Ca nhau cài răng lược hiếm gặp ở sản phụ chưa từng mổ lấy thai

Chị N.T.T. (37 tuổi, trú tại xã Nam Cửa Việt, tỉnh Quảng Trị) mang thai lần thứ 4. Trước đó, chị có 2 lần sinh thường và 1 lần thai lưu sau sẩy thai nội khoa có nạo buồng tử cung.

Sản phụ hồi phục sau phẫu thuật cấp cứu. Ảnh: M.C.

Khi chuyển dạ, sản phụ được tiếp nhận tại Khoa Phụ sản (Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị). Qua khai thác tiền sử và thăm khám, ê-kíp sản khoa lưu ý các yếu tố nguy cơ. Tuy nhiên, thời điểm nhập viện, sản phụ đã xuất hiện những cơn co tử cung khiến các dấu hiệu gợi ý nhau cài răng lược không biểu hiện rõ.

Cuộc sinh diễn ra thuận lợi. Sản phụ sinh thường một bé trai nặng 3.600 gram. Sau sinh, tử cung co hồi tốt, sức khỏe sản phụ ổn định. Tuy nhiên, nhau không bong tự nhiên. 

Ê-kíp tiến hành bóc nhau bằng tay nhưng bánh nhau bám rất chặt, việc bóc tách gặp nhiều khó khăn và ngay sau đó xuất hiện chảy máu nhiều. Sản phụ nhanh chóng có biểu hiện sốc mất máu.

Trước diễn biến bất thường, các bác sĩ lập tức nghĩ đến khả năng nhau cài răng lược. Theo các bác sĩ, nếu tiếp tục cố gắng bóc tách để lấy bánh nhau, vùng nhau bám bất thường có thể gây chảy máu ồ ạt, đe dọa tính mạng sản phụ.

Sau khi giải thích và nhận được sự đồng thuận của gia đình, các bác sĩ chuyển mổ cấp cứu, cắt tử cung để kiểm soát chảy máu và đảm bảo an toàn tính mạng cho người bệnh.

Trong phẫu thuật, các bác sĩ ghi nhận tử cung lớn, đáy tử cung cao trên rốn khoảng 5 cm, đồng thời hệ thống mạch máu tăng sinh nhiều. Ê-kíp lần lượt kiểm soát các cuống mạch và dây chằng hai bên, bộc lộ và thắt bó mạch tử cung để kiểm soát chảy máu. Sau đó, bác sĩ cắt ngang đoạn eo tử cung, bảo tồn cổ tử cung và 2 buồng trứng.

Khi mở tử cung kiểm tra, các bác sĩ phát hiện bánh nhau bám ở vùng đáy tử cung, lan ra mặt sau, ăn sâu vào lớp cơ tử cung, bám rất chặt, phù hợp với nhau cài răng lược thể increta. Sản phụ được truyền tổng cộng 5 đơn vị máu, gồm 3 đơn vị trong phẫu thuật và 2 đơn vị sau phẫu thuật. Sau một tuần điều trị, sức khỏe của mẹ và bé ổn định và được xuất viện.

Theo các bác sĩ, đây là trường hợp khá hiếm gặp bởi sản phụ không có tiền sử mổ lấy thai, một yếu tố nguy cơ thường gặp của nhau cài răng lược. 

Bánh nhau lại bám ở mặt sau tử cung, trong khi sản phụ đã chuyển dạ với các cơn co tử cung, khiến những dấu hiệu gợi ý trên siêu âm không rõ, gây khó khăn cho việc nhận diện và chẩn đoán trước sinh.

Thực tế, chính diễn biến sau sinh như nhau không bong, bóc nhau khó khăn, chảy máu nhiều và nhanh chóng xuất hiện sốc mất máu đã trở thành những dấu hiệu quan trọng giúp ê-kíp nhận diện tình huống nguy hiểm và chuyển hướng xử trí kịp thời.

Từ trường hợp này, các bác sĩ khuyến cáo thai phụ cần chủ động khám thai định kỳ, thực hiện đầy đủ các mốc siêu âm, sàng lọc và cung cấp đầy đủ tiền sử sản khoa cho bác sĩ, đặc biệt là tiền sử mổ lấy thai, nạo hút thai hoặc các thủ thuật can thiệp vào tử cung.

Nhau cài răng lược không phải lúc nào cũng biểu hiện rõ yếu tố nguy cơ. Việc theo dõi thai kỳ tại cơ sở y tế có chuyên môn và khả năng xử trí cấp cứu sản khoa sẽ giúp phát hiện sớm bất thường, chủ động phương án can thiệp và giảm thiểu nguy cơ cho mẹ và bé.