Các gã khổng lồ AI Trung Quốc chuyển sang mô hình đóng: Hiệu năng và doanh thu lên ngôi

Các công ty Trung Quốc, gồm cả Alibaba và Zhipu AI, đã quyết định không công khai mã nguồn một số mô hình AI (trí tuệ nhân tạo) mới nhất, khi tìm cách khai thác tối đa giá trị sử dụng thông qua kênh tạo doanh thu chính thức.

Dù không có công ty nào tuyên bố từ bỏ chiến lược mã nguồn mở, động thái đó phản ánh xu hướng trong ngành khi các mô hình AI mạnh nhất ngày càng nhiều tham số hơn, khiến việc triển khai trên phần cứng cục bộ trở nên khó khăn hơn.

Alibaba, Zhipu AI và các hãng AI Trung Quốc đang chuyển hướng sang mô hình độc quyền để kiếm tiền - Ảnh: MTG

Tuần này, Alibaba đã phát hành ba mô hình AI độc quyền, chỉ có thể truy cập thông qua nền tảng đám mây chính thức hoặc trang web chatbot của họ. Cụ thể gồm Qwen3.6-Plus (mô hình có khả năng lập trình được cải thiện), Wan2.7-Image (mô hình có thể tạo và chỉnh sửa hình ảnh với độ chính xác cao) và Qwen3.5-Omni (mô hình đa phương thức hỗ trợ xử lý văn bản, âm thanh, hình ảnh và video). Phiên bản Qwen3-Omni, trình làng vào tháng 9.2025, từng được mở mã nguồn.

Theo một phát ngôn viên của Alibaba Cloud, Qwen3.5-Omni sẽ không được mở mã nguồn vì dòng Omni ít phổ biến hơn trong cộng đồng nhà phát triển, dựa trên số liệu tải xuống trên nền tảng AI mã nguồn mở Hugging Face.

Alibaba Cloud là đơn vị về AI và điện toán đám mây của gã khổng lồ thương mại điện tử Alibaba.

Qwen đã tích lũy số lượng mô hình AI phái sinh trong cộng đồng nhà phát triển nhiều hơn cả Google và Meta cộng lại - Ảnh: Tân Hoa Xã

Ưu tiên kích thước và khả năng của mô hình AI

Sau khi phát hành, nhà nghiên cứu Zheng Chujie thuộc Qwen đã gợi ý trên X rằng nhóm này đang ưu tiên kích thước và khả năng của mô hình AI.

“Tôi tin rằng việc xây dựng các mô hình AI chủ lực với hiệu năng tiên tiến nhất (SOTA) luôn là ưu tiên hàng đầu. Việc cung cấp các mô hình nhỏ hơn nhưng kém năng lực không quá quan trọng hay cấp bách”, ông viết.

Sau khi DeepSeek phát hành mô hình suy luận R1 gây tiếng vang vào tháng 1.2025, các công ty AI Trung Quốc hiện thống trị hệ sinh thái mã nguồn mở toàn cầu. Qwen đã tích lũy số lượng mô hình AI phái sinh trong cộng đồng nhà phát triển nhiều hơn cả Google và Meta cộng lại, theo dữ liệu từ Hugging Face.

Sự tăng trưởng này chủ yếu đến từ việc Alibaba phát hành nhiều phiên bản nhỏ của các mô hình Qwen, thường có quy mô vài tỉ tham số, cho phép các nhà phát triển toàn cầu tự do tải xuống và tùy chỉnh cho mục đích sử dụng cụ thể.

Các mô hình hàng đầu trong ngành AI như dòng Claude của Anthropic có hàng nghìn tỉ tham số, nhưng điều này cũng khiến việc huấn luyện và vận hành chúng đòi hỏi nhiều tài nguyên tính toán.

Nhiều công ty Trung Quốc giữ các mô hình AI mạnh nhất của họ ở dạng độc quyền, gồm cả Xiaomi và ByteDance. Alibaba đã phát hành mô hình AI nghìn tỉ tham số đầu tiên vào tháng 9.2025 thuộc dòng Max và vẫn giữ ở dạng độc quyền. Ứng dụng AI tiêu dùng chủ lực Qwen của Alibaba được vận hành bởi dòng mô hình Max này.

Hiện chưa rõ Qwen3.5-Omni lớn hơn bao nhiêu tham số so với phiên bản trước. Alibaba chưa phản hồi khi được đề nghị bình luận.

Việc mở nguồn các mô hình AI tạo ảnh và video mạnh mẽ vấp phải chỉ trích những tháng gần đây do lo ngại bị lạm dụng. Tháng 1, một số nhà nghiên cứu tại Mỹ xác định các mô hình tạo video Wan của Alibaba góp phần lan truyền nội dung nhạy cảm trực tuyến do thiếu các biện pháp bảo vệ đầy đủ.

Kể từ đó, Alibaba đã phát hành các mô hình dòng Wan mới nhất dưới dạng phần mềm độc quyền, gồm cả Wan2.7-Image ra mắt hôm 1.4.

CEO Zhipu AI: Không còn cần mở mã nguồn để nâng cao nhận diện hình ảnh công ty

Zhipu AI tháng trước đã phát hành GLM-5-Turbo, mô hình được tối ưu hóa để tích hợp với nền tảng tác tử AI mã nguồn mở OpenClaw.

Zhipu AI từng cam kết tiếp tục công khai mã nguồn các mô hình GLM chính của mình. Thế nhưng, Giám đốc điều hành Zhang Peng của Zhipu AI hôm 31.3 gợi ý trong cuộc họp báo cáo kết quả kinh doanh rằng Zhipu AI (có tên gọi Z.ai trên phạm vi quốc tế) không còn cần mở mã nguồn để nâng cao nhận diện hình ảnh công ty trên toàn cầu.

“Nhiều khách hàng từng thử triển khai các mô hình AI mã nguồn mở của Zhipu AI trên hệ thống nội bộ đang dần chuyển sang sử dụng sử dụng API (giao diện lập trình ứng dụng) dựa trên đám mây của chúng tôi”, Zhang Peng tuyên bố, khi công ty báo cáo mức tăng trưởng doanh thu hằng năm lên tới ba chữ số.

Một số sản phẩm AI sinh lợi nhất của ngành công nghiệp trong nước được vận hành bởi các mô hình đóng, chẳng hạn công cụ tạo video Kling AI của Kuaishou. Tuần trước, Kuaishou báo cáo doanh thu 340 triệu nhân dân tệ (49,3 triệu USD) từ Kling AI trong quý 4/2025. Kuaishou kỳ vọng doanh thu hàng năm của Kling AI sẽ tăng gấp đôi trong 2026.