Các hãng bay quốc tế xin lùi thời gian khai thác tại Sân bay Long Thành
Cảng hàng không quốc tế Long Thành nếu đưa vào khai thác phải được xem xét trên cơ sở mức độ hoàn thành đầu tư và khả năng vận hành đồng bộ của toàn bộ dây chuyền.

Cảng hàng không quốc tế Long Thành dự kiến khai thác thương mại từ ngày 24/12/2026. (Ảnh: PV/Vietnam+)
Xác định việc đưa Cảng hàng không quốc tế Long Thành vào khai thác trong năm 2026 là mục tiêu quan trọng, cần tập trung nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ thực hiện, tuy nhiên, phía Bộ Xây dựng nêu ra quan điểm, thời điểm khai thác thương mại phải được xem xét trên cơ sở kết quả hoàn thành đồng bộ các điều kiện, thủ tục, vận hành thử và đánh giá an toàn thực tế; không đánh đổi yêu cầu an toàn, an ninh, chất lượng và tính liên tục của hoạt động hàng không để đáp ứng mốc tiến độ.
Nhiều hãng xin lùi lịch khai thác
Theo phương án khai thác giai đoạn đầu được Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) xây dựng, từ thời điểm mở cửa (0 giờ ngày 24/12/2026) đến hết lịch bay mùa đông 2026 (27/3/2027), Sân bay Long Thành sẽ ưu tiên vận hành khu cánh tây và khu vực trung tâm nhà ga hành khách với 4 đảo làm thủ tục check-in.
Trong giai đoạn khởi động này, ACV dự kiến tổ chức khai thác tối đa khoảng 366 chuyến bay mỗi tuần (tương đương khoảng 20-30 chuyến bay/ngày), bao gồm 322 chuyến bay quốc nội và 44 chuyến bay quốc tế. Hai hãng hàng không nội địa đầu tiên tham gia vận hành là Vietnam Airlines và Vietjet Air.
Để tạo điều kiện thu hút các hãng hàng không chuyển hoạt động khai thác sang Sân bay Long Thành, các hãng bay được áp dụng các chính sách ưu đãi về giá dịch vụ hàng không theo quy định của Nhà nước. Ngoài ra, ACV đã xây dựng chương trình ưu đãi riêng đối với các hãng hàng không và doanh nghiệp khai thác tại Long Thành, trong đó dự kiến giảm từ 20-50% đối với một số loại giá dịch vụ hàng không trong giai đoạn 2026-2027 nhằm hỗ trợ các hãng hàng không trong giai đoạn chuyển đổi khai thác.
Kết quả khảo sát của Cục Hàng không Việt Nam qua làm việc và ghi nhận ý kiến trong và ngoài nước, các hãng hàng không quốc tế đều ủng hộ việc chuyển đổi khai thác sang Sân bay Long Thành với năng lực hạ tầng tốt, hiện đại và công suất đáp ứng được nhu cầu tăng trưởng trong giai đoạn hiện nay. Tuy nhiên, các hãng kiến nghị chuyển khai thác vào lịch bay mùa đông 2027 hoặc muộn hơn để đảm bảo thời gian chuyển đổi và chuẩn bị sẵn sàng khai thác.
Cụ thể, có 34 hãng dự kiến chuyển đổi từ lịch bay mùa đông 2027 trong đó 10 hãng từ mùa hè 2028 hoặc muộn hơn.

