Các nghị sĩ Mỹ sắp tới Đan Mạch giữa căng thẳng liên quan Greenland

Quang cảnh thành phố Nuuk, Greenland. Ảnh: THX/TTXVN

Theo hãng tin AP, Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Chris Coons (bang Delaware) sẽ dẫn đầu phái đoàn gồm ít nhất chín thành viên Quốc hội, trong đó có Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Thom Tillis (bang Bắc Carolina). Phái đoàn dự kiến thăm Copenhagen trong hai ngày 16 - 17/1. Tại đây, các nghị sĩ Mỹ sẽ gặp gỡ các quan chức cấp cao của chính phủ Đan Mạch và Greenland, cũng như các nhà lãnh đạo doanh nghiệp.

Trong một cuộc phỏng vấn với AP ngày 12/1, ông Coons cho biết phái đoàn muốn gửi đi thông điệp rằng: “Chúng tôi hiểu giá trị của mối quan hệ đối tác lâu dài mà chúng tôi đã có với họ và không hề tìm cách can thiệp vào các cuộc thảo luận nội bộ về quy chế của Greenland”.

Thượng nghị sĩ Coons nhấn mạnh Mỹ và Đan Mạch từ lâu đã là đồng minh, lưu ý rằng quốc gia Bắc Âu này đã sát cánh cùng Mỹ ngay sau vụ tấn công ngày 11/9/2001 và trong nhiều năm qua đã hợp tác chặt chẽ trong nhiều ưu tiên khác.

“Chừng nào chúng ta còn là những đồng minh mang tính xây dựng và tôn trọng lẫn nhau, Đan Mạch luôn dang rộng vòng tay đón nhận chúng ta về an ninh, đầu tư và khu vực. Tôi cho rằng điều duy nhất thay đổi là những tuyên bố gần đây của tổng thống và mức độ mà chúng dường như đã chuyển từ bình thường sang nghiêm túc. Điều quan trọng là chúng ta cần được lắng nghe với lập trường ủng hộ mạnh mẽ NATO và liên minh của mình”, ông Coons nói.

Theo nguồn tin nắm được kế hoạch, phái đoàn cũng từng cân nhắc đến Greenland trong chuyến đi này, nhưng cuối cùng không thể thực hiện do các vấn đề về hậu cần.

Căng thẳng giữa Mỹ, Đan Mạch và Greenland đã gia tăng trong tháng này khi Tổng thống Trump và chính quyền của ông thúc đẩy vấn đề Greenland, trong lúc Nhà Trắng xem xét một loạt lựa chọn, bao gồm cả khả năng sử dụng vũ lực, để giành quyền kiểm soát hòn đảo rộng lớn ở Bắc Cực này. Trên chuyên cơ Không lực Một ngày 11/1, ông Trump nhắc lại lập luận rằng Mỹ cần phải “chiếm lấy Greenland”, nếu không Nga hoặc Trung Quốc sẽ làm điều đó.

Các phái viên của Đan Mạch và Greenland dự kiến sẽ đến Washington trong tuần này để đàm phán với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio.

Về phần mình, Trung Quốc đã lên tiếng phản ứng trước động thái mới nhất của Mỹ. Bắc Kinh cho rằng Washington không nên sử dụng các quốc gia khác làm “cái cớ” để theo đuổi lợi ích của mình ở Greenland, đồng thời khẳng định các hoạt động của Trung Quốc ở Bắc Cực tuân thủ luật pháp quốc tế.

Khi được hỏi về tuyên bố của Mỹ rằng Washington cần tiếp quản Greenland để ngăn chặn Trung Quốc và Nga kiểm soát khu vực này, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh đáp: “Các hoạt động của Trung Quốc ở Bắc Cực nhằm thúc đẩy hòa bình, ổn định và phát triển bền vững trong khu vực, đồng thời phù hợp với luật pháp quốc tế”.

“Quyền và tự do của tất cả các quốc gia trong việc tiến hành các hoạt động ở Bắc Cực theo luật pháp cần được tôn trọng đầy đủ. Vấn đề Bắc Cực liên quan đến lợi ích chung của cộng đồng quốc tế”, nữ phát ngôn viên nói, song không trực tiếp đề cập đến Greenland.

Ông Coons cho biết, bên cạnh việc củng cố quan hệ Mỹ - Đan Mạch, ông muốn chuyến đi nhấn mạnh rằng không có mối đe dọa cận kề nào đối với Greenland từ phía Trung Quốc và Nga.

Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen đã cảnh báo rằng việc Mỹ chiếm Greenland sẽ đánh dấu sự kết thúc của NATO. Ngày 9/1, Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen cùng lãnh đạo bốn đảng khác trong nghị viện vùng lãnh thổ này ra tuyên bố chung, nhấn mạnh rằng tương lai của Greenland phải do người dân quyết định và bày tỏ mong muốn Mỹ chấm dứt tìm cách kiểm soát vùng đất này.

Ngày 12/1, lãnh đạo Greenland tiếp tục ra tuyên bố khẳng định Greenland là một phần của Vương quốc Đan Mạch và là thành viên của NATO.

Bảo Hà/Báo Tin tức và Dân tộc