Cách tàu sân bay bảo vệ phi đội khi đối mặt cuồng phong trên biển

Tàu sân bay là một trong những phương tiện quân sự lớn và phức tạp nhất thế giới. Các tàu sân bay lớp Ford của Hải quân Mỹ có kích thước đồ sộ, tích hợp công nghệ tiên tiến và năng lực tác chiến vượt trội, thường được ví như “thành phố chiến đấu” trên biển. Dù sở hữu lượng giãn nước lớn và hệ thống vận hành hiện đại, tàu sân bay – cũng như mọi tàu mặt nước khác – vẫn chịu tác động đáng kể của điều kiện thời tiết khắc nghiệt, đặc biệt là bão lớn và sóng gió mạnh khi hoạt động trên đại dương.

Tàu sân bay Mỹ. Ảnh: Hải quân Mỹ

Với khả năng phóng và thu hồi hàng chục máy bay chiến đấu mỗi ngày, các “căn cứ không quân nổi” này luôn duy trì mật độ phương tiện dày đặc trên sàn đáp và trong khoang chứa. Trong điều kiện biển động, thân tàu có thể bị chòng chành, làm gia tăng nguy cơ hư hại đối với máy bay và trang thiết bị. Điều này đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt về bảo đảm an toàn, nhằm tránh tình huống máy bay bị va đập, hỏng hóc hoặc thậm chí bị cuốn khỏi boong tàu.

Để ứng phó với điều kiện thời tiết bất lợi, lực lượng hải quân phải triển khai quy trình bảo đảm an toàn nhiều lớp. Trước hết là hệ thống dự báo khí tượng – hải văn công nghệ cao nhằm phát hiện sớm và theo dõi hướng di chuyển của bão để điều chỉnh hải trình. Tiếp đó là các phương án bố trí, chằng buộc và cố định máy bay bằng thiết bị chuyên dụng trên sàn đáp và trong khoang chứa. Cuối cùng, hệ thống điều khiển, ổn định và kỹ thuật điều hướng tiên tiến giúp tàu duy trì trạng thái cân bằng tối ưu, bảo đảm an toàn cho máy bay, thủy thủ đoàn và toàn bộ trang bị trong điều kiện thời tiết cực đoan.

Chuẩn bị đối phó với những cơn bão lớn

Một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với tàu sân bay đến từ thiên nhiên. Lịch sử hải quân từng ghi nhận những bài học đắt giá. Tháng 12/1944, bão Cobra quét qua Philippines đã tàn phá lực lượng tàu sân bay và tàu hộ tống thuộc Lực lượng Đặc nhiệm 38 do Đô đốc William Halsey chỉ huy, làm hư hại hoặc phá hủy gần 150 máy bay và khiến hàng trăm thủy thủ thiệt mạng. Năm 1988, một tàu sân bay lớp Midway từng nghiêng tới 26 độ khi gặp bão trên biển, song vẫn duy trì được khả năng nổi và tiếp tục hành trình.

Ngày nay, các tàu sân bay hiện đại được hỗ trợ bởi hệ thống giám sát khí tượng – hải văn tiên tiến. Đây là tuyến phòng thủ đầu tiên nhằm bảo vệ tàu và không đoàn trên hạm trước thời tiết cực đoan. Các nhà khí tượng học, cả trên bờ và trên tàu, liên tục theo dõi diễn biến khí quyển và đại dương, cung cấp dự báo cho sở chỉ huy. Trong điều kiện cho phép, hải trình sẽ được điều chỉnh để tránh vùng tâm bão. Tuy nhiên, trong một số tình huống, đặc biệt khi đang triển khai nhiệm vụ tác chiến, việc né tránh hoàn toàn là không khả thi.

Khi không thể tránh bão, tàu chuyển sang trạng thái chuẩn bị ứng phó. Sàn đáp và khoang chứa máy bay được tái bố trí theo các phương án tương ứng với cấp độ sóng gió. Máy bay trên boong thường được di chuyển từ rìa sàn đáp vào khu vực trung tâm – nơi có độ ổn định cao hơn. Mỗi máy bay được cố định tại nhiều điểm bằng xích chịu lực chuyên dụng, kết hợp chốt chặn bánh để ngăn trượt hoặc lăn. Một số máy bay khác được đưa xuống khoang chứa bên dưới boong. Tại đây, chúng tiếp tục được chằng buộc chắc chắn và các cửa kín nước được đóng lại nhằm giảm thiểu tác động của gió và sóng.

Vượt qua bão tố

Trong quá trình vượt bão, kíp điều hướng và điều khiển tàu đóng vai trò then chốt. Hướng đi của tàu thường được điều chỉnh để đón sóng theo góc nhỏ, hạn chế rung lắc ngang. Tốc độ hành trình được thay đổi phù hợp với điều kiện thực tế. Hệ thống két nước dằn và bộ ổn định được sử dụng linh hoạt nhằm duy trì trạng thái cân bằng, giảm biên độ lắc và bảo đảm độ an toàn kết cấu. Phần lớn các kỹ thuật này cũng được áp dụng cho các tàu mặt nước cỡ lớn khác. Tuy nhiên, với tàu sân bay, thách thức phức tạp hơn nhiều khi phải bảo vệ hàng chục máy bay chiến đấu có giá trị cao, đồng thời duy trì an toàn cho hàng nghìn thủy thủ và hệ thống vũ khí, trang bị đi kèm.

Chừng nào tàu sân bay còn hoạt động trên đại dương, chúng vẫn phải đối mặt với bão tố. Hải quân các nước đã xây dựng quy trình ứng phó được chuẩn hóa và hoàn thiện qua nhiều thập niên. Dù vậy, trong những trường hợp hiếm hoi, sự cố dẫn đến hư hại hoặc mất mát máy bay vẫn có thể xảy ra. Vào năm 2025 đã xảy ra một sự cố với tàu sân bay Mỹ. Hai máy bay rơi khỏi tàu sân bay không phải do biển động dữ dội, mà do trục trặc kỹ thuật và thiếu cảnh báo kịp thời trong quá trình ứng phó với bão.

Hồng Anh/VOV.VN (Tổng hợp)