Các luật sư nói gì về đề xuất trang phục khi ra tòa có áo choàng?
Nhiều ý kiến cho rằng trang phục luật sư có áo choàng thêm tính trang trọng và góp phần nuôi dưỡng tính kỷ luật, cải thiện tác phong tại phiên tòa, giữ gìn bầu không khí trang nghiêm và thái độ tôn trọng.
Mới đây, Hội đồng Luật sư toàn quốc đã thông qua đề án thay đổi trang phục của luật sư khi tham gia phiên tòa. Theo đó, trang phục tham gia phiên tòa của luật sư sẽ được thay thế bằng áo choàng bên ngoài, kết hợp với quần tây màu đen, giày đen và tất tối màu, bên trong áo sơ mi trắng đi kèm với nơ trắng (hoặc cà vạt).
Cần xem xét kỹ
Góp ý về đề án này, trao đổi với PV, luật sư Trần Cao Đại Kỳ Quân (Đoàn Luật sư tỉnh Đồng Nai) cho rằng việc thay đổi trang phục của luật sư cần xem xét kỹ. Xét về tổng thể các tư cách tại tòa có cần thiết không khi chỉ có chủ tọa là mặc áo choàng thẩm phán, hội thẩm không mặc áo choàng và kiểm sát viên cũng vậy.
Cạnh đó, nghề luật sư đòi hỏi người hành nghề phải linh hoạt, làm việc với năng suất cao, trong thời gian dài và thường xuyên di chuyển giữa các tòa án, viện kiểm sát, công an… và gặp gỡ, trao đổi với khách hàng. Do đó, sự thoải mái khi sử dụng trang phục là yêu cầu thiết yếu đối với luật sư. Áo choàng thường nặng, dài, nhiều lớp trang phục… nên khiến luật sư khó di chuyển hoặc khó mang theo. Đó là chưa kể nếu các phiên tòa kéo dài, phòng xử chật chội, thời tiết nắng nóng hoặc hồ sơ vụ phức tạp, nhiều... thì việc mặc áo choàng càng bất tiện. Việc không thoải mái sẽ làm giảm chất lượng công việc của luật sư tại phiên tòa.
“Theo tôi trang phục hiện tại đáp ứng được các tiêu chí về sự thoải mái nên không cần thay đổi. Để nâng cao chất lượng đội ngũ luật sư thì nên bồi dưỡng các kiến thức pháp lý cùng các kỹ năng mà luật sư cần” - luật sư Quân nói.
Hình minh họa trang phục mới của luật sư.
Góp phần nâng cao hình ảnh chuyên nghiệp của luật sư
Trong khi đó, theo luật sư Lê Quang Y, ủy viên Ban Thường vụ Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Phó Chủ nhiệm phụ trách Đoàn Luật sư tỉnh Đồng Nai, thì việc luật sư mặc áo choàng tham gia phiên tòa sẽ góp phần khẳng định vị thế, vai trò và trách nhiệm của luật sư trong hệ thống tư pháp và phù hợp với thông lệ quốc tế.
Theo ông Quang Y, trang phục của luật sư khi tham gia phiên tòa cần được thiết kế giúp phân biệt luật sư với các chủ thể tham gia tố tụng khác tại phiên tòa. Việc thay đổi trang phục có áo choàng không nhằm tạo sự khác biệt hình thức mà tạo nên một chủ thể độc lập trong hệ thống tư pháp, hướng tới xây dựng một biểu trưng nghề nghiệp thống nhất. Điều này còn góp phần nâng cao hình ảnh chuyên nghiệp của luật sư, uy tín xã hội của luật sư và vị thế của luật sư trong hoạt động tố tụng.
Luật sư Quang Y cho rằng, xưa nay đồng phục luật sư được xem là sự gắn kết với các truyền thống pháp lý lâu đời. Tính thống nhất trong trang phục xóa bỏ sự chênh lệch về kinh tế - xã hội và văn hóa, thúc đẩy bình đẳng trước pháp luật. Trang phục luật sư có áo choàng thêm tính trang trọng và góp phần nuôi dưỡng tính kỷ luật, cải thiện tác phong tại phiên tòa, giữ gìn bầu không khí trang nghiêm và thái độ tôn trọng. Từ đó, tăng cường niềm tin của công chúng vào hệ thống pháp lý.
