hiện theo phương thức đối tác công tư (PPP) và khoảng 29.278 tỷ đồng nếu đầu tư bằng nguồn vốn công.

Tuy nhiên, Bộ Xây dựng cho rằng mức vốn dự kiến này tương đối thấp so với nhiều dự án có quy mô tương tự đang được nghiên cứu và triển khai. Vì vậy, địa phương cần chỉ đạo đơn vị tư vấn rà soát, tính đúng và tính đủ toàn bộ các khoản chi phí theo quy định về quản lý chi phí đầu tư xây dựng nhằm tránh nguy cơ thiếu vốn hoặc phải điều chỉnh tổng mức đầu tư trong các giai đoạn tiếp theo.

Theo Bộ Xây dựng, đây là dự án có quy mô vốn lớn nên việc bố trí phần vốn Nhà nước tham gia là cần thiết để bảo đảm hiệu quả tài chính và nâng cao khả năng huy động các nguồn lực xã hội. Quá trình chuẩn bị đầu tư cần tuân thủ chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và hướng dẫn của Bộ Tài chính trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét quyết định.

Ảnh minh họa

Tại Tờ trình số 486 ngày 22/5/2026, UBND tỉnh Vĩnh Long đề xuất triển khai trước hai đoạn tuyến cao tốc dài hơn 71 km, gồm đoạn qua TP Cần Thơ dài gần 18 km và đoạn qua tỉnh Vĩnh Long dài hơn 53 km.

Để hình thành hành lang giao thông liên tục, địa phương đồng thời đề xuất mở rộng các tuyến quốc lộ 57C, 91B, 54 và 60 lên quy mô đường cấp III, 4 làn xe, kết hợp khai thác hơn 15 km Quốc lộ 60 thuộc dự án cầu Đại Ngãi.

Bộ Xây dựng đánh giá phương án phân kỳ này có thể giúp giảm áp lực vốn đầu tư ban đầu, phù hợp với khả năng huy động nguồn lực và từng bước phát huy hiệu quả khai thác. Tuy nhiên, trước khi hoàn thiện hồ sơ, địa phương cần tiếp tục nghiên cứu, làm rõ sáu vấn đề quan trọng.

Trước hết, cần đánh giá đầy đủ nhu cầu vận tải và cơ sở lựa chọn đầu tư đoạn cuối tuyến CT.33 ngay trong giai đoạn đầu, trong khi đoạn kết nối trực tiếp với TP.HCM – khu vực có nhu cầu giao thông lớn nhất – lại được dự kiến triển khai ở giai đoạn sau.

Bên cạnh đó, đoạn dài hơn 15 km đi chung với Quốc lộ 60 từ nút giao Quốc lộ 54 đến cầu Đại Ngãi vẫn giữ quy mô 2 làn xe, có nguy cơ trở thành điểm nghẽn, ảnh hưởng đến năng lực thông hành của toàn tuyến.

Đối với phương án mở rộng 5,5 km Quốc lộ 91B lên 4 làn xe, Bộ Xây dựng đề nghị địa phương làm rõ sự cần thiết khi lưu lượng phương tiện qua khu vực cầu Đại Ngãi có thể được phân luồng theo nhiều hướng khác nhau.

Ngoài ra, đề xuất mở rộng khoảng 9,5 km Quốc lộ 57C lên 4 làn xe chưa phù hợp với quy hoạch hiện hành, bởi tuyến đường này được quy hoạch với quy mô đường cấp III, 2 làn xe.

Bộ Xây dựng cũng lưu ý việc tận dụng hạ tầng hiện hữu như Quốc lộ 60, cầu Rạch Miễu và cầu Đại Ngãi có thể giúp giảm chi phí đầu tư ban đầu nhưng sẽ làm giảm tốc độ khai thác và kéo dài thời gian di chuyển giữa TP.HCM với Trà Vinh, Sóc Trăng. Vì vậy, địa phương cần bổ sung phân tích so sánh giữa phương án tận dụng hạ tầng hiện hữu và phương án đầu tư tuyến độc lập để lựa chọn giải pháp tối ưu.

Một vấn đề khác được Bộ Xây dựng đặt ra là một số đoạn quốc lộ và tuyến kết nối dự kiến sử dụng nằm trên địa bàn TP Cần Thơ và tỉnh Đồng Tháp, ngoài phạm vi quản lý của tỉnh Vĩnh Long. Do đó, cần nghiên cứu kỹ cơ chế đầu tư, quản lý và phối hợp thực hiện để bảo đảm phù hợp với các quy định hiện hành.

Cùng với bài toán vốn đầu tư, Bộ Xây dựng cũng cảnh báo nguy cơ thiếu hụt vật liệu xây dựng, đặc biệt là cát đắp nền, tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Theo đánh giá của Bộ, giai đoạn 2026 - 2030 sẽ chứng kiến hàng loạt dự án hạ tầng giao thông quy mô lớn được triển khai đồng thời trong khu vực như cao tốc Đức Hòa - Mỹ An, Hồng Ngự - Cao Lãnh và Hà Tiên - Rạch Giá. Điều này có thể tạo áp lực lớn lên nguồn cung vật liệu xây dựng.

Trước thực tế đó, Bộ Xây dựng đề nghị tỉnh Vĩnh Long chủ động khảo sát, xác định nguồn vật liệu phục vụ dự án ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư nhằm bảo đảm tiến độ thi công và hạn chế rủi ro phát sinh.

Đồng thời, cơ quan quản lý cũng khuyến nghị nghiên cứu, so sánh giữa phương án đắp nền đường truyền thống với giải pháp cầu cạn tại những khu vực nền đất yếu hoặc khan hiếm vật liệu. Việc lựa chọn giải pháp phù hợp không chỉ giúp nâng cao hiệu quả đầu tư mà còn góp phần bảo đảm an toàn công trình và giảm tác động đến môi trường.

Nếu được triển khai, tuyến cao tốc CT.33 sẽ trở thành một trong những trục giao thông chiến lược kết nối TP.HCM với khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, góp phần hoàn thiện mạng lưới cao tốc vùng và thúc đẩy liên kết phát triển kinh tế - xã hội giữa các địa phương phía Nam.