177 tỷ USD trợ cấp bị cắt giảm hoặc đóng băng dưới thời ông Trump

Tổng thống Donald Trump. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN (Bên thứ ba không được phép chia sẻ, khai thác)

Số liệu do States United Democracy Center, tổ chức hoạt động trong lĩnh vực dân chủ, phối hợp với Grant Witness, nhóm gồm các nhà khoa học, nhà nghiên cứu và luật sư, công bố ngày 16/9. Hai tổ chức đã xây dựng công cụ theo dõi mang tên Lost Funds nhằm ghi nhận những khoản tài trợ liên bang bị cắt, đình chỉ hoặc trì hoãn dưới chính quyền Trump.

Theo truyền thông Mỹ, công cụ này sử dụng dữ liệu từ USASpending.gov, nền tảng dữ liệu mở của chính phủ Mỹ về các khoản chi tiêu liên bang. Các nhà tổ chức cho biết cơ sở dữ liệu sẽ được cập nhật thường xuyên khi chính quyền đưa ra những quyết định mới và các vụ kiện liên quan được tòa án giải quyết.

Phân tích cho thấy những lĩnh vực chịu ảnh hưởng lớn nhất gồm y tế, dinh dưỡng, môi trường và cứu trợ thiên tai. Nhiều khoản tài trợ cụ thể cũng bị gián đoạn, trong đó có chương trình chăm sóc sức khỏe bà mẹ tại Michigan, nghiên cứu giáo dục ở Mississippi và hỗ trợ các nông dân thuộc nhóm thiểu số tại Iowa.

California, Texas, New York, Illinois và North Carolina là những bang ghi nhận tổng giá trị các khoản tài trợ bị gián đoạn cao nhất. Tính trên toàn nước Mỹ, số tiền 177 tỷ USD tương đương gần 10% tổng chi tiêu liên bang tùy nghi, tức phần ngân sách mà chính phủ có quyền chủ động phân bổ thay vì các khoản chi bắt buộc theo luật.

Scott Delaney, đồng sáng lập Grant Witness, cho rằng việc tập hợp hàng nghìn trường hợp gián đoạn tài trợ vào một cơ sở dữ liệu công khai và được kiểm chứng giúp phản ánh rõ quy mô ảnh hưởng từ những quyết định của chính quyền Trump.

Nhóm nghiên cứu nhận định quy mô các khoản tài trợ bị cắt hoặc đình chỉ vượt xa những biến động ngân sách thường xuất hiện khi một chính quyền mới lên nắm quyền. Kelly Rader, Giám đốc nghiên cứu của States United Democracy Center, cho rằng những gián đoạn này cho thấy tác động đáng kể tới người dân và đặt các bang vào vị trí phải ứng phó trực tiếp với những hệ quả từ thay đổi chính sách liên bang.

Một số quyết định cắt giảm tài trợ của chính quyền Trump đã bị đưa ra tòa và trong một số trường hợp, các thẩm phán đã ra phán quyết chống lại chính quyền.

States United Democracy Center tự xác định là tổ chức phi đảng phái tập trung vào nhà nước pháp quyền và các cuộc bầu cử tự do, công bằng, an toàn. Tổ chức này từng được đồng sáng lập bởi Norm Eisen, luật sư tham gia nhiều vụ kiện nổi bật nhằm phản đối các chính sách của chính quyền Trump, trong đó có vụ việc liên quan Trung tâm Kennedy. Ông Eisen rời tổ chức vào năm 2024.

Grant Witness là một nhóm gồm các nhà khoa học, nhà nghiên cứu và luật sư chuyên ghi nhận những thay đổi trong hoạt động tài trợ của chính phủ Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump.