Cần cơ chế hấp dẫn thu hút doanh nghiệp tham gia đầu tư nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê

Ảnh minh họa.

Theo Sở Xây dựng Hà Nội, hiện nay, Thành phố có 90 dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội với khoảng 80.800 căn, trong đó: 13 dự án đã khởi công với khoảng 11.124 căn; 41 dự án với khoảng 27.426 căn dự kiến khởi công trong năm 2026 (trong đó 7 dự án với khoảng 6.353 căn khởi công trong tháng 6/2026); 29 dự án dự kiến khởi công trong năm 2027; 7 dự án đang thực hiện các thủ tục đầu tư.

Trong nhóm 29 dự án (khoảng 28.000 căn hộ) đã được chấp thuận chủ trương đầu tư trước thời điểm Quốc hội Việt Nam ban hành Nghị quyết số 201/2025/QH15 thực hiện thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để phát triển nhà ở xã hội, hiện có 12 dự án (khoảng 9.410 căn hộ) đã khởi công và đang triển khai. Dự kiến trong tháng 6/2026, Thành phố sẽ tiếp tục khởi công thêm 3 dự án (khoảng 4.729 căn hộ); quý III/2026 khởi công 5 dự án (khoảng 7.087 căn hộ) và quý IV/2026 khởi công thêm 2 dự án (khoảng 2.108 căn hộ).

Đối với 61 dự án (50.600 căn hộ) được Ủy ban nhân dân (UBND) Thành phố giao chủ đầu tư sau khi Nghị quyết 201 có hiệu lực, hiện đã có 1 dự án với khoảng 1.714 căn hộ được khởi công là Dự án Khu nhà ở xã hội Tây Nam Kim Giang (ô đất CT7) do liên danh Công ty Cổ phần Tập đoàn Bắc Hà và Công ty CP ETC Gold thực hiện.

Bên cạnh đó, Thành phố đang chuẩn bị khởi công thêm 4 dự án với khoảng 1.624 căn hộ trong tháng 6/2026; 13 dự án với khoảng 4.000 căn hộ trong quý III/2026 và 14 dự án với khoảng 7.870 căn hộ trong quý IV/2026. Khoảng 29 dự án còn lại với hơn 35.000 căn hộ dự kiến khởi công trong năm 2027.

Đối với phát triển nhà ở cho thuê, thực hiện chỉ đạo của Trung ương và định hướng của Thủ tướng Chính phủ tại buổi làm việc với Hà Nội ngày 25/5/2026, Sở Xây dựng đã bổ sung các cơ chế, chính sách hỗ trợ đầu tư nhà ở cho thuê vào Dự thảo Nghị quyết của HĐND Thành phố theo quy định của Luật Thủ đô (sửa đổi).

Để bảo đảm khởi công thí điểm một dự án nhà ở cho thuê ngay trong tháng 6/2026 theo chỉ đạo của Bí thư Thành ủy Hà Nội, Sở Xây dựng đề xuất nhiều giải pháp triển khai đồng thời. Trong đó, Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội được giao chủ trì rà soát, đề xuất quỹ đất phù hợp, ưu tiên các khu vực thuận tiện kết nối giao thông công cộng, gần khu công nghiệp, khu công nghệ cao hoặc nơi tập trung lực lượng lao động chất lượng cao.

Sở Tài chính Hà Nội sẽ thực hiện lựa chọn nhà đầu tư theo cơ chế đặc thù; Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội phối hợp rà soát quỹ đất công đủ điều kiện triển khai; còn Sở Xây dựng Hà Nội sẽ hỗ trợ hoàn thiện các thủ tục về thiết kế, giấy phép xây dựng để bảo đảm đủ điều kiện khởi công trong tháng 6/2026. Theo kế hoạch, các xã, phường sẽ phối hợp rà soát quỹ đất, hỗ trợ giải phóng mặt bằng và phối hợp chủ đầu tư triển khai dự án đúng tiến độ.

Tại cuộc họp của UBND thành phố Hà Nội về việc triển khai thực hiện chỉ đạo của Trung ương về khởi công dự án nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê, đại diện lãnh đạo các sở, ngành, doanh nghiệp, chủ đầu tư đã tập trung đánh giá toàn diện thực trạng phát triển nhà ở xã hội và nhà ở xã hội cho thuê trên địa bàn, đồng thời nghiên cứu cơ chế, chính sách đủ hấp dẫn để thu hút doanh nghiệp tham gia đầu tư phát triển phân khúc này.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố Dương Đức Tuấn, cần sớm hoàn thiện hành lang pháp lý, đa dạng hóa mô hình đầu tư và hình thành các quỹ nhà ở quy mô lớn nhằm đáp ứng nhu cầu thực tiễn của người dân, nhất là nhóm thu nhập trung bình và thấp, công nhân, sinh viên và người lao động đô thị. Hệ thống pháp luật hiện hành về nhà ở cần tiếp tục được điều chỉnh theo hướng phân loại rõ hơn các nhóm nhà ở, bao gồm: nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà ở xã hội, nhà ở công vụ và nhà ở tái định cư. Trong đó, đặc biệt cần làm rõ cơ chế vận hành của nhà ở cho thuê - loại hình đang thiếu khung pháp lý đầy đủ, dẫn tới khó khăn trong thu hút đầu tư và triển khai thực tế.

