Canada chính thức nộp đơn gia nhập sáng kiến quân sự Bắc Âu

Binh sĩ Canada. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN (Bên thứ ba không được phép chia sẻ, khai thác).

Theo hãng thông tấn Nga TASS, Văn phòng Thủ tướng Canada Mark Carney cho biết Canada đã chính thức nộp đơn gia nhập Lực lượng Viễn chinh Chung (JEF) của các nước Bắc Âu, sau cuộc hội đàm giữa ông Carney và người đồng cấp Anh Andy Burnham tại Liverpool.

"Hai nhà lãnh đạo ghi nhận mối quan hệ đối tác sâu sắc và ngày càng phát triển trong lĩnh vực quốc phòng và an ninh giữa hai nước, đồng thời thảo luận về các cơ hội để tăng cường hơn nữa những nỗ lực này. Theo đó, Thủ tướng Carney thông báo rằng Canada đã chính thức nộp đơn gia nhập Lực lượng Viễn chinh Chung và hoan nghênh sự ủng hộ của Anh đối với việc Canada tham gia sáng kiến quan trọng này" ,văn phòng của ông Carney cho biết trong một tuyên bố.

Theo báo cáo, hai Thủ tướng cũng thảo luận về các cơ hội hợp tác công nghiệp quốc phòng thông qua chương trình chung giữa Anh, Italy và Nhật Bản nhằm chế tạo máy bay tiêm kích-ném bom tàng hình thế hệ thứ sáu. Canada đã tham gia dự án này với tư cách quan sát viên vào tháng 7/2026.

Ngoài ra, ông Carney và ông Burnham "nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường hợp tác kinh tế" giữa Canada và Vương quốc Anh, đồng thời nhất trí đẩy mạnh hợp tác về các công nghệ tiên tiến, bao gồm phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Được thành lập vào năm 2014, liên minh an ninh do Anh dẫn đầu này bao gồm Đan Mạch, Iceland, Latvia, Litva, Hà Lan, Na Uy, Phần Lan, Thụy Điển và Estonia. Các thành viên của liên minh thường xuyên tổ chức các cuộc tập trận quân sự chung. JEF được thành lập nhằm duy trì các mối quan hệ hợp tác trên chiến trường đã hình thành trong cuộc chiến tại Afghanistan. Cuối tháng 8, Tư lệnh Hải quân Hoàng gia Anh, Tướng Gwyn Jenkins, cho biết JEF có thể trên thực tế thay thế vai trò của NATO trong khu vực.

Anh đã đề nghị Canada tham gia JEF từ hơn một thập kỷ trước. Ý tưởng này từng được thảo luận tại hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo NATO năm 2014 ở xứ Wales, nhưng cuối cùng chính phủ của cựu Thủ tướng Stephen Harper đã từ chối lời mời.

Quân đội Canada vào thời điểm đó, vốn chịu ảnh hưởng nặng nề bởi các đợt cắt giảm ngân sách sâu rộng dưới thời chính phủ Đảng Bảo thủ, tỏ ra rất miễn cưỡng trong việc tham gia.

Trong một cuộc phỏng vấn với hãng tin The Canadian Press vào thời điểm đó, Trung tướng Jonathan Vance - chỉ huy Bộ Tư lệnh Tác chiến Liên quân và sau này trở thành Tổng tham mưu trưởng Quốc phòng - cho biết có nhiều lo ngại xoay quanh việc gia nhập lực lượng viễn chinh của Anh.

Ông nhận định rằng đây sẽ là một nhiệm vụ quy mô lớn đối với quân đội và có thể khiến đất nước phải phản ứng theo một cách cụ thể trước một cuộc khủng hoảng trong tương lai, ngay cả khi chính phủ liên bang có thể muốn lựa chọn một hướng đi khác.

Ông Vance từng phát biểu vào năm 2014 rằng việc tham gia lực lượng này mà không có nhiệm vụ cụ thể sẽ đồng nghĩa với việc đưa ra "cam kết về các hoạt động trong tương lai sau khi đã hoàn tất huấn luyện mà có thể bạn sẽ thực hiện được hoặc không".

Trong tuyên bố ngày 16/9, Thủ tướng Carney không đề cập cụ thể đến việc Canada sẽ tham gia JEF như thế nào trên thực tế. Đồng thời, vị chỉ huy quân sự cao nhất hiện nay của Canada, Tướng Jennie Carignan, cũng chưa đưa ra ý kiến về ý nghĩa của việc trở thành thành viên lực lượng này.