Bom tấn Odyssey mở ra cơ hội mới cho du lịch điện ảnh

Hòn đảo Favignana ngoài khơi vùng Sicily của Italy đang kỳ vọng bộ phim The Odyssey của đạo diễn Christopher Nolan sẽ giúp thu hút thêm du khách từ khắp thế giới. Tuy nhiên, cùng với kỳ vọng tăng trưởng, chính quyền địa phương cũng đối mặt với bài toán quen thuộc của nhiều điểm đến nổi tiếng: làm thế nào để phát triển du lịch mà không rơi vào tình trạng quá tải.

Theo Reuters, Favignana là một ví dụ điển hình cho xu hướng du lịch điện ảnh (film tourism) khi những bộ phim ăn khách trở thành động lực đưa các địa danh xuất hiện trên màn ảnh thành điểm đến được du khách săn đón.

Đối với Việt Nam, du lịch điện ảnh cũng đang được xem là một hướng phát triển giàu tiềm năng. Theo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, nhiều bộ phim trong nước và quốc tế đã góp phần đưa hình ảnh các điểm đến Việt Nam đến gần hơn với du khách.

Tiêu biểu, bộ phim Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh với bối cảnh tại Phú Yên đã tạo hiệu ứng mạnh mẽ sau khi công chiếu. Theo thống kê của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Phú Yên, lượng khách đến địa phương tăng từ khoảng 750.000 lượt năm 2014 lên 1,8 triệu lượt vào năm 2019, tương đương gấp 2,5 lần. Bên cạnh đó, Chuyện của Pao góp phần quảng bá vẻ đẹp của xã Sủng Là, còn Tết ở làng Địa Ngục giúp làng Sảo Há (Hà Giang) trở thành điểm đến được nhiều du khách biết đến hơn.

Ở góc độ quốc tế, bộ phim bom tấn Kong: Skull Island cũng góp phần đưa hình ảnh Vịnh Hạ Long (Quảng Ninh), Quần thể danh thắng Tràng An Ninh Bình và Phong Nha Kẻ Bàng (Quảng Bình) đến với hàng triệu khán giả trên thế giới. Sau thành công của bộ phim, Việt Nam đã tận dụng hiệu ứng này để quảng bá du lịch, trong đó Ninh Bình và Quảng Bình phát triển thêm nhiều sản phẩm, tour tham quan gắn với bối cảnh quay, góp phần nâng cao sức hút của các điểm đến.

Từ phim bom tấn đến điểm đến du lịch

Ra mắt tháng trước, The Odyssey thu về hơn 264 triệu USD doanh thu toàn cầu chỉ trong tuần đầu công chiếu, trở thành màn ra mắt thành công nhất trong sự nghiệp của Christopher Nolan.

Bộ phim chuyển thể từ sử thi của Homer, kể về hành trình trở về quê hương của Odysseus sau cuộc chiến thành Troy.

Trong phim, Favignana - hòn đảo lớn nhất thuộc quần đảo Egadi, cách bờ biển phía tây Sicily khoảng 7 km - được chọn làm bối cảnh của Ithaca, quê hương của Odysseus. Pháo đài Castello di Santa Caterina, nằm trên đỉnh cao nhất của đảo, được sử dụng để tái hiện cung điện của vị anh hùng.

Với khoảng 3.000 cư dân, Favignana muốn tận dụng sức lan tỏa của bộ phim để xây dựng sức hút lâu dài thay vì chỉ hưởng lợi trong thời gian ngắn sau khi phim công chiếu.

Nhờ sự phối hợp giữa chính quyền vùng Sicily và hãng phim Universal Pictures, một khu triển lãm thường trực dự kiến sẽ mở cửa sớm nhất vào tháng 10 tại nhà máy chế biến cá ngừ Florio - nơi từng được sử dụng làm đại bản doanh của đoàn làm phim.

Theo Thị trưởng Giuseppe Pagoto, du khách sẽ có cơ hội tìm hiểu quá trình sản xuất bộ phim, đồng thời chiêm ngưỡng các trang phục, đạo cụ và thiết bị được sử dụng trong quá trình ghi hình.

Du lịch điện ảnh trở thành xu hướng toàn cầu

Theo UN Tourism (trước đây là UNWTO), những điểm đến xuất hiện trong các bộ phim nổi tiếng có thể ghi nhận lượng khách tăng từ 25-40% sau khi phim phát hành.

Trong khi đó, hãng nghiên cứu Future Market Insights dự báo quy mô thị trường du lịch điện ảnh toàn cầu có thể đạt gần 157,5 tỷ USD vào năm 2036.