Về cơ chế đầu tư, cần linh hoạt triển khai theo nhiều hình thức, bao gồm: Đầu tư công từ ngân sách nhà nước; hợp tác công - tư (PPP); đầu tư tư nhân có điều tiết, hỗ trợ chính sách; các mô hình xã hội hóa và huy động nguồn lực quốc tế… Trong từng điều kiện cụ thể, Thành phố có thể lựa chọn cơ chế phù hợp, nhưng cần hướng đến mục tiêu chung là giảm chi phí đầu tư, từ đó giảm giá thuê nhà cho người dân.

Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Đại Thắng cho biết, thời gian qua, Thành phố đã tập trung nhiều giải pháp giải quyết nhu cầu chỗ ở cho người thu nhập thấp, công nhân lao động, giáo viên, bác sĩ… đặc biệt là đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội. Tuy nhiên, phân khúc nhà ở cho thuê vẫn chưa được quan tâm đúng mức. Vì vậy, Thành phố sẽ khẩn trương nghiên cứu, triển khai các mô hình mới theo tinh thần chỉ đạo của Trung ương và Chính phủ. Thành phố đặt mục tiêu sớm hình thành một số dự án điểm về nhà ở cho thuê để tập trung đầu tư, triển khai nhanh, qua đó tạo hình mẫu có thể nhân rộng trong thời gian tới.

Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Đại Thắng đề nghị các sở, ngành tập trung đánh giá toàn diện thực trạng phát triển nhà ở xã hội và nhà ở xã hội cho thuê trên địa bàn, nghiên cứu cơ chế, chính sách đủ hấp dẫn để thu hút doanh nghiệp tham gia đầu tư phát triển phân khúc này. Đồng thời, rà soát toàn bộ quy hoạch đô thị, quy hoạch phát triển nhà ở và quỹ đất phát triển đô thị nhằm bố trí các chỉ tiêu dành cho nhà ở cho thuê.

Việc bố trí này cần được thực hiện trong tất cả các loại hình phát triển nhà ở, từ nhà ở xã hội, nhà ở thương mại đến các khu đô thị mới. Thành phố sẽ huy động đồng thời cả nguồn lực đầu tư công và nguồn lực xã hội hóa. Các doanh nghiệp cần chủ động đăng ký, đề xuất các dự án.

Các doanh nghiệp cần chủ động đăng ký, đề xuất các dự án. Thành phố cam kết rút gọn tối đa thủ tục, ưu tiên giải quyết nhanh các quy trình để sớm triển khai các dự án nhà ở cho thuê trong thời gian tới.

Cùng với Luật Thủ đô (sửa đổi) và nhiều cơ chế đặc thù được Trung ương, Quốc hội và Chính phủ cho phép, Hà Nội hiện có đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý và điều kiện tổ chức thực hiện để triển khai mô hình nhà ở cho thuê. Đây không chỉ là vấn đề riêng của Hà Nội mà còn thể hiện vai trò tiên phong của Thủ đô trong việc cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước - Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Đại Thắng khẳng định.

Chủ tịch UBND Thành phố cũng đề nghị nghiên cứu xây dựng một cơ chế quản lý thống nhất đối với quỹ nhà ở xã hội cho thuê, thay vì để mỗi chủ đầu tư vận hành theo một cách khác nhau. Đồng thời, giao Sở Xây dựng nghiên cứu từ chính sách, mô hình vận hành đến cơ chế quản lý và cho thuê đối với nhà ở xã hội cho thuê cũng như nhà ở thương mại cho thuê.

Để sớm hiện thực hóa chủ trương, Chủ tịch UBND Thành phố yêu cầu các đơn vị triển khai ngay một số dự án trọng điểm ngay trước ngày 15/6. Trong đó, đối với dự án nhà ở sinh viên tại khu Pháp Vân - Tứ Hiệp, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình dân dụng Thành phố khẩn trương triển khai, tận dụng các thiết kế sẵn có để đẩy nhanh tiến độ và tiết kiệm chi phí. Đối với các dự án xã hội hóa, cần rà soát một số khu đất sạch, đã có quy hoạch phù hợp để chuyển đổi sang phát triển khu đô thị có nhà ở cho thuê./.