Cả nước có 135 sản phẩm xi măng và clinker công bố EPD

Thông tin tại Hội thảo khởi động dự án "Hỗ trợ kỹ thuật cho Việt Nam xây dựng chương trình EPD cho sản phẩm xi măng", ông Lương Đức Long, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Xi măng Việt Nam (VNCA) cho biết, hiện có 6 doanh nghiệp xi măng có sản phẩm công bố EPD, gồm INSEE (12 sản phẩm bao gồm cả clinker), Chinfon (5 sản phẩm), SCG Cement Construction Materials Việt Nam (16 sản phẩm), Vicem Hà Tiên (51 sản phẩm), Xi măng Xuân Thành (13 sản phẩm) và Xi măng Lam Thạch (38 sản phẩm).

Ông Lương Đức Long, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Xi măng Việt Nam.

Xét theo địa bàn, miền Nam có 63 sản phẩm công bố EPD, chiếm 46,67%; miền Bắc có 56 sản phẩm, chiếm 41,48%; miền Trung có 16 sản phẩm, chiếm 11,85%.

Ông Lương Đức Long cũng cho biết, ngành xi măng Việt Nam hiện có 63 nhà máy đồng bộ, có sản xuất clanhke, với 89 dây chuyền công nghệ. Tổng công suất thiết kế đạt khoảng 126 triệu tấn xi măng và 113 triệu tấn clinker mỗi năm. Năm 2025, lượng xi măng tiêu thụ trong nước đạt 75,59 triệu tấn, xuất khẩu đạt 21,77 triệu tấn.

Quy mô sản xuất lớn cùng yêu cầu giảm phát thải khí nhà kính đặt ra nhu cầu cấp thiết về chuyển đổi công nghệ, sử dụng hiệu quả tài nguyên và minh bạch hóa thông tin môi trường của sản phẩm.

"EPD được xem là công cụ hỗ trợ công bố thông tin về tác động môi trường, phục vụ quá trình đánh giá và lựa chọn vật liệu xây dựng", ông Long nói.

Theo ông Lương Đức Long, suất phát thải trung bình toàn ngành đối với clinker đạt khoảng 0,91 tấn CO₂/tấn sản phẩm; mức thấp nhất tại một cơ sở là 0,87 tấn CO₂/tấn clinker.

Đối với xi măng tiêu thụ trong nước, xuất phát thải ước tính là 0,65 tấn CO₂/tấn xi măng, với giả định hàm lượng clinker 70%. Với xi măng xuất khẩu, con số này là 0,82 tấn CO₂/tấn sản phẩm, tương ứng hàm lượng clinker 90%.

Đáng chú ý, công đoạn sản xuất clinker chiếm khoảng 95,6% tổng phát thải liên quan đến sản xuất xi măng; điện sử dụng trong công đoạn nghiền chiếm 4,4%. Trong sản xuất clinker, phát thải từ nguyên liệu chiếm 58,74%, nhiên liệu chiếm 36,79% và điện chiếm 4,47%.

Nhiều dây chuyền sản xuất đã chủ động cải tiến công nghệ, áp dụng các giải pháp nhằm giảm phát thải.

Để giảm phát thải, hiện nay các nhà máy đã áp dụng các giải pháp giảm tiêu hao nhiệt trong quá trình nung clinker, sử dụng nhiên liệu thay thế từ chất thải, tiết kiệm điện và giảm hàm lượng clinker trong xi măng thông qua sử dụng vật liệu thay thế.

Ông Lương Đức Long đánh giá, với quy mô sản xuất của toàn ngành xi măng và số lượng sản phẩm công bố EPD hiện có, cho thấy nhu cầu xây dựng và công bố EPD cho sản phẩm xi măng còn rất lớn, đối với cả thị trường trong nước và xuất khẩu.

Tuy nhiên, việc triển khai hiện còn gặp hạn chế về hệ thống tiêu chuẩn và năng lực chứng nhận. Đặc biệt, Việt Nam chưa có tổ chức chứng nhận EPD theo tiêu chuẩn quốc tế và chưa có tiêu chuẩn EPD riêng.

Thực trạng này cho thấy việc mở rộng công bố EPD cần đi cùng với hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, nâng cao năng lực chuyên môn và thúc đẩy sự tham gia của doanh nghiệp. Đây cũng là một trong những hướng đi hỗ trợ ngành xi măng minh bạch hóa tác động môi trường của sản phẩm, đáp ứng yêu cầu giảm phát thải và chuyển đổi xanh.