Các doanh nghiệp tại Favignana kỳ vọng hiệu ứng từ The Odyssey sẽ tạo ra tác động tương tự bộ phim truyền hình Inspector Montalbano, tác phẩm từng góp phần thúc đẩy mạnh lượng khách đến khu vực đông nam Sicily.

Ông Giacomo Incarbona, Chủ tịch Hiệp hội khách sạn địa phương, cho rằng toàn bộ khu vực phía tây Sicily có thể trở nên hấp dẫn hơn đối với du khách Mỹ nhờ sức ảnh hưởng của bộ phim.

Trong thời gian ghi hình từ cuối năm 2024 đến mùa xuân năm 2025, đoàn phim đã tuyển khoảng 500 diễn viên quần chúng và lao động địa phương.

Theo ước tính của chính quyền, riêng quá trình sản xuất đã mang lại 1-2 triệu euro doanh thu cho nền kinh tế trên đảo.

Ông Incarbona cho biết đoàn làm phim hòa nhập rất tốt với cuộc sống địa phương. Đạo diễn Christopher Nolan thường đạp xe quanh thị trấn và chào hỏi người dân, trong khi nữ diễn viên Zendaya thủ vai Athena nhiều lần được bắt gặp ngồi đọc sách tại quảng trường trung tâm.

Kỳ vọng đi cùng bài toán quá tải du lịch

Hiệu ứng của bộ phim cũng đang thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư quốc tế.

Theo Reuters, nhiều doanh nghiệp từ Bắc Mỹ, Trung Đông và Ấn Độ đã tìm đến Favignana để tìm hiểu cơ hội phát triển các dự án nghỉ dưỡng cao cấp trước mùa du lịch năm 2027.

Khu nghỉ dưỡng Valtur trước đây dự kiến được cải tạo thành khách sạn 5 sao, trong khi tòa nhà lịch sử Palazzotto Florio tại quảng trường trung tâm cũng đang được chuyển đổi thành khách sạn hạng sang và dự kiến khai trương vào tháng 6/2027.

Theo Thị trưởng Pagoto, trước đây người dân chủ yếu cải tạo nhà riêng thành các cơ sở lưu trú nhỏ, nhưng nay ngày càng có nhiều dự án quy mô lớn được triển khai.

Dù vậy, chính quyền địa phương khẳng định mục tiêu không phải là đón càng nhiều khách càng tốt.

Favignana muốn tránh tình trạng quá tải du lịch từng xảy ra tại Venice, Florence hay khu vực Dolomites.

Vào mùa hè, dân số trên đảo có thể tăng từ khoảng 3.000 người lên 40.000-50.000 người, tạo áp lực rất lớn lên môi trường và các dịch vụ công.

Để ứng phó, địa phương đã lắp đặt 200 phao neo đậu nhằm ngăn tàu thuyền thả neo sát bờ biển, đồng thời nghiên cứu các biện pháp quản lý lượng phương tiện cá nhân ra đảo.

Một trong những phương án đang được xem xét là gắn giấy phép đưa phương tiện lên đảo với yêu cầu về thời gian lưu trú tối thiểu, nhằm khuyến khích du khách ở lại lâu hơn. Chính quyền kỳ vọng nâng thời gian lưu trú trung bình từ 5-6 ngày hiện nay lên khoảng 10-15 ngày, qua đó tăng hiệu quả kinh tế đồng thời giảm áp lực từ lượng khách đi về trong ngày.

Du khách Emanuela Amico, người thường xuyên đến Favignana từ Rome, cho biết hòn đảo vẫn giữ được sự yên bình vốn có. Theo cô, thay đổi dễ nhận thấy nhất là lâu đài nay được thắp sáng vào ban đêm, còn những ngư dân địa phương luôn hào hứng kể cho du khách nghe về quá trình làm phim và chỉ ra những địa điểm từng xuất hiện trong The Odyssey.

Câu chuyện của Favignana cho thấy hiệu ứng từ một bộ phim không chỉ dừng lại ở doanh thu phòng vé. Nếu được quy hoạch và khai thác hợp lý, điện ảnh có thể trở thành động lực quảng bá điểm đến, thu hút đầu tư và tạo thêm giá trị cho ngành du lịch. Đây cũng là kinh nghiệm đáng tham khảo đối với nhiều địa phương của Việt Nam khi ngày càng nhiều nhà làm phim quốc tế lựa chọn các danh lam thắng cảnh trong nước làm bối cảnh ghi hình.