Cần có đầy đủ 'nhân chứng sống'

Đây là việc làm ý nghĩa nhằm lưu lại, giữ gìn giai đoạn lịch sử hào hùng về quá trình hình thành, phát triển cũng như xây dựng và bảo vệ đơn vị, địa phương. Đồng thời, đây cũng là nguồn tài liệu quan trọng, bổ ích phục vụ cho công tác nghiên cứu, tra cứu, tìm hiểu, tuyên truyền, giáo dục truyền thống cho các thế hệ mai sau tiếp tục tự hào, phát huy truyền thống hào hùng đó trong học tập, rèn luyện và bảo vệ quê hương, đất nước.

Ở góc độ bài viết này, chúng tôi chỉ đề cập đến việc tổ chức các hội nghị, hội thảo nghiên cứu, đóng góp ý kiến để xây dựng các cuốn kỷ yếu, biên niên lịch sử. Hiện nay, một số địa phương, đơn vị khi tổ chức hội thảo, hội nghị lấy ý kiến thường chỉ quan tâm nhiều đến các đối tượng là các cơ quan, tổ chức liên quan và cá nhân có thẩm quyền, đương chức mà đôi khi lại có ít những người liên quan trực tiếp, thường gọi là “nhân chứng sống”. Đó là những người đã trực tiếp sinh sống, đóng góp, chiến đấu, hy sinh hoặc có quá trình công tác, làm việc qua các thời kỳ của cơ quan, địa phương đó, nhất là những người có mặt, tham gia từ thuở sơ khai, ban đầu.

Vì vậy, một số hội thảo, hội nghị góp ý kiến biên soạn các tài liệu lịch sử đảng bộ hay vùng đất chưa mang lại hiệu quả cao, chưa sát đúng với tình hình thực tế, bối cảnh những gì đã diễn ra ở thời kỳ đó. Thậm chí, có trường hợp thông tin, dữ liệu chưa chính xác, sai lệch có thể ảnh hưởng đến các tư liệu, dữ liệu làm cơ sở để nghiên cứu, biên soạn, phát hành các cuốn kỷ yếu, biên niên lịch sử quan trọng.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này như do thời gian quá lâu nên các thông tin về những người này bị thất lạc nay không thể liên lạc được. Hay một số đơn vị, địa phương quá tự tin hoặc phụ thuộc quá nhiều vào các tài liệu lịch sử có sẵn nên tổ chức hình thức, cho đủ thủ tục. Bên cạnh đó, có thể do cán bộ làm công tác tổ chức hội nghị, hội thảo thiếu kinh nghiệm, không sâu sát thực tế, nắm rõ về tình hình địa phương, đơn vị mình đang công tác. Mặt khác, một số nơi do điều kiện kinh phí hạn hẹp nên khi tổ chức hội thảo không có kinh phí để mời người liên quan tham dự, nhất là những người ở xa, đi lại khó khăn hoặc quá lớn tuổi, già yếu...

Thiết nghĩ, khi tổ chức xây dựng, biên soạn kỷ yếu, biên niên lịch sử của cơ quan, tổ chức, địa phương cần mời đầy đủ các “nhân chứng sống” qua các thời kỳ để lấy ý kiến đóng góp, tham gia của họ. Bởi lẽ, không ai khác có thể cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ về mọi khía cạnh về những gì đã diễn ra tại thời điểm lịch sử cụ thể đó bằng những người này.

Có như vậy, mới hạn chế được các sai sót, sự không chính xác về các sự kiện lịch sử, dữ liệu, thông tin có thể xảy ra; đồng thời góp phần xây dựng, biên soạn được các cuốn kỷ yếu, biên niên sự kiện lịch sử đa chiều, sống động và thêm phần hấp dẫn thu hút cán bộ, nhân dân tra cứu, tham khảo.

ThS, LUẬT GIA PHẠM VĂN CHUNG