Cũng theo luật sư Quang Y, nhiều luật sư băn khoăn về việc luật sư phải di chuyển, làm việc với tần suất cao việc mang theo áo choàng sẽ bất tiện. Tuy nhiên, việc này không đáng lo vì thiết kế sẽ chọn vải nhẹ, thoáng, ít nhăn, độ rủ vừa phải; phù hợp với điều kiện khí hậu nhiệt đới, sử dụng được quanh năm; bền màu, dễ bảo quản, dễ giặt là. Chi phí sẽ được tính toán trên cơ sở hợp lý, đảm bảo các luật sư đều có thể chi trả.
Luật sư Nguyễn Văn Hậu, Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP.HCM, đồng quan điểm với luật sư Lê Quang Y. Tuy nhiên, ông Hậu cũng lưu ý là quy định bắt buộc nơ trắng có thể gây bất tiện trong thực tiễn, đặc biệt đối với luật sư nữ hoặc các phiên tòa kéo dài; đề nghị cân nhắc cho phép lựa chọn linh hoạt giữa nơ trắng và cà vạt trắng đơn sắc. Thiết kế áo choàng không xẻ tà tuy bảo đảm tính trang nghiêm nhưng có thể hạn chế cử động; đề nghị nghiên cứu phương án xẻ tà ngắn phía sau (ẩn) để tăng tính tiện dụng. Đối với các luật sư nữ, có thể bổ sung quy định linh hoạt giữa quần tây đen và chân váy bút chì đen độ dài đến bắp chân để linh hoạt hơn.
Chỉ nên sử dụng áo choàng trong một số phiên tòa
Là một nữ luật sư trực tiếp hành nghề và tham gia nhiều phiên tòa xét xử ở các địa phương khác nhau, tôi thấy rằng đồng phục luật sư rất ý nghĩa và quan trọng.
Với góc nhìn cá nhân, tôi cho rằng việc sử dụng áo choàng đối với luật sư Việt Nam khi tham gia phiên tòa và một số hoạt động nghề nghiệp quan trọng là việc cần thiết vì phù hợp với thông lệ quốc tế. Đồng thời, thể hiện vị thế, vai trò của luật sư trong hệ thống tư pháp và đặc biệt mang tính biểu tượng của nghề nghiệp.
Tuy nhiên, trên thực tế việc sử dụng áo choàng đối với luật sư đặt trong bối cảnh điều kiện cơ sở vật chất không đồng đều ở các tòa án khu vực trên cả nước, sẽ vô tình tạo ra những bất tiện, khó khăn cho luật sư. Trong khi đó, đồng phục luật sư hiện nay lại rất phù hợp, vừa thể hiện tính chuyên nghiệp của luật sư vừa linh hoạt, dễ sử dụng trong thực tế.
Tôi đã chứng kiến tại nhiều phiên tòa, luật sư khi tham gia tranh tụng đã “mướt” mồ hôi vì thời tiết oi bức mà phòng xử không được trang bị đủ quạt hay máy lạnh. Ở khía cạnh khác, trong phiên tòa thực tế cũng chỉ có thẩm phán mặc áo choàng còn hội thẩm nhân dân và viện kiểm sát cũng chỉ mặc đồng phục ngành. Từ thực tế đó, tôi thấy rằng đồng phục luật sư hiện nay cũng vẫn còn phù hợp và cân xứng.
Vì vậy, tôi cho rằng nên duy trì đồng phục luật sư hiện nay và bổ sung thêm đồng phục áo choàng đối với luật sư sử dụng trong một số phiên tòa và hoạt động nghề nghiệp quan trọng. Theo đó, các luật sư sẽ có quyền lựa chọn đa dạng và phù hợp với bối cảnh hành nghề thực tế trên cơ sở hướng dẫn sử dụng của Liên đoàn Luật sư Việt Nam nhằm mục đích nâng cao vị thế của luật sư trong xã hội.
Luật sư NGUYỄN THỊ MINH HUYỀN, Đoàn Luật sư TP.HCM
