Cần 'bịt kín' kẽ hở trong quản lý, khai thác khoáng sản ở Lâm Đồng

Lộ nhiều chiêu “né” giám sát

Theo Sở NN&MT tỉnh Lâm Đồng, đơn vị đã phối hợp với Công an tỉnh, Sở Xây dựng, cơ quan thuế và chính quyền các địa phương nơi có các doanh nghiệp khai thác khoáng sản đang hoạt động tổ chức kiểm tra, làm rõ hàng loạt tồn tại. Bước đầu, cơ quan chức năng phát hiện nhiều doanh nghiệp tự ý mở lối đi mới để vận chuyển khoáng sản, không thực hiện đấu nối đường theo quy định. Đáng chú ý, một số đơn vị còn dựng hàng rào che chắn hệ thống camera giám sát, vốn là công cụ quan trọng để kiểm soát sản lượng khai thác thực tế.

Các doanh nghiệp như Công ty TNHH Xuân Bình, DNTN Văn Hồng và Công ty TNHH MTV Khai thác khoáng sản Quảng Phú được xác định có hành vi che chắn camera. Dù các đơn vị này lý giải việc dựng hàng rào nhằm “bảo vệ tài sản”, song cơ quan chức năng cho rằng hành động này đã làm cản trở công tác giám sát, thiếu minh bạch trong hoạt động khai thác, vận chuyển khoáng sản.

Hoạt động khai thác cát trên sông Krông Nô, đoạn qua xã Quảng Phú, tỉnh Lâm Đồng.

Theo UBND các xã Quảng Phú, Nâm Nung, Nam Đà và Đam Rông 3, chỉ ít doanh nghiệp đã hoàn tất thủ tục đấu nối tuyến đường vận chuyển khoáng sản. Cụ thể, có 2 doanh nghiệp được chấp thuận đấu nối, 2 đơn vị đang hoàn thiện hồ sơ, trong khi 4 doanh nghiệp vẫn chưa được cấp phép và cũng chưa lập hồ sơ theo quy định.

Việc không thực hiện đấu nối hợp pháp buộc các doanh nghiệp phải sử dụng đường tạm, thậm chí mở lối đi qua đất của người dân, gây mất an toàn giao thông và khó kiểm soát hoạt động vận chuyển. Theo quy định hiện hành, các điểm đấu nối phát sinh sau ngày 1/1/2025 phải được thiết kế theo đúng tiêu chuẩn, thông qua đường gom, đường nhánh trước khi kết nối với quốc lộ hoặc các trục đường chính. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vẫn phớt lờ quy định này.

Tạm dừng hoạt động nếu không chấp hành

Dù các cơ quan chức năng đã nhiều lần làm việc, yêu cầu khắc phục, song một số doanh nghiệp khai thác khoáng sản vẫn chưa chấp hành. Chính quyền địa phương thừa nhận việc xử lý tình trạng mở lối đi trái phép và né tránh camera giám sát còn gặp nhiều khó khăn, chưa thể chấm dứt triệt để. Đặc biệt, việc các doanh nghiệp sử dụng nhiều tuyến đường khác nhau để vận chuyển khoáng sản khiến cơ quan chức năng không thể kiểm soát chính xác sản lượng khai thác, yếu tố quan trọng liên quan đến nghĩa vụ thuế và tài nguyên.

Sông Krông Nô, nơi nhiều doanh nghiệp được cấp phép khai thác cát.

Trước tình hình trên, Sở NN&MT đã kiến nghị UBND tỉnh Lâm Đồng chỉ đạo mạnh tay. Trong đó, yêu cầu các doanh nghiệp vi phạm khẩn trương hoàn thiện hồ sơ đấu nối giao thông trong tháng 3/2026, đồng thời chấm dứt việc mở lối đi mới trái phép và tháo dỡ ngay lập tức các công trình che chắn hệ thống camera giám sát. Những trường hợp cố tình không chấp hành, tỉnh Lâm Đồng sẽ tạm dừng hoạt động khai thác khoáng sản để xử lý.

UBND tỉnh Lâm Đồng cũng yêu cầu Sở NN&MT khẩn trương sửa chữa, khôi phục hệ thống camera giám sát để bàn giao lại cho địa phương theo dõi. Thanh tra tỉnh Lâm Đồng được giao lập kế hoạch kiểm tra toàn diện hoạt động khai thác, kinh doanh cát của các doanh nghiệp trên. UBND tỉnh Lâm Đồng cũng giao Công an tỉnh tăng cường trinh sát, phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm.

Việc siết chặt quản lý, xử lý nghiêm các hành vi né tránh giám sát không chỉ nhằm lập lại trật tự trong hoạt động khai thác khoáng sản mà còn đảm bảo minh bạch sản lượng, chống thất thu ngân sách và bảo vệ tài nguyên. Động thái quyết liệt này của tỉnh Lâm Đồng được kỳ vọng sẽ chấm dứt tình trạng “lách luật”, đưa hoạt động khai thác khoáng sản vào khuôn khổ, đúng quy định pháp luật.

Khắc Lịch