Cam kết hành động phát triển AI an toàn, tin cậy

Hội nghị thượng đỉnh tác động của trí tuệ nhân tạo (AI) năm 2026 tại New Delhi, Ấn Độ đã ra tuyên bố chung sau 5 ngày họp (ngày 16 đến ngày 21-2), kêu gọi phát triển AI an toàn, đáng tin cậy và hùng mạnh. Tuyên bố chung được 86 quốc gia (bao gồm cả Mỹ, Trung Quốc) và hai định chế quốc tế là Liên minh châu Âu và Quỹ quốc tế về phát triển nông nghiệp ký kết.

Tuyên bố quan trọng

Theo báo Business Standard (Ấn Độ), hội nghị nhấn mạnh sự cần thiết của hợp tác quốc tế nhằm bảo đảm AI mang lại lợi ích cho nhân loại, tập trung vào 7 trụ cột: phát triển nguồn nhân lực; mở rộng tiếp cận để trao quyền xã hội; bảo đảm AI đáng tin cậy; hiệu quả năng lượng; ứng dụng AI trong khoa học; dân chủ hóa nguồn lực AI và sử dụng AI cho tăng trưởng kinh tế.

Tuyên bố New Delhi khẳng định AI là một bước ngoặt lớn trong phát triển công nghệ và tiềm năng của AI chỉ được hiện thực hóa đầy đủ khi lợi ích được chia sẻ cho nhân loại. Tuy nhiên, sự phát triển mạnh mẽ của AI, bên cạnh các lợi ích to lớn, mang lại nhiều rủi ro. Trong lúc Chính phủ Mỹ bác bỏ bất kỳ sự quản trị toàn cầu nào đối với AI, ông Sam Altman, Giám đốc điều hành OpenAI (công ty phát triển chatbot ChatGPT) trước đó cho biết công nghệ đang phát triển nhanh chóng này cần được quản lý khẩn cấp.

 Cuộc gặp giữa các nhà lãnh đạo toàn cầu bên lề Hội nghị thượng đỉnh tác động của AI năm 2026 tại New Delhi. (ẢNH: PIB)

Cuộc gặp giữa các nhà lãnh đạo toàn cầu bên lề Hội nghị thượng đỉnh tác động của AI năm 2026 tại New Delhi. (ẢNH: PIB)

Chuyên gia hàng đầu về tin học người Anh Stuart Russell cho rằng dù không đưa ra bất cứ ràng buộc nào, tuyên bố New Delhi vẫn rất quan trọng. Ông Russell hy vọng tất cả các quốc gia có thể dựa trên các thỏa thuận này để xây dựng các cam kết ràng buộc về mặt pháp lý nhằm bảo vệ người dân; để việc phát triển và khai thác AI có thể tiếp tục mà không gây ra những rủi ro đáng tiếc.

Nỗi lo từ chạy đua công nghệ

Theo giới quan sát, thời kỳ trình diễn về công nghệ AI tạo sinh hay các chatbot hội thoại đơn giản đã qua. Hiện là lúc tích hợp một cách toàn diện các công nghệ này vào nền công nghiệp. Hội nghị thượng đỉnh về AI tại Ấn Độ đã tạo điều kiện để các nhà sản xuất, tập đoàn, công ty hoạt động trong lĩnh vực này giới thiệu những giải pháp cụ thể cho việc tự động hóa doanh nghiệp.

Theo Quỹ Tiền tệ quốc tế, ước tính AI có thể thúc đẩy GDP toàn cầu tăng trưởng thêm gần 1%. Tuy nhiên, tổ chức này cũng cảnh báo 40% việc làm ở các nước đang phát triển và có thể tới 60% các nền kinh tế phát triển sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng trong thời gian tới. Cuộc cách mạng AI cũng làm dấy lên nhiều lo ngại về tác động đối với môi trường, sáng tạo nghệ thuật, giáo dục, thông tin và thậm chí những mối đe dọa khác nghe có vẻ xa vời hơn như việc xuất hiện một cỗ máy có khả năng tư duy cạnh tranh và thậm chí đối đầu với con người.

Tuy nhiên, Mỹ đã phản đối bất kỳ luật lệ ràng buộc nào liên quan đến quản lý AI, mà thay vào đó kêu gọi cam kết tự nguyện. Cách tiếp cận này làm nảy sinh những lo ngại liên quan đến nhân quyền và quyền riêng tư trong cuộc chạy đua về công nghệ AI tiên tiến.

Tại hội nghị lần này, Ấn Độ đã tham gia thỏa thuận Pax Silica. Được khởi động vào tháng 12-2025, thỏa thuận Pax Silica (do Mỹ khởi xướng) đặt mục tiêu xây dựng chuỗi cung ứng an toàn và hướng tới đổi mới, bao trùm toàn bộ chuỗi giá trị từ khai thác nguyên liệu thô, khoáng sản thiết yếu cho tới chất bán dẫn và hạ tầng AI. Mục tiêu nhằm đảm bảo chuỗi cung ứng chất bán dẫn, vốn đã trở thành huyết mạch của phát triển công nghệ. Hiện đã có 11 quốc gia tham gia thỏa thuận này.

MINH CHÂU tổng hợp

Nguồn SGGP: https://sggp.org.vn/cam-ket-hanh-dong-phat-trien-ai-an-toan-tin-cay-post839544.html