Cách quân đội Mỹ huấn luyện phi công sống sót sau chiến tuyến

Các phi công quân sự và lực lượng đặc nhiệm Mỹ phải trải qua một trong những khóa huấn luyện khắc nghiệt nhất quân đội, nhằm chuẩn bị cho tình huống bị mắc kẹt sau phòng tuyến đối phương. Chương trình này được gọi là SERE, viết tắt của bốn nguyên tắc, gồm sinh tồn (survive), né tránh (evade), kháng cự (resist) và thoát thân (escape).

Thượng sĩ Anthony Fiore, chuyên gia chương trình SERE thuộc Phi đội Huấn luyện số 22, hướng dẫn học viên khóa sinh tồn chiến đấu S-V-80-A xác định vị trí của họ trên bản đồ khu vực huấn luyện dã ngoại tại rừng quốc gia Colville, bang Washington. Ảnh: Không quân Mỹ/Airman 1st Class Nicolo Daniello.

Khóa huấn luyện này được chú ý sau khi một thành viên phi hành đoàn F-15 của Mỹ được giải cứu tại Iran cuối tuần qua. Theo Tổng thống Donald Trump, phi công bị thương nặng nhưng vẫn sống sót và tránh bị bắt trong 36 giờ tại một khu vực núi xa xôi, trong khi lực lượng địa phương gắt gao truy lùng.

Ông Trump ngày 5-4 (giờ địa phương) thông báo phi công đã được giải cứu trong chiến dịch mà Nhà Trắng gọi là “táo bạo nhất lịch sử nước Mỹ”.

Nếu bị bắt, phi công có thể trở thành một lợi thế chiến lược và công cụ tuyên truyền quan trọng trong thời chiến.

SERE được giảng dạy trong nhiều lực lượng quân đội Mỹ nhưng đặc biệt quan trọng đối với Không quân. Phi công có thể đã bị bắn và rơi xuống lãnh thổ đối phương mà không có nhiều cảnh báo trước.

“Đối với phi công, quân đội coi SERE là rất quan trọng vì họ có thể rơi vào tình huống một mình, sau phòng tuyến đối phương hoặc trong lãnh thổ thù địch,” ông David Deptula, cựu trung tướng Không quân Mỹ, cho biết. “Huấn luyện nhằm giúp họ sống sót, tránh bị bắt khi có thể, kháng cự nếu bị bắt và tăng khả năng được giải cứu.”

Chương trình huấn luyện này dựa trên bốn nguyên tắc: sinh tồn, né tránh, kháng cự và thoát thân.

Sinh tồn

Khi máy bay bị bắn rơi, phi công thường phải phóng ghế thoát hiểm và hạ cánh bằng dù trong tình trạng bị thương, mất phương hướng và thiếu trang bị. Vì vậy, nhiệm vụ đầu tiên là sống sót.

Huấn luyện SERE dạy phi công cách tìm nước uống, nhóm lửa, dựng nơi trú ẩn và tìm thức ăn trong môi trường khắc nghiệt, từ sa mạc đến vùng băng giá. Họ có thể phải ăn côn trùng, cây dại hoặc xương rồng để duy trì năng lượng.

Quân đội Mỹ cũng dạy một quy tắc ghi nhớ, trong đó mỗi chữ cái của từ “survival” tương ứng với các bước cần làm để giữ mạng sống, như đánh giá tình hình, xử lý vết thương và tìm nơi ẩn nấp.

Né tránh

“Sinh tồn luôn đi cùng với việc tránh bị bắt. Mục tiêu là không bị bắt,” Jason Smith, cựu trung sĩ lực lượng đặc nhiệm Mỹ và giảng viên huấn luyện SERE, cho biết.

Trước mỗi nhiệm vụ bay, phi công và căn cứ sẽ thống nhất kế hoạch giải cứu dự phòng. Khi máy bay bị bắn rơi, phi công vừa phải tránh đối phương vừa tìm cách di chuyển đến điểm hẹn giải cứu.

Một trường hợp nổi tiếng là phi công Mỹ Scott O’Grady, người bị bắn rơi tại Bosnia năm 1995 và sống sót sáu ngày trong lãnh thổ đối phương bằng cách ăn kiến và chỉ di chuyển ban đêm trước khi được trực thăng Mỹ giải cứu.

Kháng cự

Nếu bị phát hiện hoặc bắt giữ, phi công được huấn luyện kháng cự và tuân thủ các quy tắc của Công ước Geneva. Theo quy định của quân đội Mỹ, tù binh chỉ được cung cấp cho đối phương tên, cấp bậc, ngày sinh và số quân nhân.

Khái niệm này xuất hiện sau Chiến tranh Triều Tiên, khi nhiều binh sĩ Mỹ bị bắt và bị khai thác thông tin. Từ đó, quân đội Mỹ xây dựng bộ quy tắc ứng xử khi bị bắt và đưa nội dung này vào chương trình SERE.

Thoát thân

Mục tiêu cuối cùng của SERE là giúp quân nhân trở về an toàn.

“Nếu họ bị bắn rơi, mục tiêu là họ có thể trở về nhà an toàn,” một huấn luyện viên SERE tại căn cứ Không quân Fairchild cho biết trong video giới thiệu chương trình.

Phi công được dạy cách sử dụng pháo sáng, radio, tín hiệu khói và nhiều thiết bị khác để liên lạc với lực lượng giải cứu. Trong nhiều trường hợp, trực thăng cứu hộ sẽ tiếp cận trong khi phi công vẫn bị lực lượng đối phương truy đuổi, khiến việc giải cứu trở thành một chiến dịch nguy hiểm.