Khu vực trung tâm nhà ga hành khách sân bay Long Thành. (Ảnh: Công Phong/TTXVN)
Liên quan đến vấn đề này, lãnh đạo Bộ Xây dựng cho rằng việc chuyển đổi khai thác cần phù hợp với chu kỳ lịch bay của Hiệp hội Vận tải hàng không quốc tế (IATA) nhằm hạn chế tối đa việc phải điều chỉnh lịch khai thác giữa mùa bay, tạo điều kiện để các hãng hàng không chủ động xây dựng kế hoạch khai thác, bố trí đội tàu bay, nhân lực, thiết bị mặt đất và kế hoạch bán vé.
“Việc chuyển đổi cũng cần được thực hiện trên cơ sở thống nhất kế hoạch giữa các cơ quan quản lý Nhà nước, doanh nghiệp cảng hàng không, doanh nghiệp bảo đảm hoạt động bay, các hãng hàng không, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ hàng không và các cơ quan quản lý chuyên ngành khác,” lãnh đạo Bộ Xây dựng nhấn mạnh.
Như vậy, ngoài các Hãng hàng không Việt Nam sẵn sàng khai thác một số chuyến bay trong giai đoạn đầu theo kế hoạch của ACV thì các hãng hàng không nước ngoài đều bày tỏ quan điểm, đề xuất chuyển đổi hoạt động từ Tân Sơn Nhất sang Long Thành tối ưu nhất vào lịch bay mùa Đông 2027 theo khả năng sẵn sàng thực tế của toàn bộ hệ sinh thái sân bay.
Phía Bộ Xây dựng cũng nhìn nhận việc chuyển đổi khi các hãng chưa có đủ thời gian chuẩn bị hoặc các tiện ích liên quan chưa thực sự sẵn sàng có thể làm phát sinh khó khăn để ổn định lịch bay, tăng chi phí và ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ và hiệu quả khai thác.
Thời gian vận hành thử khai thác ngắn
Theo thông lệ quốc tế và hướng dẫn, khuyến nghị của IATA (Hiệp hội vận tải hàng không quốc tế) cho thấy, đối với các cảng hàng không mới, quy mô lớn và có tính tích hợp cao, chương trình chuẩn bị khai thác (ORAT) không chỉ nhằm kiểm tra thiết bị, mà là quá trình kiểm chứng toàn bộ khả năng vận hành thực tế của cả hệ thống hạ tầng, thiết bị, công nghệ thông tin, quy trình, nhân sự, các đơn vị cung cấp dịch vụ và cơ chế phối hợp giữa các bên bao gồm cả nhiệm vụ của các cơ quan quản lý Nhà nước (Hải quan, Xuất nhập cảnh, an ninh hàng không, kiểm dịch động vật...) qua đó phát hiện lỗi, xác định điểm nghẽn, tổ chức khắc phục, thử lại và hoàn thiện quy trình trước khi khai thác thương mại.
Thực tiễn tại một số sân bay lớn cho thấy quá trình này thường được triển khai nhiều tháng trước khai thác chính thức và theo nhiều vòng thử nghiệm, không phải một đợt thử nghiệm đơn lẻ như: Nhà ga T1 của Sân bay Incheon (Hàn Quốc) cần khoảng 9 tháng từ khi hoàn thành xây dựng đến khai thác thương mại; Nhà ga T4 của Sân bay Changi (Singapore) khoảng 12 tháng;...
“Như vậy, kinh nghiệm trên cho thấy không có một thời gian chương trình chuẩn bị khai thác cố định áp dụng cho mọi sân bay, nhưng đối với sân bay mới, quy mô lớn, hiện đại, nhiều hệ thống tự động, phức tạp và phải đảm bảo sự phối hợp nhuần nhuyễn của các lực lượng, đơn vị khác nhau, thời gian chuẩn bị và thử nghiệm thực tế thường được bố trí từ 6-12 tháng, đồng thời phải có các vòng thử nghiệm liên tiếp để sửa lỗi và kiểm chứng lại,” lãnh đạo Bộ Xây dựng nhìn nhận.

Người lao động kiểm tra, lắp đặt các phần máy soi chiếu hành lý xách tay 3D tại sân bay Long Thành. (Ảnh: Công Phong/TTXVN)
Về công tác vận hành thử, đối với Sân bay Long Thành, theo báo cáo của ACV, chương trình chuẩn bị khai thác với 55 kịch bản được tổ chức thành 3 đợt (từ tháng 9-12/2026), nhằm đánh giá mức độ sẵn sàng của hệ thống, hạ tầng và nhân sự.
Tuy nhiên, nếu lấy thời điểm bắt đầu vận hành thử tích hợp cuối tháng 9/2026 đến thời điểm khai thác thương mại (dự kiến cuối tháng 12/2026) thì thời gian thử nghiệm tích hợp toàn diện khoảng 3 tháng và chưa có chuyến bay thực tế.
Trong khi đó, đến thời điểm này, ACV phải đẩy nhanh tiến độ thi công, hoàn thành xây dựng, nghiệm thu, hiệu chuẩn, cấp phép, đào tạo, hoàn thiện quy trình trong bối cảnh phải khắc phục các tồn tại phát sinh về xử lý các vướng mắc trong công tác nghiệm thu, thanh toán liên quan đến công tác thẩm định giá và kiểm định chất lượng.
“Với quy mô, mức độ phức tạp và số lượng hệ thống liên kết của Sân bay Long Thành, thời gian chương trình chuẩn bị khai thác ngắn sẽ làm giảm khoảng dự phòng để xử lý các lỗi phát sinh, đặc biệt đối với các lỗi chỉ xuất hiện khi vận hành đồng thời nhiều hệ thống hoặc khi có lưu lượng hành khách, hành lý, hàng hóa và tàu bay thực tế,” lãnh đạo Bộ Xây dựng khuyến cáo.
Vì vậy, phía Bộ Xây dựng lưu ý ACV cần đánh giá thận trọng rủi ro kỹ thuật và khai thác của phương án, bảo đảm mọi tồn tại phát hiện qua vận hành thử phải được phân loại, khắc phục, thử nghiệm lại và xác nhận đủ điều kiện trước khi chuyển sang khai thác thương mại./.



