Bộ Xây dựng đề xuất đầu tư hơn 235.700 tỷ đồng xây Vành đai 5 vùng Thủ đô
Bộ Xây dựng vừa trình Thủ tướng Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 vùng Thủ đô Hà Nội, đề xuất đầu tư tuyến cao tốc quy mô 6 làn xe với tổng mức đầu tư sơ bộ 235.740 tỷ đồng, thấp hơn khoảng 26.000 tỷ đồng so với phương án nghiên cứu trước đây.
Theo đề xuất, tuyến Vành đai 5 có chiều dài khoảng 321 km, điểm đầu và điểm cuối đều tại xã Yên Bài (TP. Hà Nội), đi qua 7 địa phương gồm Hà Nội, Phú Thọ, Thái Nguyên, Bắc Ninh, Hưng Yên, Hải Phòng và Ninh Bình.
Tuyến đường được thiết kế theo tiêu chuẩn cao tốc với quy mô cơ bản 6 làn xe, riêng đoạn đi qua tỉnh Thái Nguyên được đầu tư 4 làn xe. Các địa phương sẽ quy hoạch đồng bộ đường song hành, cây xanh và vỉa hè, bảo đảm mặt cắt ngang tối thiểu 120 m, tương đương quy mô 10 làn xe.
Theo báo cáo nghiên cứu, khoảng 317 km chiều dài tuyến được xây dựng theo dạng đường thấp, chiếm gần 99% tổng chiều dài. Đoạn cầu cạn chỉ dài khoảng 3,1 km, nằm trên địa bàn tỉnh Ninh Bình, từ nút giao Quốc lộ 1 đến nút giao cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình.
Bộ Xây dựng cho biết đơn vị tư vấn đã đánh giá phương án xây dựng cầu cạn trên quy mô lớn nhưng không lựa chọn do chi phí đầu tư quá cao. Riêng đoạn qua Ninh Bình, phương án cầu cạn làm tăng chi phí khoảng 8.000 tỷ đồng so với phương án đi bằng, trong khi hiệu quả khai thác chưa tương xứng vì khu vực chủ yếu là đất nông nghiệp.

Phối cảnh tuyến đường Vành đai 5 - Vùng thủ đô. Ảnh: VGP
Để thuận lợi trong quá trình triển khai, dự án được đề xuất chia thành 15 dự án thành phần. Trong đó, 7 dự án thực hiện giải phóng mặt bằng và đầu tư hệ thống đường song hành tại các địa phương; 8 dự án còn lại đầu tư tuyến chính, gồm 7 dự án theo địa giới hành chính và một dự án riêng đối với các cầu lớn đi qua hai địa phương.
Theo kế hoạch, dự án sẽ cơ bản hoàn thành trong năm 2030 và đưa vào khai thác từ năm 2031.
Về phương án đầu tư, Bộ Xây dựng đề xuất sử dụng vốn ngân sách nhà nước để thực hiện các hạng mục giải phóng mặt bằng, đường song hành, dải cây xanh và vỉa hè do các hạng mục này khó thu hút nguồn lực xã hội hóa.
Đối với tuyến cao tốc chính, cơ quan lập dự án đã nghiên cứu hai phương án gồm đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP) hoặc đầu tư công kết hợp thu phí sử dụng đường bộ. Sau khi đánh giá hiệu quả của từng phương án, Bộ Xây dựng kiến nghị lựa chọn phương án đầu tư công.
Theo phương án này, Nhà nước sẽ bố trí ngân sách để đầu tư toàn tuyến, sau đó tổ chức thu phí hoàn vốn với mức dự kiến khoảng 1.300 đồng/km.
Bộ Xây dựng cho rằng đầu tư công sẽ giúp triển khai đồng bộ toàn tuyến, phát huy hiệu quả khai thác ngay khi đưa vào sử dụng. Đồng thời, mức phí thấp hơn so với phương án PPP sẽ góp phần giảm áp lực giao thông cho khu vực nội đô và mạng lưới đường địa phương, qua đó hỗ trợ thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp, đô thị và dịch vụ dọc hành lang Vành đai 5.
Theo tính toán sơ bộ, nếu áp dụng phương án đầu tư công kết hợp thu phí, dự án có thể mang lại khoảng 25.710 tỷ đồng doanh thu phí sau 10 năm khai thác và khoảng 103.170 tỷ đồng sau 20 năm.
Không chỉ có vai trò giảm tải giao thông cho khu vực trung tâm Hà Nội, Vành đai 5 còn được kỳ vọng trở thành trục kết nối chiến lược của vùng Thủ đô khi liên thông với 6 tuyến cao tốc hướng tâm gồm Hà Nội - Lào Cai, Hà Nội - Thái Nguyên, Hà Nội - Hải Phòng, Hà Nội - Lạng Sơn, Pháp Vân - Cầu Giẽ - Ninh Bình và Hà Nội - Hòa Bình. Tuyến đường cũng kết nối hệ thống quốc lộ, cảng biển, cảng hàng không và các trung tâm logistics của khu vực phía Bắc.
Theo Bộ Xây dựng, cùng với chức năng giao thông, Vành đai 5 sẽ là động lực quan trọng để tổ chức lại không gian phát triển vùng Thủ đô, thúc đẩy quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa và phát triển dịch vụ, logistics trong giai đoạn tới.













