Bùi Thịnh Đa và búp bê sứ: Từ tình yêu đi ra thế giới và hành trình truyền lửa nghề

Khi cái đẹp không nằm ở thị giác

Khởi đầu từ niềm đam mê nặn đất sét từ năm lớp 6, trải qua gần một thập kỷ tôi luyện, Bùi Thịnh Đa đã đưa những con búp bê khớp cầu (BJD) của mình đến với nhiều nhà sưu tập tại Pháp, Ý. Một trong những dấu mốc khiến Đa thay đổi cách nhìn về nghề đến từ một "đề bài" đặc biệt tại Mỹ: Làm búp bê cho người khiếm thị.

Sản phẩm đầu tiên vào năm 2018 của Bùi Thịnh Đa.

Thử thách này buộc chàng trai trẻ phải thay đổi hoàn toàn tư duy sáng tạo. Không còn dựa vào màu sắc hay ánh sáng, cậu bạn sinh năm 2K4 phải đặt câu hỏi: Làm sao để một người không thể nhìn thấy vẫn cảm nhận được trọn vẹn một tác phẩm nghệ thuật?

Câu trả lời nằm ở xúc giác và sự kết nối cảm xúc. Bùi Thịnh Đa dồn nhiều thời gian xử lý bề mặt gốm đạt độ mượt cao nhất để "nịnh" tay người chạm. Nhưng chi tiết khiến cậu tâm đắc nhất lại nằm trong kiện hàng gửi đi: Một bức thư tay được chuyển ngữ sang chữ nổi Braille.

Búp bê chân dung với đường nét "sao y bản chính".

"Mình muốn khi khách hàng chạm vào, họ không chỉ cảm nhận hình khối, mà còn 'đọc' được tâm ý của người làm ra nó", Đa chia sẻ.

Từ đó, những con búp bê khớp cầu (BJD) vượt khỏi vai trò vật phẩm trưng bày để trở thành cầu nối cảm xúc. Ngay cả dòng búp bê mô phỏng bệnh bạch biến (Vitiligo) cũng được Đa phát triển theo hướng nhân văn hơn: Không chỉ để lạ mắt, mà để những người có khiếm khuyết cơ thể khi chạm vào, có thể tìm thấy sự đồng cảm và được an ủi.

Búp bê bạch biến với nhiều cảm xúc.

"Cuộc chơi" với lửa và chiếc máy khoan của ba

Để có đủ kinh nghiệm đứng lớp truyền nghề hôm nay, Đa của những ngày đầu đã phải trải qua những bài học khắc nghiệt từ lò nung 1.200 độ C.

Chọn chất liệu sứ (porcelain) đồng nghĩa với việc chấp nhận tỷ lệ đào thải cao - làm 4 hỏng 3. Chỉ một vết nứt nhỏ do nhiệt độ, mọi công sức điêu khắc hàng tháng trời có thể tan biến trong tích tắc.

Búp bê gốm (porcelain).

Trong căn phòng làm việc phủ đầy bụi mịn, chiếc máy khoan cầm tay do ba mua tặng trở thành biểu tượng cho sự đồng hành lặng lẽ. Nó giúp Bùi Thịnh Đa xử lý những khớp cầu phức tạp, sửa từng chi tiết nhỏ, và quan trọng hơn, giúp cậu trụ vững sau những lần thất bại. "Từng mẻ hỏng đều rất đau, nhưng cũng dạy mình kiên nhẫn hơn", Đa nói.

Giữa áp lực sản xuất, đơn hàng quốc tế và tiêu chuẩn khắt khe, chàng trai Gen Z vẫn chọn cách đi chậm, chắc, kiên trì tôi luyện từng thớ đất vô tri để mỗi sản phẩm đủ tinh xảo bước ra thị trường toàn cầu.

Từ những buổi học "tuột đường" đến mùa Xuân "tạo hình"

Nếu trước đây Đa quen với sự tĩnh lặng khi làm việc một mình, thì năm 2026, cậu chọn bước ra ngoài để tìm kiếm sự kết nối. Việc mở workshop với Bùi Thịnh Đa không mang gánh nặng "giữ nghề" to tát, mà đơn giản là nơi để những tâm hồn đồng điệu gặp gỡ và cộng hưởng sáng tạo.

"Khi đứng lớp, mình được gặp nhiều bạn từ nhiều ngành nghề khác nhau, điều đó giúp mình có thêm rất nhiều ý tưởng mới", Đa chia sẻ.

Nhưng thực tế truyền nghề không "mộng mơ" như trên ảnh. Đa không ngại kể về những buổi học viên vì quá tập trung nặn đất mà bị chóng mặt "tuột đường". Những tình huống thực tế ấy giúp Đa nhận ra trách nhiệm của người đứng lớp: Không chỉ dạy nặn đẹp, mà còn phải quan tâm đến sức bền và tâm lý của người học.

Dù đã có chỗ đứng vững chắc, chàng trai 2004 vẫn khiêm tốn nhận mình mới đang ở giai đoạn "tạo hình". Với Bùi Thịnh Đa, hành trình phía trước không phải là để tận hưởng danh xưng, mà là tiếp tục cần mẫn nhào nặn, để ngọn lửa đam mê với búp bê sứ Việt Nam được lan tỏa một cách bền vững và tử tế.