'Bước tiến lớn nhất' trong quan hệ quốc phòng Anh - Ba Lan

Thông cáo báo chí của Chính phủ Anh nhấn mạnh nước này xem Ba Lan là một đối tác kinh tế quan trọng và là một trong những đối tác quốc phòng-an ninh gần gũi nhất. Hiệp ước quốc phòng-an ninh mới đánh dấu "mối quan hệ lịch sử" giữa London và Warsaw, mở ra cơ hội cho hai bên hợp tác với nhau chặt chẽ hơn nữa để cùng bảo vệ châu Âu trong tương lai.

Thủ tướng Anh Keir Starmer (bên phải) và Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk ký Hiệp ước quốc phòng-an ninh mới giữa hai nước, ngày 27-5. Ảnh: Reuters

"Anh và Ba Lan vốn đã là những đồng minh và bạn bè gần gũi. Tuy nhiên, các thách thức mà châu Âu đang phải đối mặt hiện nay đòi hỏi một mối quan hệ đối tác mạnh mẽ hơn nữa. Hiệp ước này đánh dấu bước tiến lớn nhất trong quan hệ quốc phòng-an ninh giữa Anh và Ba Lan trong nhiều thập niên, cho phép chúng tôi đối phó với những mối đe dọa an ninh hiện đại tuy có thể ít hữu hình hơn nhưng không kém phần nguy hiểm. Nỗ lực hợp tác chung sẽ giúp bảo đảm an toàn cho hai nước trong những năm tới. Hiệp ước cũng thể hiện cam kết của tôi trong việc hợp tác chặt chẽ hơn với các đối tác châu Âu nhằm tăng cường an ninh và cơ hội cho người dân trong nước cũng như ổn định trên toàn châu lục", Thủ tướng Anh Keir Starmer khẳng định.

Chính phủ Anh cho biết, trong các nội dung hợp tác trong khuôn khổ hiệp ước sẽ có việc thiết kế và phát triển các loại vũ khí phòng không mới, qua đó nâng cao khả năng phối hợp tác chiến trên mọi lĩnh vực. Anh và Ba Lan cũng sẽ đẩy mạnh sử dụng các hệ thống không người lái nhằm củng cố sườn phía Đông của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Các lực lượng trên bộ của hai nước sẽ tiến hành các cuộc tập trận quy mô lớn nhằm nâng cao khả năng phối hợp trong tác chiến chống máy bay không người lái, tác chiến điện tử. Trong một nỗ lực đón đầu các mối đe dọa của tương lai, từ tấn công mạng cho tới các chiến dịch thông tin xấu độc, Anh và Ba Lan cũng sẽ thúc đẩy hợp tác ngăn chặn âm mưu gây chia rẽ của các chủ thể thù địch thông qua chia sẻ chuyên môn, diễn tập chung và phối hợp ứng phó.

AFP dẫn lời Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk nhấn mạnh Hiệp ước quốc phòng-an ninh mới với Anh đánh dấu “thời khắc lịch sử”. Chính phủ Ba Lan cho biết hiệp ước sẽ tạo cơ sở cho các cuộc tập trận quân sự chung, chia sẻ thông tin tình báo, hợp tác trong các lĩnh vực an ninh mạng và an ninh y tế.

Thông tin về Hiệp ước quốc phòng-an ninh mới được hai nước công bố trong bối cảnh chi tiêu quốc phòng của Anh đang tăng mạnh. Trong “Đánh giá chiến lược quốc phòng” (SDR) được công bố vào giữa năm ngoái, Chính phủ của Thủ tướng Keir Starmer đặt trọng tâm vào các mục tiêu nâng cao năng lực răn đe thông qua việc chuyển toàn bộ quân đội sang trạng thái sẵn sàng chiến đấu, tăng cường an ninh khu vực châu Âu-Đại Tây Dương, mở rộng hạm đội tàu ngầm tấn công, mở rộng năng lực sản xuất quốc phòng để đáp ứng kịp thời trong các tình huống khủng hoảng, củng cố quan hệ với các đồng minh và nâng cao vị thế trong NATO. Theo Reuters, Hiệp ước quốc phòng-an ninh với Ba Lan là thỏa thuận quốc phòng mới nhất của Anh với một nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) sau các thỏa thuận tương tự với Pháp và Đức.

Sau khi chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump yêu cầu EU phải gánh vác trách nhiệm lớn hơn đối với an ninh của châu Âu, qua đó đặt dấu hỏi chấm về vai trò của NATO, cả Anh lẫn Ba Lan đều tích cực thúc đẩy các thỏa thuận quốc phòng với các nước khác. Trước Anh, Ba Lan đã ký với Pháp một hiệp ước hữu nghị và hợp tác tăng cường hồi năm 2025, trong đó có các điều khoản về quốc phòng và hỗ trợ lẫn nhau mà Pháp chỉ dành cho những đồng minh gần gũi nhất. Thủ tướng Donald Tusk khẳng định việc Ba Lan ký các hiệp ước quốc phòng với các nước châu Âu, bên cạnh quan hệ liên minh với Mỹ, là nhằm bảo đảm “an ninh toàn diện”. Ba Lan hiện đang đẩy mạnh hiện đại hóa quân đội hướng tới mục tiêu đến thập niên 2030 sẽ sở hữu "đội quân mạnh nhất châu Âu". Xét về tỷ lệ phần trăm thì Ba Lan là quốc gia chi nhiều nhất cho quốc phòng-hơn 4,8% tổng sản phẩm nội địa (GDP) trong năm nay, trong số các thành viên NATO, vượt qua cả Mỹ.