Cách sống khỏe mạnh khi thời tiết nắng nóng kéo dài

1. Nắng nóng gây tổn thương thế nào đến cơ thể?

Nghiên cứu gần đây được công bố trên Springer Nature và PubMed chỉ ra rằng nắng nóng có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe con người. Khi nhiệt độ bên trong cơ thể tăng lên, sự suy yếu tế bào bắt đầu diễn ra, dẫn đến nhiều hệ lụy cho sức khỏe, cụ thể:

Chết tế bào: Ở nhiệt độ trên 40°C, tăng thân nhiệt có thể gây chết tế bào trực tiếp. Các tế bào máu, đặc biệt là tiểu cầu và bạch cầu hạt, rất nhạy cảm với nhiệt, có thể gây viêm và đông máu nguy hiểm.

Suy tạng: Cơ chế bệnh sinh của say nắng liên quan đến tổn thương ty thể và stress oxy hóa, dẫn đến rối loạn chức năng các tạng.

Căng thẳng tim mạch: Khi nhiệt độ tăng cao, cơ thể phải tăng lưu lượng máu ra da và tăng nhịp tim để tỏa nhiệt. Ở người có bệnh nền tim mạch, tình trạng này có thể làm tăng nguy cơ thiếu máu cơ tim, rối loạn nhịp tim và đột quỵ.

Theo báo cáo năm 2023 của Hệ thống Y tế Mayo Clinic, Mỹ, nhiệt độ và độ ẩm cao có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến những người bị huyết áp cao và bệnh tim. Khi trời nóng, nhiều máu chảy đến da để giúp làm mát cơ thể, buộc tim phải đập nhanh hơn và bơm máu gấp đôi so với bình thường mỗi phút.

Nắng nóng kéo dài có thể gây tổn hại cơ thể ở cấp độ tế bào.

2. Những nhóm người đặc biệt dễ tổn thương khi trời nắng nóng

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và các chuyên gia y tế cảnh báo, người trên 50 tuổi, người thừa cân, người mắc bệnh tim, phổi hoặc thận là những đối tượng có nguy cơ cao bị ảnh hưởng bởi nắng nóng kéo dài. Ngoài ra, những người đang sử dụng thuốc lợi tiểu, thuốc an thần, thuốc điều trị huyết áp, người ăn chế độ ít muối hoặc gặp vấn đề tuần hoàn cũng cần đặc biệt thận trọng.

Một trong những nguy cơ lớn nhất trong thời tiết nắng nóng là mất nước. Nếu cơ thể mất nhiều chất lỏng hơn lượng được bổ sung, các chức năng sinh lý sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng và có thể dẫn tới biến chứng nguy hiểm.

3. Cách bảo vệ cơ thể khi trời nắng nóng

Các biện pháp phòng ngừa được WHO hướng dẫn cụ thể, cập nhật để ngăn ngừa các bệnh liên quan đến nhiệt, bao gồm:

3.1 Giữ không gian sống mát mẻ

Quy tắc thông gió ban đêm: Mở cửa sổ vào ban đêm và sáng sớm khi không khí bên ngoài mát hơn.

Che nắng:Đóng cửa chớp và cửa sổ hướng về phía mặt trời vào ban ngày. Sử dụng rèm cửa, màn che hoặc thậm chí khăn ướt để làm mát không khí (khăn ướt làm tăng độ ẩm). Quạt điện chỉ có tác dụng hỗ trợ phần nào trong điều kiện nắng nóng. Nếu nhiệt độ vượt quá 35°C, quạt có thể không còn đủ khả năng ngăn ngừa các bệnh liên quan đến nhiệt.

Theo dõi nhiệt độ: Lý tưởng nhất là giữ nhiệt độ phòng dưới 32°C vào ban ngày và 24°C vào ban đêm. Điều này rất quan trọng đối với trẻ sơ sinh và những người trên 60 tuổi.

3.2 Giữ cho cơ thể đủ nước và mát mẻ

Quần áo:Mặc quần áo nhẹ, rộng rãi làm bằng chất liệu tự nhiên (như cotton). Đội mũ rộng vành khi ra ngoài trời.

Bổ sung nước: Uống nước thường xuyên. Tránh rượu, caffeine quá mức và đồ uống nhiều đường.

Chế độ ăn uống:Ăn nhiều bữa nhỏ, tránh các thực phẩm giàu protein, vì chúng có thể làm tăng nhiệt độ cơ thể.

Làm mát:Tắm vòi sen mát, dùng túi chườm lạnh hoặc lau người bằng nước mát.

3.3 Vận động thích hợp

Tránh giờ nắng nóng cao điểm: Ở trong nhà vào những giờ nóng nhất trong ngày, từ 11-16h

Hoạt động buổi sáng:Nếu tập thể dục hoặc làm việc nặng nhọc, hãy giới hạn trong khung giờ mát mẻ nhất, từ 5 đến 7 giờ sáng.

Làm mát nơi công cộng:Nếu nhà ở quá nóng, hãy dành hai đến ba giờ trong một tòa nhà công cộng có điều hòa (như trung tâm thương mại hoặc thư viện).

Lưu ý: Bài viết này chỉ mang tính chất thông tin, không thay thế cho lời khuyên y tế chuyên nghiệp và luôn luôn tham khảo ý kiến bác sĩ về tình trạng sức khỏe khi cần thiết.