Cần kiên quyết dẹp bỏ những món ăn 'dân gian' chết người
Sự việc các bác sĩ Việt Nam phối hợp Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chạy đua thời gian, tìm kiếm thuốc hiếm trên khắp thế giới để cứu sống 3 cháu bé bị ngộ độc Botulinum, khiến dư luận khâm phục và cảm động. Nhưng sau hàng loạt sự việc tương tự, đã đến lúc chúng ta đặt ra vấn đề phải chấm dứt nguồn cơn những vụ ngộ độc không đáng có này.
Câu chuyện bắt đầu khi 3 bệnh nhi tại Đà Nẵng rơi vào tình trạng nguy kịch sau khi ăn cá ủ chua và bị ngộ độc Botulinum. Độc tố này có thể tấn công hệ thần kinh trung ương, gây liệt cơ, suy hô hấp, dẫn đến tỷ lệ tử vong rất cao nếu không được điều trị kịp thời. Thuốc giải độc đặc hiệu BAT là phương pháp duy nhất có thể trung hòa độc tố này. Nhưng do số ca bệnh rất hiếm, tại Việt Nam mỗi năm chỉ ghi nhận vài trường hợp, thuốc thường không được dự trữ sẵn tại các cơ sở y tế.
Trước tình hình đó, Sở Y tế Đà Nẵng gửi đề nghị tới văn phòng WHO tại Việt Nam nhằm xin hỗ trợ thuốc từ nguồn dự trữ quốc tế. WHO kích hoạt cơ chế phối hợp khẩn cấp trong hệ thống. Sau khi xác định được nguồn cung từ kho dự trữ toàn cầu tại một nước châu Âu, thuốc được chuyển bằng đường hàng không về Việt Nam. Thuốc hạ cánh tại sân bay Nội Bài (Hà Nội), cán bộ y tế tiếp nhận, triển khai vận chuyển khẩn cấp vào Đà Nẵng phục vụ điều trị cho các bệnh nhi. Vì mỗi tiếng đồng hồ đều có ý nghĩa sống còn với bệnh nhân ngộ độc Botulinum, nên quá trình này đỏi hỏi sự phối hợp nhanh chóng, chặt chẽ, chính xác với rất nhiều bộ phận, từ các cơ sở y tế, các đơn vị tại sân bay, các đơn vị hậu cần, máy bay, xe cứu thương, các e-kip y, bác sĩ… để bảo đảm thuốc được đưa tới nơi điều trị nhanh nhất có thể. Những công sức ấy đã mang đến kết quả tốt đẹp. Theo cơ quan y tế, sau khi có thuốc, hiện các cháu đã qua giai đoạn nguy kịch, các bệnh viện tiếp tục theo dõi, điều trị để các bệnh nhi phục hồi tốt nhất.
Vấn đề nằm ở chỗ, trên thực tế, tại khu vực miền núi tỉnh Quảng Nam cũ thường xuyên xảy ra các vụ ngộ độc do ăn cá ủ chua. Đây là một “món ăn truyền thống”, làm từ cá chép trộn muối, cơm hoặc bột ngô, ớt rồi ủ kín trong hũ khoảng 7 ngày. Môi trường yếm khí trong hũ có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn Botulinum phát triển, sinh độc tố gây ngộ độc nặng.
Sở Y tế Đà Nẵng ghi nhận từ tháng 2 đến đầu tháng 3/2026, tại 2 xã đã xảy ra 5 vụ nghi ngộ độc liên quan cá ủ chua. Trước đó, từ năm 2023, tại khu vực các xã miền núi thuộc huyện Phước Sơn (cũ) đã từng xảy ra chùm 3 vụ ngộ độc tương tự (10 người, trong đó 1 đã tử vong) đều cùng ăn cá ủ chua. Các bệnh nhân phải đưa vào Bệnh viện Chợ Rẫy (TP HCM) điều trị. WHO lúc đó cũng đã phải hỗ trợ thuốc giải độc.
Hệ lụy từ những món ăn “dân gian” như cá ủ chua, như chúng ta đã thấy, là vô cùng lớn. Vì vậy, đã đến lúc cơ quan chức năng cần kiên quyết tăng cường tuyên truyền, vận động, có những biện pháp để người dân phải từ bỏ những món ăn nguy cơ chết người như cá ủ chua; để bảo vệ tính mạng, sức khỏe Nhân dân, ngăn ngừa những vụ ngộ độc tương tự, tiết kiệm nguồn lực y tế.














