Bồi dưỡng sức bền cho doanh nghiệp

Như vậy, cả số lượng và quy mô vốn của doanh nghiệp mới gia nhập thị trường đều được cải thiện.

Triển vọng cuối năm tiếp tục được củng cố khi sản xuất công nghiệp, đầu tư và sức mua trong nước duy trì đà tăng trưởng. Có 83,9% doanh nghiệp công nghiệp chế biến, chế tạo dự báo hoạt động quý IV-2026 tốt hơn hoặc ổn định so với quý III-2026, tạo cơ sở để kỳ vọng doanh nghiệp mở rộng sản xuất, tạo việc làm và đóng góp vào tăng trưởng kinh tế.

Tuy nhiên, những mảng màu tươi sáng ấy chưa phản ánh đầy đủ tổng thể bức tranh về doanh nghiệp. Trong 9 tháng, cả nước có 172.000 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường. Số doanh nghiệp quay trở lại hoạt động giảm 14% so với cùng kỳ. Khu vực dịch vụ chiếm hơn 75% tổng số doanh nghiệp rút lui, sức ép chủ yếu tập trung ở nhóm doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ.

Những con số đặt ra vấn đề đáng suy ngẫm. Thành lập doanh nghiệp đã thuận lợi hơn, nhưng duy trì hoạt động và phát triển vẫn nhiều thử thách. Khả năng tồn tại của doanh nghiệp phụ thuộc vào dòng tiền, đơn hàng, năng lực quản trị và sức chống chịu trước biến động. Vốn đăng ký tăng cũng chưa đồng nghĩa nguồn lực thực tế đã được huy động hiệu quả vào sản xuất, kinh doanh.

Bởi vậy, ngoài số doanh nghiệp ra đời, điều quan trọng hơn là bao nhiêu doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khởi nghiệp, tạo việc làm ổn định, nâng cao năng suất và tham gia các chuỗi giá trị có hàm lượng công nghệ cao. Một nền kinh tế mạnh cần đông đảo doanh nghiệp, nhưng cần hơn cả là những doanh nghiệp đủ sức cạnh tranh và thích ứng với biến động thị trường.

Từ thực tế đó, cần đổi mới cách thức hỗ trợ, đồng hành với doanh nghiệp trong suốt quá trình hoạt động, thay vì chủ yếu tạo thuận lợi ở thời điểm gia nhập thị trường. Trước hết, cần tháo gỡ rào cản thủ tục hành chính và chi phí tuân thủ. Việc đơn giản hóa quy trình, liên thông dữ liệu, giảm trùng lặp trong thanh tra, kiểm tra phải được đo bằng thời gian và chi phí tiết kiệm cho doanh nghiệp. Đồng thời, cần bảo đảm chính sách ổn định, minh bạch, có khả năng dự báo để doanh nghiệp chủ động xây dựng kế hoạch đầu tư dài hạn.

Cùng với đó, hỗ trợ tiếp cận vốn phải đi vào thực chất. Theo điều tra của Cục Thống kê, 45,2% doanh nghiệp chế biến, chế tạo kiến nghị giảm lãi suất cho vay. Nhiều doanh nghiệp nhỏ còn khó khăn do thiếu tài sản bảo đảm, hồ sơ tài chính chưa minh bạch hoặc phương án kinh doanh chưa đáp ứng yêu cầu tín dụng. Vì vậy, cần phát huy hiệu quả các quỹ bảo lãnh tín dụng, đa dạng hóa sản phẩm tài chính, hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn hóa quản trị và minh bạch dòng tiền. Nguồn vốn phải đến được những doanh nghiệp có phương án kinh doanh khả thi, thay vì chỉ tập trung vào các đơn vị đã có lợi thế.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh. Khi dòng vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục tăng, cần tạo cơ chế kết nối doanh nghiệp trong nước với khu vực FDI, giúp doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng. Hoạt động xúc tiến thương mại cũng cần chuyển từ giới thiệu sản phẩm sang hỗ trợ tìm kiếm đối tác, đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật, truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu.

Đặc biệt, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh phải trở thành công cụ nâng cao năng suất, không phải gánh nặng chi phí mới. Với doanh nghiệp nhỏ và vừa, cần ưu tiên giải pháp thiết thực như: Ứng dụng phần mềm quản trị, thương mại điện tử, tự động hóa từng công đoạn, sử dụng năng lượng tiết kiệm. Các chương trình hỗ trợ phải gắn với nhu cầu từng ngành, từng nhóm doanh nghiệp, có đánh giá hiệu quả, tránh đầu tư dàn trải.

Đối với doanh nghiệp đang tạm ngừng hoạt động, cần có cách tiếp cận chủ động hơn. Cơ quan quản lý cần phân loại nguyên nhân khó khăn về vốn, thị trường, thủ tục để có biện pháp hỗ trợ phù hợp. Những doanh nghiệp còn khả năng phục hồi cần được tạo điều kiện tái cơ cấu, kết nối khách hàng, tháo gỡ vướng mắc và sớm quay trở lại hoạt động.

Về phía doanh nghiệp, sự hỗ trợ của Nhà nước chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng nỗ lực tự đổi mới. Nâng cao chất lượng quản trị, kiểm soát rủi ro tài chính, đầu tư công nghệ, phát triển nhân lực và đa dạng hóa thị trường phải trở thành yêu cầu thường xuyên. Doanh nghiệp không thể chỉ trông chờ vào ưu đãi, mà cần xây dựng năng lực cạnh tranh từ chất lượng sản phẩm và hiệu quả hoạt động.

Phát triển doanh nghiệp không đơn thuần là làm tăng số lượng chủ thể đăng ký kinh doanh. Thước đo quan trọng hơn là khả năng tồn tại, trưởng thành và đóng góp thực chất cho nền kinh tế. Khi chính sách tạo môi trường thuận lợi và doanh nghiệp chủ động nâng cao nội lực, những con số tăng trưởng mới chuyển hóa thành sức mạnh bền vững.