Cần kiểm soát và xử lý nghiêm hành vi kinh doanh khí N2O

Nhất trí sự cần thiết ban hành Luật

Chiều 3/8, Quốc hội thảo luận ở Tổ về: Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan; dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư; Dự án Nghị quyết của Quốc hội quy định cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại Đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang.

Đại biểu Nguyễn Cao Sơn - đoàn Phú Thọ phát biểu tại phiên họp

Phát biểu tại phiên họp tổ, đại biểu Nguyễn Cao Sơn - đoàn Phú Thọ cơ bản nhất trí với sự cần thiết ban hành Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư. Đây là dự án Luật có ý nghĩa quan trọng, trực tiếp tháo gỡ rào cản tiếp cận thị trường, mở rộng quyền tự do kinh doanh, giảm chi phí tuân thủ và tạo thêm động lực cho người dân, doanh nghiệp đầu tư, sản xuất và phát triển.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã yêu cầu việc cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện phải thực chất, đúng trọng tâm, tránh cắt giảm cơ học; đặc biệt, không để điều kiện đã được bãi bỏ lại chuyển hóa thành những yêu cầu quản lý dưới một hình thức khác, làm gia tăng chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Cho rằng đây chính là vấn đề cốt lõi của dự án Luật lần này, đại biểu Nguyễn Cao Sơn nhấn mạnh, điều đáng quan tâm không chỉ là chúng ta đưa được bao nhiêu ngành, nghề ra khỏi Phụ lục IV, mà quan trọng hơn là: Sau khi Quốc hội bãi bỏ điều kiện kinh doanh, điều kiện đó có thực sự chấm dứt hay lại xuất hiện dưới một tên gọi khác trong nghị định, thông tư, quy trình nội bộ hoặc trong quá trình hậu kiểm?

Từ thực tiễn trực tiếp hoạt động sản xuất, kinh doanh và đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp, đại biểu nhận thấy “giấy phép con” không phải lúc nào cũng mang tên là giấy phép. "Nó có thể mang tên là xác nhận, chấp thuận, phê duyệt phương án, công nhận đủ năng lực, đăng ký kế hoạch, lấy ý kiến cơ quan quản lý hoặc một văn bản đồng ý trước khi doanh nghiệp được hoạt động" - đại biểu Quốc hội đoàn Phú Thọ nói.

Vì vậy, theo đại biểu, mục tiêu của dự án Luật không chỉ là cắt giảm một số thủ tục đang tồn tại, mà phải hình thành được một cơ chế đủ mạnh để ngăn chặn việc tái lập rào cản kinh doanh dưới bất kỳ tên gọi nào.

Góp ý cụ thể vào vấn đề khí N2O, đại biểu thống nhất cần kiểm soát và xử lý nghiêm hành vi kinh doanh nhằm cung cấp cho con người sử dụng qua đường hô hấp trái phép, gây tác hại đến sức khỏe và ảnh hưởng đến trật tự, an toàn xã hội.

Dự thảo đã chỉnh lý theo hướng cấm kinh doanh N2O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp, nhưng loại trừ các mục đích y tế, công nghệ thực phẩm, kiểm nghiệm và nghiên cứu khoa học. "Tôi cho rằng khi tổ chức thực hiện phải tiếp tục giữ đúng tinh thần này: Cấm đúng hành vi nguy hiểm, không cấm hoặc đặt thêm giấy phép bao trùm lên toàn bộ chuỗi sản xuất, nhập khẩu và phân phối hợp pháp" - đại biểu nêu.

Cũng theo đại biểu, doanh nghiệp phải lưu vết giao dịch, xác minh khách hàng trong trường hợp cần thiết và chịu trách nhiệm nếu biết hoặc có đủ căn cứ để biết hàng hóa được cung cấp cho mục đích bị cấm. Nhưng cũng không nên mặc nhiên buộc doanh nghiệp sản xuất hoặc phân phối đầu chuỗi chịu trách nhiệm cho mọi hành vi sai phạm của người sử dụng cuối cùng nằm ngoài khả năng kiểm soát hợp lý của doanh nghiệp. Phải xử lý đúng chủ thể, đúng hành vi và đúng mức độ lỗi.

