Bộ Xây dựng: Nhiều cơ sở nhà, đất dôi dư bỏ trống, sử dụng không đúng mục đích

Bộ Xây dựng: Nhiều cơ sở nhà đất dôi dư bỏ trống, sử dụng không đúng mục đích. Ảnh: N.Lộc

Đây là đánh giá được Thanh tra Chính phủ đưa ra trong Kết luận thanh tra việc quản lý, sử dụng, sắp xếp lại, xử lý và khai thác cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy tại Bộ Xây dựng vừa được công bố.

15 cơ sở dôi dư sau sắp xếp bỏ trống, không sử dụng

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, trong giai đoạn từ ngày 01/3/2025 đến ngày 30/4/2026, tổng số cơ sở nhà, đất thuộc phạm vi quản lý là 756 cơ sở. Trong đó, có 36 cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy.

Trong số 36 cơ sở nhà, đất Bộ Xây dựng đã và đang sắp xếp, xử lý, có 5 cơ sở chưa có phương án sắp xếp, xử lý; 11 cơ sở đã có phương án nhưng chưa hoàn thành; 20 cơ sở đã hoàn thành phương án sắp xếp, xử lý.

Thanh tra Chính phủ cũng xác định, trong số 36 cơ sở nhà, đất được thanh tra, có 15 cơ sở dôi dư sau sắp xếp bỏ trống, không sử dụng và 2 cơ sở sử dụng không đúng mục đích.

Cụ thể, tại cơ sở nhà, đất số 1A ngõ 158 Nguyễn Văn Cừ, phường Bồ Đề, TP. Hà Nội, diện tích đất 322,51m², khu nhà 3 tầng có diện tích sàn 719,6m². Một phần diện tích nhà được sử dụng không đúng mục đích từ năm 2012; đến nay còn 3 hộ chưa trả lại nhà. Phần diện tích còn lại bỏ trống từ năm 2015.

Tại cơ sở số 05 đường Ngô Hữu Hạnh, phường Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ, diện tích đất là 2.345,7m², trong đó, 324m² đã được bố trí làm nhà ở, đất ở, gồm diện tích của 6 hộ dân 283,5m² và lối đi chung 40,5m². Việc bố trí cho các hộ dân làm nhà ở không đúng mục đích sử dụng đất theo quy định.

Hàng chục cơ sở nhà, đất chưa được khơi thông nguồn lực

Theo Thanh tra Chính phủ, Bộ Xây dựng hiện có 17 cơ sở nhà, đất chưa được khơi thông nguồn lực.

Trong đó, có 4 cơ sở nhà, đất sau sắp xếp bỏ trống, không sử dụng trên 12 tháng. 2 cơ sở đã có quyết định phê duyệt phương án sắp xếp, xử lý; 2 cơ sở có văn bản của địa phương thống nhất phương án và đang thực hiện các thủ tục còn lại.

Đáng chú ý, tại cơ sở nhà đất ấp Hưng Giang, nay là khu phố Hưng Giang, phường Vĩnh Thông, tỉnh An Giang, hàng nghìn m2 đất bị bỏ trống từ nhiều năm nay. 

Cơ sở nhà, đất tại số 24, khu công nghiệp Bình Long, xã Châu Phú, tỉnh An Giang, do Tổ Cảng vụ của Đại diện Châu Phú, Cảng vụ Đường thủy nội địa Khu vực IV quản lý, đã bỏ trống, không sử dụng từ năm 2011, với diện tích 216,2m².

Thậm chí, khu đất tại khu phố Kênh Tám Thước, ấp Tám Thước, xã Kiên Lương, tỉnh An Giang, do Cảng vụ Đường thủy nội địa Khu vực IV quản lý, không xây dựng trụ sở làm việc, để đất trống từ năm 2008, với diện tích 1.728m².

Ngoài ra, có 11 cơ sở nhà, đất sau sắp xếp bỏ trống, không sử dụng dưới 12 tháng. Trong số này có cơ sở đại diện Thủ Đức tại số 1352/36 Nguyễn Xiển, phường Long Bình, TP. Hồ Chí Minh, diện tích đất 70m², diện tích sàn sử dụng 204m², để trống từ tháng 9/2025.

Cơ sở nhà, đất Đại diện Nhơn Trạch tại ấp 3, xã Đại Phước, thành phố Đồng Nai, có diện tích đất 337m², nhà một trệt một lầu với tổng diện tích sàn xây dựng khoảng 180m², để trống từ ngày 01/01/2026.

Cơ sở nhà, đất tại số 567 Quang Trung 3, phường Đông Vệ, tỉnh Thanh Hóa có diện tích đất 710,1m², không khai thác, sử dụng từ ngày 16/6/2025, do vướng mắc trong việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và chưa triển khai được dự án đầu tư xây dựng mới trụ sở làm việc.

Cơ sở nhà đất Văn phòng Tổ Năm Căn - đại diện Cảng vụ Đường thủy nội địa Cà Mau có diện tích 840 m² không được sử dụng từ tháng 12/2025 đến nay.

Chuyển điều tra, nếu có vi phạm trong quản lý tài sản công gây thiệt hại tài sản

Qua thanh tra, Thanh tra Chính phủ xác định, về khách quan, việc sắp xếp tổ chức bộ máy, sáp nhập, hợp nhất các cơ quan, đơn vị được triển khai trong thời gian ngắn, quy mô lớn, phát sinh số lượng lớn nhà, đất dôi dư cần xử lý, trong khi cơ chế, chính sách chưa được hoàn thiện đồng bộ.

Một số quy định pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công, đất đai, quy hoạch, xây dựng và xử lý nhà, đất dôi dư thiếu thống nhất; trình tự, thủ tục chuyển giao, thu hồi, điều chuyển, đấu giá, chuyển mục đích sử dụng còn phức tạp.

Về chủ quan, một số cơ quan, đơn vị, người đứng đầu chưa thực sự quan tâm, quyết liệt trong quản lý, xử lý nhà, đất dôi dư; công tác rà soát, thống kê, cập nhật cơ sở dữ liệu chưa đầy đủ, thiếu chính xác; chưa xây dựng được phương án tổng thể và lộ trình xử lý cụ thể.

Trách nhiệm liên quan đến các hạn chế, thiếu sót, vi phạm thuộc Bộ Xây dựng, UBND các tỉnh, TP. Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Cần Thơ, An Giang, Cà Mau, Quảng Ninh, Thanh Hóa và các tổ chức, cá nhân có liên quan qua các thời kỳ.

Thanh tra Chính phủ kiến nghị Bộ Xây dựng và các địa phương thực hiện nghiêm túc, đầy đủ kết luận thanh tra; rà soát, khắc phục các tồn tại, hạn chế, vi phạm; làm rõ tính chất, mức độ, hậu quả, nguyên nhân và trách nhiệm cụ thể của từng tổ chức, cá nhân có liên quan. 

Đồng thời, Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với UBND TP. Hà Nội, UBND tỉnh An Giang chỉ đạo kiểm tra, rà soát để xử lý theo quy định đối với các cơ sở nhà, đất bỏ trống, không sử dụng trên 12 tháng.