Bước chuyển cho công tác bồi thường, tái định cư

Dự án Đường ven sông Đồng Nai thông xe kỹ thuật đầu năm 2026. Ảnh: Hoàng Lộc

Quá trình triển khai thực hiện, công tác TĐC đã có chuyển biến rõ nét theo hướng chủ động, đi trước một bước. Qua đó, góp phần ổn định đời sống người dân và đẩy nhanh tiến độ các dự án phát triển kinh tế - xã hội.

Gỡ “điểm nghẽn” giải phóng mặt bằng

Những năm gần đây, Đồng Nai bước vào giai đoạn tăng tốc phát triển hạ tầng với hàng loạt dự án như: sân bay, cảng biển, đường vành đai, đường cao tốc... Áp lực tiến độ, trong khi quy định liên quan đến đất đai thay đổi, việc xác minh nguồn gốc và định giá đất kéo dài, những tồn tại trong quản lý đất đai trước đây khiến công tác bồi thường, hỗ trợ, TĐC gặp nhiều khó khăn.

Trước thực tế đó, Nghị quyết số 14 được ban hành nhằm tăng cường sự lãnh đạo của Đảng; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai; đảm bảo công khai, minh bạch và quyền lợi tối đa của người dân, doanh nghiệp. Sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, từ cấp ủy, chính quyền đến ủy ban MTTQ Việt Nam và các đoàn thể các cấp đã từng bước mang lại hiệu quả cả về nhận thức lẫn thực hiện.

Điển hình rõ nhất là tại Dự án Đường cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu có thời điểm, công tác giải phóng mặt bằng tưởng chừng bế tắc bởi hàng trăm hộ dân sử dụng đất không đúng mục đích khiến công tác lập phương án bồi thường, hỗ trợ, TĐC gặp rất nhiều khó khăn. Bên cạnh việc triển khai các bước theo quy định, nhiều tổ công tác do người đứng đầu cấp ủy, chính quyền trực tiếp phụ trách đã “đi từng ngõ, gõ cửa từng nhà” tuyên truyền, vận động, đối thoại giải quyết tận gốc vấn đề người dân quan tâm. Nhờ đó, các hộ dân đồng thuận bàn giao mặt bằng trước khi nhận đủ quyền lợi, góp phần quan trọng để dự án được triển khai theo kế hoạch.

Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Bí thư Đảng ủy phường Trấn Biên Hồ Văn Nam chia sẻ: Giải phóng mặt bằng luôn là khâu khó khăn nhất trong triển khai các dự án. Để rút ngắn thời gian thực hiện, yếu tố then chốt là tạo được sự đồng thuận giữa người dân và chính quyền. Muốn vậy, chính quyền phải bảo đảm công khai, minh bạch trong mọi khâu; kịp thời giải quyết thấu đáo các thắc mắc, kiến nghị của người dân trên cơ sở tuân thủ pháp luật, đồng thời bảo đảm tối đa quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Cùng với đó, công tác xây dựng các khu TĐC được quan tâm triển khai. Với quan điểm nơi ở mới bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ, các khu TĐC được yêu cầu đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và xã hội để từng bước hình thành những khu dân cư tập trung, khu đô thị mới. Không ít khu TĐC đã và đang phát huy hiệu quả trong tạo không gian sống mới cho người dân như: Lộc An - Bình Sơn, Tam Hiệp, Long Đức, Long Phước, Tân Phong…

Theo báo cáo đánh giá của UBND tỉnh, thời gian qua, việc triển khai thực hiện nghị quyết đã tạo sự thống nhất trong lãnh đạo, chỉ đạo; hình thành cơ chế phối hợp cụ thể, góp phần thúc đẩy tiến độ nhiều dự án trọng điểm. Đáng chú ý, công tác bồi thường, hỗ trợ, TĐC ngày càng đi vào nền nếp, bảo đảm công khai, minh bạch, giảm bớt khiếu nại, khiếu kiện. Việc quan tâm bố trí chỗ ở, hỗ trợ ổn định đời sống và sinh kế đã tạo sự đồng thuận xã hội, góp phần tháo gỡ “điểm nghẽn” giải phóng mặt bằng, tạo động lực phát triển.

Cần tiếp tục phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Hà, kết quả và kinh nghiệm tại một số dự án cho thấy, ở đâu cấp ủy, chính quyền vào cuộc quyết liệt, ở đó công tác thu hồi đất đạt hiệu quả, tạo được sự đồng thuận cao. Ngược lại, nơi nào thiếu quyết tâm, thiếu sâu sát thì tiến độ chậm, phát sinh vướng mắc. Chính vì vậy, yêu cầu đặt ra là tiếp tục phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng, nâng cao trách nhiệm của chính quyền và các tổ chức trong hệ thống chính trị.

Cùng với đó, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở. Công khai, minh bạch chính sách, phương án bồi thường, hỗ trợ, TĐC. Kịp thời lắng nghe, giải quyết thấu đáo kiến nghị của người dân, qua đó củng cố niềm tin và tạo được sự đồng thuận xã hội.

Một số giải pháp UBND tỉnh chỉ đạo các xã, phường, Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh tập trung thực hiện thời gian tới là: nâng cao hiệu quả truyền thông, tăng cường đối thoại với người dân; tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách phù hợp thực tiễn; kịp thời tháo gỡ khó khăn trong quá trình thực hiện. Đồng thời kiện toàn tổ chức bộ máy làm công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng theo hướng tinh gọn, hiệu quả, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ.

Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Út tại Hội nghị nghe báo cáo công tác giải ngân vốn đầu tư công mới đây lưu ý, phải bảo đảm các khu TĐC được xây dựng đi trước một bước, đầu tư đồng bộ hạ tầng để bảo đảm điều kiện sống của người dân bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.

Ông Nguyễn Hồng Quế, Phó Trưởng phòng Đất đai, Sở Nông nghiệp và Môi trường cho rằng: Thời gian qua, việc triển khai Nghị quyết số 14 trên địa bàn tỉnh đã đạt được những kết quả tích cực. Thời gian tới, cần xác định đây tiếp tục là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, trong đó vai trò lãnh đạo của cấp ủy và sự gương mẫu của cán bộ, đảng viên có ý nghĩa quyết định. Khi các vướng mắc được giải quyết kịp thời, bảo đảm hài hòa lợi ích, công tác giải phóng mặt bằng sẽ thuận lợi, tạo nền tảng để Đồng Nai phát triển nhanh và bền vững.

Hoàng Lộc