Ngăn chặn tình trạng lạm dụng N2O

Nêu ý kiến về đề xuất bổ sung quy định cấm kinh doanh khí N2O, đại biểu Nguyễn Văn Mạnh - đoàn Phú Thọ cho rằng, trong thời gian vừa qua tình trạng lạm dụng khí N2O ngoài mục đích y tế diễn biến rất phức tạp.

Ví dụ, tình trạng buôn bán sử dụng khi N2O như “bóng cười”, gắn liền với việc sử dụng trái phép chất ma túy, gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng và trật tự an toàn xã hội.

Do đó, việc bổ sung ngành nghề cấm đầu tư kinh doanh đối với N2O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp ngoài mục đích y tế là cần thiết và phù hợp với yêu cầu thực tiễn, quản lý và chủ trương tăng cường kiểm soát các loại khí, chất gây nghiện gây tác hại đến sức khỏe con người.

Đại biểu Nguyễn Văn Mạnh - đoàn Phú Thọ

Theo đại biểu, quy định này góp phần ngăn chặn tình trạng lạm dụng N2O trong hoạt động giải trí, đồng thời khẳng định việc sử dụng khí N2O cho con người qua đường hô hấp chỉ thực hiện vì mục đích y tế. Qua đó, đảm bảo sức khỏe cộng đồng và trật tự an toàn xã hội.

Đại biểu cũng đề nghị Bộ Tài chính cần tiếp tục rà soát để hoàn thiện các quy định để đảm bảo rõ ràng, khả thi trong quá trình áp dụng. Đồng thời, làm rõ phạm vi điều chỉnh và cơ chế quản lý đối với hoạt động sản xuất kinh doanh, sử dụng khí N2O, nhằm bảo đảm việc cấm là chỉ áp dụng đối với hành vi sử dụng cho con người qua đường hô hấp ngoài mục đích y tế, và không ảnh hưởng đến việc sản xuất kinh doanh sử dụng khí N2O để phục vụ cho các mục đích hợp pháp khác theo quy định pháp luật như: Nghiên cứu khoa học, công nghiệp, chế biến thực phẩm và các lĩnh vực khác có liên quan.

Về vấn đề này, đại biểu Quốc hội Đào Chí Nghĩa - đoàn Cần Thơ bày tỏ quan điểm đồng tình với chủ trương cấm, bởi tình trạng lạm dụng khí N2O đang diễn biến phức tạp, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe thanh thiếu niên và trật tự xã hội.

Tuy nhiên, theo ông Nghĩa, quy định hiện nay chưa thật sự rõ ràng. Dự thảo quy định: “Kinh doanh khí N2O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp, ngoài mục đích y tế, công nghệ thực phẩm và kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học”.

Song, rất khó xác định mục đích sử dụng cuối cùng của người mua. Doanh nghiệp sản xuất hoặc phân phối ở khâu trung gian không thể biết người sử dụng cuối cùng dùng vào mục đích gì. Đồng thời, sẽ rất khó xử lý trách nhiệm pháp lý của từng chủ thể trong chuỗi cung ứng.

Dẫn việc Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế - Tài chính đã chỉ rõ những bất cập này và đề nghị làm rõ phạm vi hành vi bị cấm cũng như trách nhiệm của từng chủ thể trong chuỗi cung ứng, ông Nghĩa đề nghị chỉnh lý theo hướng quy định rõ cấm cung cấp, bán hoặc phân phối khí N2O cho mục đích hít trực tiếp để giải trí. Cùng với đó, giao Chính phủ quy định cụ thể trách nhiệm của nhà sản xuất, nhập khẩu, phân phối và cơ sở bán lẻ; quy định cơ chế truy xuất nguồn gốc, hóa đơn điện tử và lưu thông sản phẩm để bảo đảm khả thi trong thực thi.