Cần lập 'bản đồ' truyện tranh Việt

Chị Thân Trọng Thanh Quỳnh, đồng sáng lập, biên tập viên Du Bút. Ảnh: Thúy Hạnh.

Việt Nam sở hữu lượng độc giả truyện tranh lớn. Những năm qua, cộng đồng sáng tác truyện tranh Việt cho người Việt ngày càng phong phú. Tuy vậy, làm sao để thế giới biết tới truyện tranh Việt là trăn trở thường trực của những người làm việc trong ngành. Đó cũng là chủ đề chính của buổi trò chuyện với độc giả hôm 11/11 tại Hà Nội. Chương trình có sự tham gia của chị Thân Trọng Thanh Quỳnh, đồng sáng lập, biên tập viên Du Bút và anh Nguyễn Khánh Dương, sáng lập Comicola.

Cần có sẵn bản dịch tiếng Anh của tác phẩm

Biên tập viên Du Bút đã trải nghiệm tham gia một số hội sách quốc tế. Chị nhận định khi nhắc tới Việt Nam, phần đông đối tác quốc tế chưa biết nhiều về truyện tranh Việt. Đáng chú ý, các sách mang tính tuyển tập tác phẩm truyện tranh của Đông Nam Á cũng không có nhiều tác phẩm tới từ đại diện Việt Nam.

Nguyên nhân của tình trạng này là do tác phẩm truyện tranh của Việt Nam chưa được dịch ra tiếng Anh, điều này khiến biên tập viên sách quốc tế không thể tìm kiếm thông tin hay đọc tác phẩm. Tuy nhiên, vì truyện tranh Việt Nam chưa được cộng đồng xuất bản quốc tế biết tới nhiều nên lại tạo ra lợi thế về sự mới mẻ.

Chia sẻ về những khía cạnh NXB thế giới thấy truyện tranh Việt có tiềm năng, chị Quỳnh nhận định NXB quốc tế có thể coi truyện tranh Việt như một giải pháp thay thế cho khoảng trống thị trường, khi đơn vị không thể mua bản quyền từ NXB Nhật Bản.

Khía cạnh thứ hai, NXB nước ngoài quan tâm tới truyện tranh có chủ đề liên quan Việt Nam mà họ đã biết, ví dụ như ẩm thực, du lịch. Ngoài ra, NXB cũng quan tâm tới những hiện thực đương đại, do người Việt Nam sống tại Việt Nam quan sát, ghi chép và sáng tác.

Một điểm mà đồng sáng lập Du Bút nhấn mạnh là NXB thế giới thường quan tâm tới truyện oneshot, các series ngắn, nhằm giảm rủi ro khi in ấn, phát hành.

Để mang truyện tranh Việt Nam ra thế giới, chị Quỳnh cho rằng tác giả Việt cần chuẩn bị tác phẩm của mình đã dịch sang tiếng Anh. Anh Nguyễn Khánh Dương nhấn mạnh bản dịch tiếng Anh này cần là bản dịch tốt, có sự tham gia của tác giả. Ngoài ra, chị Quỳnh cho biết cần chuẩn bị thêm catalogue các truyện, kịch bản giới thiệu cho từng cuốn, sách mẫu; đồng thời dành thời gian nghiên cứu đối tác tiềm năng và đặt lịch hẹn trước 3-6 tháng.

Anh Nguyễn Khánh Dương, tác giả truyện tranh, người sáng lập Comicola. Ảnh: Thúy Hạnh.

Đại diện Comicola cho rằng bản dịch tiếng Anh của tác phẩm có vai trò quyết định rất lớn. Khi đối tác quốc tế ấn tượng với phần hình ảnh, có sẵn bản dịch nội dung tác phẩm giúp tỷ lệ tác phẩm được chú ý, có cơ hội được mua bản quyền cao hơn nhiều.

Gia tăng số lượng tác phẩm truyện tranh Việt

Đại diện từ hai đơn vị làm truyện tranh cũng cho rằng truyện tranh Việt Nam hiện nay cần gia tăng số lượng tác phẩm. Cụ thể, cần tăng các tác phẩm ngắn, tăng sự đa dạng về phong cách vẽ, nội dung, mở rộng đề tài, nhằm giúp truyện tranh Việt có thêm lợi thế ở nhiều thị trường quốc tế.

"Chất lượng nội dung và mỹ thuật của truyện tranh Việt hiện nay không thua kém so với bạn bè trong khu vực như Thái Lan, Indonesia, Philippines, Singapore", anh Khánh Dương nhận định. Trước những chính sách mới từ phía cơ quan quản lý nhằm phát triển công nghiệp văn hóa, đại diện Comicola khuyến khích các tác giả sáng tác nhiều hơn, hoàn thành tác phẩm. Anh khẳng định thời điểm hiện nay là giai đoạn có nhiều cơ hội tốt cho tác giả Việt.

Chị Thanh Quỳnh khuyến khích tác giả chủ động hoàn thành và xuất bản tác phẩm. Việc tác phẩm được đọc, thẩm định, phát hành, có bạn đọc chi tiền mua sách mới là chỉ dấu tốt nhất rằng giá trị tác phẩm được công nhận. Việc tác giả có giải thưởng cho các bản thảo chưa xuất bản chỉ thể hiện rằng tác giả có tiềm năng, còn tác phẩm chưa có đời sống thực tế.

Du Bút cũng kêu gọi cộng đồng tác giả truyện tranh tiếp tục gửi thông tin các tác phẩm truyện tranh về dự án làm Catalogue Truyện tranh Việt Nam, nhằm tạo ra một "bản đồ" thống kê các tác phẩm truyện tranh trong nước, nhìn ra xu hướng phát triển, sự thay đổi của thể loại này tại Việt Nam qua các giai đoạn. Đại diện Du Bút cho rằng hệ thống hóa dữ liệu về các tác phẩm là một cách để đưa tác phẩm Việt ra thế giới nhanh hơn, hiệu quả hơn.