Brexit tiếp tục gây sức ép lên ngành ôtô châu Âu

Brussels, London cho phép tạm thời coi các bộ pin được lắp ráp từ tế bào pin nhập khẩu từ Trung Quốc là sản phẩm có xuất xứ nội địa để tạo thêm thời gian cho ngành sản xuất pin tại EU, Anh phát triển.

Một mẫu xe điện của hãng xe Pháp Renault được trưng bày tại Triển lãm ôtô thế giới Paris 2026 khai mạc ngày 12/10. (Ảnh: Hữu Chiến/TTXVN)

Một mẫu xe điện của hãng xe Pháp Renault được trưng bày tại Triển lãm ôtô thế giới Paris 2026 khai mạc ngày 12/10. (Ảnh: Hữu Chiến/TTXVN)

Ngành công nghiệp ôtô châu Âu đang đứng trước nguy cơ chịu thêm tác động từ Brexit, khi khoảng 80% số xe điện xuất khẩu sang thị trường Anh có thể bị áp thuế nhập khẩu 10% từ ngày 1/1/2027.

Nguyên nhân là các quy định mới về xuất xứ hàng hóa trong thỏa thuận thương mại giữa Liên minh châu Âu (EU) và Anh, trong khi năng lực sản xuất pin tại châu Âu vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu.

Các nhà sản xuất ôtô châu Âu đang nỗ lực tìm cách tránh nguy cơ xe điện xuất khẩu sang Anh bị áp thuế từ đầu năm tới. Hiệp hội Các nhà sản xuất ôtô châu Âu (ACEA) và Hiệp hội Các nhà sản xuất và kinh doanh ôtô Anh (SMMT) đã ra tuyên bố chung, kêu gọi Ủy ban châu Âu (EC) và Chính phủ Anh tìm giải pháp tại hội nghị thượng đỉnh giữa hai bên dự kiến diễn ra ngày 20/11.

Sau cuộc trưng cầu ý dân về Brexit năm 2016, Liên minh châu Âu và Anh đã ký Hiệp định Thương mại và Hợp tác (TCA) vào năm 2020 nhằm duy trì hoạt động trao đổi hàng hóa giữa hai bên. Theo thỏa thuận này, hàng hóa được miễn thuế nhập khẩu nếu đáp ứng quy định về xuất xứ, tức một tỷ lệ nhất định trong giá trị sản phẩm phải được tạo ra tại khu vực được công nhận là nơi xuất xứ.

Đối với ôtô chạy xăng và dầu diesel, tỷ lệ này được quy định ở mức 55% và nhìn chung không gây khó khăn cho các nhà sản xuất. Tuy nhiên, xe điện và xe hybrid sạc ngoài lại gặp trở ngại lớn do bộ pin có thể chiếm tới 40% giá trị chiếc xe, trong khi phần lớn pin được nhập khẩu từ Trung Quốc hoặc Hàn Quốc. Vì vậy, đa số xe điện và xe hybrid sạc ngoài được trao đổi giữa EU và Anh hiện chưa đáp ứng được các yêu cầu về xuất xứ.

Để tháo gỡ khó khăn, Brussels và London đã thiết lập cơ chế chuyển tiếp, cho phép tạm thời coi các bộ pin được lắp ráp từ tế bào pin nhập khẩu từ Trung Quốc là sản phẩm có xuất xứ nội địa. Biện pháp này nhằm tạo thêm thời gian để ngành sản xuất pin tại Liên minh châu Âu và Anh phát triển, đồng thời giúp các hãng ôtô tiếp tục được hưởng ưu đãi thuế quan.

Cơ chế chuyển tiếp ban đầu dự kiến kết thúc vào ngày 1/1/2024, nhưng đã được gia hạn thêm ba năm sau khi Hiệp hội Các nhà sản xuất ôtô châu Âu và Hiệp hội Các nhà sản xuất và kinh doanh ôtô Anh cảnh báo ngành công nghiệp pin châu Âu chưa đủ năng lực đáp ứng nhu cầu. Theo lộ trình hiện nay, các quy định chặt chẽ hơn về xuất xứ sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.

Cụ thể, để được miễn thuế nhập khẩu khi trao đổi giữa Liên minh châu Âu và Anh, xe điện phải đáp ứng đồng thời ba điều kiện: ít nhất 55% giá trị gia tăng của xe phải có xuất xứ phù hợp với thỏa thuận; tỷ lệ này đối với bộ pin phải đạt 70% và đối với các tế bào pin phải đạt 65%. Nếu không đáp ứng đủ các điều kiện trên, xe sẽ bị áp thuế nhập khẩu 10%.

Tuy nhiên, dù hàng tỷ euro đã được đầu tư trong những năm gần đây, trong đó có việc mở rộng năng lực sản xuất của tập đoàn pin Trung Quốc CATL và tập đoàn LG của Hàn Quốc, sản lượng pin tại châu Âu vẫn chưa đủ đáp ứng nhu cầu của ngành ôtô.

Theo Hiệp hội Các nhà sản xuất ôtô châu Âu, khoảng 82% trong tổng số gần 500.000 xe điện dự kiến xuất khẩu từ Liên minh châu Âu sang Anh sẽ không đáp ứng được các quy định mới về xuất xứ. Nếu không có giải pháp tháo gỡ, những chiếc xe này sẽ phải chịu thuế nhập khẩu 10%, khiến giá bán có thể tăng thêm hàng nghìn euro mỗi xe.

Hiệp hội Các nhà sản xuất ôtô châu Âu ước tính khoản thuế bổ sung có thể khiến các nhà sản xuất ô tô châu Âu phải gánh thêm khoảng 1,5 tỷ euro chi phí mỗi năm. Đây sẽ là sức ép không nhỏ trong bối cảnh các thương hiệu ôtô châu Âu đang phải cạnh tranh gay gắt với các hãng xe Trung Quốc trên thị trường Anh.

Ở chiều ngược lại, Hiệp hội Các nhà sản xuất và kinh doanh ôtô Anh ước tính các nhà sản xuất ôtô Anh cũng có thể phải chịu thêm khoảng 400 triệu euro chi phí đối với xe xuất khẩu sang Liên minh châu Âu. Như vậy, việc siết chặt quy định về xuất xứ có nguy cơ gây thiệt hại cho ngành ô tô của cả hai bên.

Trước tình hình này, Hiệp hội Các nhà sản xuất ôtô châu Âu và Hiệp hội Các nhà sản xuất và kinh doanh ôtô Anh kêu gọi lãnh đạo Liên minh châu Âu và Anh tìm kiếm giải pháp phù hợp nhằm tránh gây gián đoạn thương mại ôtô. Hiệp hội Các nhà sản xuất ôtô châu Âu đề xuất tiếp tục duy trì các quy định linh hoạt hơn về xuất xứ bộ pin trong thêm ba năm, tạo điều kiện để ngành công nghiệp pin châu Âu có thời gian mở rộng năng lực sản xuất.

Nguy cơ áp thuế mới xuất hiện đúng thời điểm ngành ôtô châu Âu đang đẩy mạnh chuyển đổi sang xe điện và chịu sức ép cạnh tranh ngày càng lớn từ Trung Quốc, cho thấy những hệ lụy của Brexit vẫn tiếp tục đặt ra thách thức đối với hoạt động sản xuất và thương mại giữa Liên minh châu Âu và Anh./.

(TTXVN/Vietnam+)

Nguồn VietnamPlus: https://www.vietnamplus.vn/brexit-tiep-tuc-gay-suc-ep-len-nganh-oto-chau-au-post1149782.vnp