Cách ăn nước mắm ngon miệng và an toàn với người tăng huyết áp

Nước mắm chứa lượng muối cao nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc người bệnh tăng huyết áp phải loại bỏ nó một cách cực đoan. Thay vì tránh ăn, hãy kiểm soát liều lượng và tần suất sử dụng để vừa thỏa mãn khẩu vị, vừa giữ huyết áp ở mức an toàn.

1. Mối liên hệ giữa natri trong nước mắm và chỉ số huyết áp

Người bị tăng huyết áp vẫn có thể ăn nước mắm nếu biết kiểm soát tổng lượng natri dung nạp trong ngày.

Để hiểu rõ người tăng huyết áp có nên ăn nước mắm không, trước hết cần giải mã tác động của thành phần natri (thành phần chính của muối ăn) đối với hệ tuần hoàn dưới góc độ sinh lý học.

Khi cơ thể hấp thụ một lượng natri vượt quá mức cho phép, nồng độ chất tan trong máu tăng cao, kích thích cảm giác khát và buộc thận phải giữ nước để pha loãng máu. Hiện tượng này làm tăng thể tích tuần hoàn trong lòng mạch, tạo áp lực lớn lên thành mạch máu, dẫn đến chỉ số huyết áp tăng vọt.

Nước mắm truyền thống vốn có độ mặn bão hòa (từ 25% đến 28% là muối) để bảo quản đạm cá. Do đó, nếu người bệnh sử dụng nước mắm một cách thoải mái, không kiểm soát liều lượng thì nguy cơ đối mặt với các biến chứng nguy hiểm như đột quỵ, tai biến mạch máu não hay suy tim là rất lớn.

2. Người tăng huyết áp có cần kiêng ăn nước mắm?

Mặc dù chứa hàm lượng natri cao, người bệnh tăng huyết áp không nhất thiết phải tránh ăn hoàn toàn nước mắm, trừ các trường hợp suy thận nặng giai đoạn cuối.

Nước mắm truyền thống không đơn thuần là muối lỏng, nó còn là nguồn cung cấp hơn 18 loại acid amin, vitamin nhóm B và khoáng chất vi lượng quý giá từ cá biển. Việc người bệnh ăn nhạt hoàn toàn một cách đột ngột có thể gây ra hội chứng chán ăn, sụt cân và suy nhược cơ thể do thiếu hụt dinh dưỡng.

Thay vì tránh ăn cực đoan, nguyên tắc cốt lõi trong điều trị dinh dưỡng là "kiểm soát tổng lượng natri dung nạp". Khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho người tăng huyết áp là dưới 2.000mg natri/ngày (tương đương khoảng 5g muối tinh). Nghĩa là, người bệnh vẫn có thể thưởng thức hương vị nước mắm nếu biết điều tiết tổng lượng gia vị nạp vào từ các nguồn khác trong ngày.

3. Giải pháp ăn nước mắm an toàn cho người bệnh

Để người bệnh tăng huyết áp vừa thỏa mãn vị giác vừa giữ cho chỉ số huyết áp luôn ở ngưỡng an toàn, người nội trợ hãy áp dụng ngay 3 mẹo chế biến dưới đây:

Chuyển sang sử dụng nước mắm giảm mặn: Hiện nay trên thị trường có các dòng nước mắm được ứng dụng công nghệ tách muối (giảm đến 30% - 40% lượng natri so với nước mắm thông thường) nhưng vẫn giữ được hương vị thơm ngon của cá. Đây là lựa chọn tối ưu cho người bệnh tim mạch.

Pha loãng nước chấm và dùng gia vị cay ấm: Khi làm nước chấm trên bàn ăn, hãy pha loãng nước mắm cốt bằng nước ấm, nước cốt chanh, một chút đường và thật nhiều tỏi, ớt băm. Vị chua của chanh và vị cay nồng của tỏi ớt sẽ đánh lừa vị giác, giúp người bệnh cảm thấy món ăn vẫn đậm đà, kích thích dù lượng nước mắm thực tế đã giảm đi một nửa.

Quy tắc nêm nếm "tắt bếp mới cho": Khi nấu các món canh, kho, xào, tuyệt đối không nêm nước mắm từ đầu. Hãy nấu chín thức ăn với rất ít muối, sau khi tắt bếp mới nêm một thìa cà phê nước mắm để lấy mùi thơm ở bề mặt. Cách này giúp hương vị khuếch tán tốt nhất mà không làm tăng tổng lượng muối tích tụ sâu trong thực phẩm.